"2026 wordt geen groot frietjaar": lege bufferbekkens zetten aardappelteelt in de Westhoek onder druk

Het bufferbekken van Vlamertinge is dicht voor de landbouwers: het waterpeil zakte onder het aanzuigpunt. De in- en uitritten zijn afgezet met nadars. Wie toch probeert water te halen, riskeert een boete tot 350 euro.

Het provinciale bekken in Poperinge sluit ook, en in Langemark staat het peil al sinds 17 juli te laag. Daarmee verdwijnen de laatste publieke waterreserves voor boeren in de regio.

Door de droogte mogen boeren al weken geen water oppompen uit rivieren en waterlopen. Sindsdien waren die bufferbekkens de laatste strohalm voor boeren in de Westhoek. Dirk Sioen (TEAM8980), groenteboer en schepen van water in Zonnebeke, vat het samen: "Het is dramatisch."

Nu de lokale buffers leeg zijn, trekken sommige boeren naar Wallonië. Daar is er op bepaalde plaatsen nog water beschikbaar. Miguel Gheysens (Team Ieper), landbouwer en schepen van water in Ieper, ziet collega's ook richting de Leie trekken. Maar dat is duur.

"Eén rit van een loonwerker voor 30 kubieke meter water duurt 3 uur aan 100 euro per uur. Zo betaal je al snel 10 euro voor 1 kubieke meter", zegt Gheysens. Bovendien is beregening altijd maar minder effectief. "Een aanzienlijke hoeveelheid verdampt of trekt meteen de uitgedroogde ondergrond in. Velen beginnen het op te geven."

Volgens landbouwer en schepen Danny Metsu (Team Ieper) moeten de regels om bufferbekkens aan te leggen versoepeld worden zodat er meer kunnen komen. "Het is duidelijk dat we moeten investeren in meer lokale waterbuffering. Daarbij moet de wetgeving ook particuliere projecten ondersteunen."

"Momenteel stuiten we op een overdaad aan regelgeving, waardoor het voor burgers vaak onmogelijk is om bufferbekkens aan te leggen. Het is noodzakelijk dat we hier gericht aan werken om die belemmeringen weg te nemen."

"We zitten in de puree." Danny Metsu lacht groen op zijn uitgedroogde aardappelveld bij Vlamertinge. "6 weken geleden moesten we nog blij zijn als we oude aardappelen gratis konden weggeven. Nu zal de oogst helemaal niet voldoen aan de vraag. De verwerkers sloten een pak contracten aan gemiddeld 25 tot 30 ton per hectare. Dat lukt niet."

Philip Fleurbaey, uitbater van hoevewinkel Zuid-Bellegoed in Ieper, merkt de gevolgen al in zijn winkel. Grote frietaardappelen zijn er voorlopig niet. "Ook ik wil lange, dikke frieten op mijn bord: ze zijn de trots van ons Belgenland, maar 2026 wordt helaas geen groot frietjaar."

"Krieltjes hebben we wel in overvloed. De grootte varieert van knikker tot pingpongbal. Aardappelafval, zeg maar, de moeite niet om te schillen. Toch kunnen we creatief zijn: kook of stoom een grote hoeveelheid met schil en al, goed voor meerdere dagen smulplezier. Pel ze koud en eet ze met een dressing, bak ze in de pan met echte boerenboter of frituur er een krokant jasje rond. Superlekker!"