Abdul Ballout: dat is de naam van de man die ervan verdacht wordt een aanslag te hebben gepleegd tijdens de Pride van Berlijn, waar 1 dode en 29 gewonden vielen. De 21-jarige man uit het "islamistisch milieu" die werd neergeschoten, stond bekend bij de politie. Ze hielden hem zelfs met een camera in de gaten. Dit is wat we tot nu toe over hem weten.
"Gehersenspoeld", in deradicaliseringstraject en onder camerabewaking: dit weten we over verdachte van aanslag op Berlijnse Pride
Samenvatting:
Abdul Ballout, de 21-jarige verdachte van de aanslag op de Pride van Berlijn waarbij 1 dode en 29 gewonden vielen, was al bekend bij de politie en werd eerder veroordeeld voor radicalisering en het voorbereiden van een geweldsdaad.
Ondanks eerdere arrestaties in Libanon en Duitsland, en pogingen om zich bij IS aan te sluiten, kreeg Ballout in mei een voorwaardelijke straf en kwam hij vrij – het Openbaar Ministerie ging tegen die uitspraak in beroep.
Zijn vader, die in Libanon woont, zegt dat zijn zoon "gehersenspoeld" was: "Hij had geen vaste baan. In plaats daarvan bracht hij veel tijd door op zijn telefoon of voor de televisie."
Zaterdag om 22 uur reed een witte bestelwagen in op feestvierders in de Duitse hoofdstad. Gevolg: 1 dode en 29 gewonden. De autoriteiten gingen al snel uit van een islamistisch motief.
Een verdachte "met slank postuur en ongeveer 1,90 meter lang" sloeg na de aanrijding op de vlucht, maar kon zondag worden gelokaliseerd. Toen hij agenten met een steekwapen benaderde, openden die het vuur. Hij werd nog gereanimeerd, maar is ter plaatse overleden.
Waarom spreekt de politie over islamistisch?
Islamitisch is een term die duidt op alles wat te maken heeft met de beleving van de islam. Islamistisch duidt op een heel conservatieve en fundamentalistische visie op de islam.
Het is belangrijk om binnen het islamisme een onderscheid te maken tussen gewelddadige en niet-gewelddadige stromingen.
"De eerste groep is niet gewelddadig en is gericht op de eigen (conservatieve) beleving van het geloof. De tweede groep draagt wel een veiligheidsrisico met zich mee", duidt Annelies Pauwels, onderzoekster bij het Vlaams Vredesinstituut.
Kort daarna raakte zijn identiteit bekend: Abdul Ballout. Wat ook duidelijk werd: Ballout was geen onbekende bij de politie. Dat toont de tijdslijn die het Openbaar Ministerie (OM) van Berlijn heeft gepubliceerd.
Op jonge leeftijd in aanraking met politie
Ballout is geboren en getogen in Berlijn. Zijn ouders komen uit Libanon. Zijn moeder krijgt 3 jaar voor zijn geboorte de Duitse nationaliteit.
Op zijn 16e komt hij voor het eerst in aanraking met de politie. In 2022 wordt hij veroordeeld voor 2 feiten uit het verleden: op zijn 14e mishandelt hij een schoolgenoot en een jaar later steelt hij een koptelefoon.
Volgens gegevens van het OM begint zijn radicalisering in 2024, wanneer hij verboden IS-propaganda deelt op Instagram.
Een jaar later, in mei 2025, wil hij zich effectief aansluiten bij de terreurgroep. Hij probeert via Turkije naar Mauritanië te reizen, maar die poging mislukt.
Nog geen maand later probeert hij via Libanon naar Syrië te reizen om daar bij IS te geraken. Voor hij zijn doel kan bereiken, wordt hij in Libanon gearresteerd. Dat levert hem een celstraf van 3 maanden op voor het aanzetten tot religieuze en sektarische conflicten.
Vrijgelaten onder voorwaarden
Na die 3 maanden wil hij terugkeren naar Berlijn, maar op de luchthaven van de Duitse hoofdstad wordt hij meteen gearresteerd en naar een jeugdgevangenis gebracht. Het Duitse OM eist een effectieve celstraf voor het voorbereiden van een ernstige geweldsdaad.
In mei van dit jaar oordeelt de rechter echter anders. Omdat Ballout al 3 maanden in Libanon heeft vastgezeten en ook nog eens 6 maanden in Duitse voorhechtenis heeft gezeten, krijgt hij een voorwaardelijke straf van 1 jaar en 10 maanden.
De rechter houdt er rekening mee dat Ballout tijdens het proces grotendeels bekend heeft en beweert afstand te nemen van IS. Een van de voorwaarden voor zijn vrijlating is dat hij een deradicaliseringstraject volgt.
Het OM gaat tegen die uitspraak in beroep, maar in afwachting daarvan komt Ballout vrij.
Wel volgt hij een traject bij het Violence Prevention Network (VPN). "Hij maakte bij ons een zeer beheerste, voorzichtige, gecontroleerde en vriendelijke indruk", zei Thomas Mücke, directeur van VPN, aan de Duitse openbare omroep ARD. "Dat zijn precies de kenmerken die aantonen dat we niet echt tot hem konden doordringen."
Wat ook aantoont dat hij mogelijk niet veranderd is, is de huiszoeking die minder dan een maand geleden plaatsvindt. Volgens Duitse media zou hij online geposeerd hebben met een wapen, maar uit de huiszoeking bleek dat hij enkel een speelgoedpistool in huis had.
Naast het verplichte traject dat Ballout moet volgen, wordt hij door de veiligheidsdiensten ook onder cameratoezicht geplaatst. Uit onderzoek van Duitse media blijkt dat hij om 20.58 uur, een uur voor de feiten, nog werd gefilmd door een camera aan de ingang van zijn woning.
De opnames werden elke 24 uur geëvalueerd. Uit een veiligheidsanalyse bleek dat hij een "hoog risico" vormde voor de maatschappij. Omdat hij zich verder onopvallend zou hebben gedragen, werd echter geoordeeld dat hij geen "actiegericht gedrag" vertoonde. Daarom werden de observaties na 10 dagen teruggeschroefd, vermoedelijk ook door een beperkt budget bij de politie.
"Hij was gehersenspoeld"
De ouders van Ballout zijn gescheiden, maar tot voor kort woonde hij met zijn moeder en zussen in een appartement in Berlijn. Dat is toch wat de vader van Ballout, die in Libanon woont, zegt tegen het Duitse tijdschrift Der Spiegel.
Ik wilde niet dat hij een lange baard had
Vader van verdachte Abdul Ballout
Volgens de vader is het gezin niet extreem religieus. "Wij zijn en steunen de Islamitische Staat niet", benadrukt hij. Zijn zoon daarentegen "hield van" , maar had zijn vader verzekerd dat hij IS "vreselijk" vond.
Toch waren er regelmatig ruzies over de baard en het haar van zijn zoon. "Ik wilde niet dat hij een lange baard had", zegt de vader, die dat zag als een teken van extremisme.
Hij schetst ook een beeld van een jongeman die het niet makkelijk had en heel veel tijd online doorbracht. "Hij had geen vaste baan. In plaats daarvan bracht hij veel tijd door op zijn telefoon of voor de televisie."
Aan de andere kant beschrijft hij zijn zoon als een gulle, emotionele en liefdevolle jongen. Op de vraag hoe hij zo heeft kunnen radicaliseren, ziet hij maar één verklaring: "Hij was gehersenspoeld."
Wat is Pride Berlijn?
De Pride in Berlijn is een van de grootste lesbische, homoseksuele, biseksuele, trans-, interseksuele en queer (LGBTQ+) evenementen in Europa. Jaarlijks worden quasi een miljoen mensen in de Duitse hoofdstad verwacht om de rechten van queermensen te vieren.
Het evenement heet officieel Christopher Street Day (CSD). Dat is een verwijzing naar de eerste opstand van de LGBTQ+-gemeenschap in New York City in 1969. Die vond plaats in de Stonewall Inn aan Christopher Street.
Het evenement in Berlijn duurt normaliter 2 dagen, die gevuld worden met muzikale optredens, een optocht, speeches en verschillende feesten in de stad.
