Tijdens het uitgestelde persgala in het Witte Huis heeft de Amerikaanse president Donald Trump herhaaldelijk uitgehaald naar de pers. Zijn speech duurde 64 minuten. "Het publiek zat wat verveeld voor zich uit te staren tijdens zijn rare mix van humor en spanning, maar dat veranderde toch toen Trump de politieke richting uitging", zegt Ryan Hermelijn, Amerikacorrespondent van de NOS, die aanwezig was op het gala.
Drie maanden na mislukte aanslag speecht Trump alsnog op Correspondents' Dinner: "Rare mix van humor en spanning"
Exact 3 maanden nadat het oorspronkelijke White House Correspondents' Dinner werd onderbroken door een mislukte aanslag, heeft het evenement vannacht dan toch kunnen plaatsvinden.
"De beveiliging was heel erg aangescherpt", vertelt Ryan Hermelijn, correspondent in de VS voor de Nederlandse openbare omroep NOS. "Er was maar één ingang met honden en metaaldetectoren. Secret Service-agenten waren ter plekke met enorme machinegeweren."
Ook de gastenlijst was een stuk teruggedrongen: van ruim 2.000 gasten naar zo'n 700 aanwezigen. "Iedereen moest een persoonlijke QR-code voorleggen. Pas nadat je je identiteitsbewijs had laten zien, kreeg je een polsbandje."
Onder meer Karoline Leavitt, perswoordvoerder van het Witte Huis, tekende present. "Ook minister van Volksgezondheid Robert F. Kennedy Junior, kersverse minister van Binnenlandse Veiligheid Markwayne Mullin en heel wat andere belangrijke adviseurs van het Witte Huis waren aanwezig."
Wat de genodigden van het gala te wachten staat, is een avond waarop de persvrijheid in de kijker wordt gezet en journalistieke prijzen worden uitgereikt.
"President Trump heeft het evenement jarenlang geboycot", zegt Hermelijn in De Ochtend op Radio 1. "Hij benadrukte dat ook vanavond weer: 'Ik word heel erg onheus bejegend door de pers die nu in de zaal zit'."
Award voor Wall Street Journal
Dat zorgt voor ongemakkelijke situaties. Zo werd The Wall Street Journal beloond voor zijn verhaal over Trumps verjaardagskaartje aan de veroordeelde en inmiddels overleden zedendelinquent Jeffrey Epstein.
Trump ontkende destijds het bestaan van dat kaartje en dreigde met juridische stappen, die er uiteindelijk ook kwamen. Hij daagde de krant voor de rechter wegens laster en eerroof en eiste een schadevergoeding van 10 miljoen dollar. Een Amerikaanse rechter heeft die zaak uiteindelijk verworpen.
Toch zette het artikel de vrijgave van de Epstein-files in gang en werd een groot deel van die dossiers ook effectief vrijgegeven om in te kijken. Daarvoor wordt de krant nu beloond.
Trump zag die prijs met lede ogen aan, maar feliciteerde de journalisten van The Wall Street Journal wel en schudde hen de hand. Hij opperde ook: "Kan ik volgend jaar meedenken over die prijzen?"
Donald Trump lacht breeduit bij de bekendmaking van de Katharine Graham Award voor de Wall Street Journal
Smakeloos, slecht en saai
Het blijft dus bijzonder dat Trump in de zaal zit, aldus Hermelijn. "De persvrijheid in dit land is regelmatig onder druk komen te staan de laatste maanden, ook door en onder zijn bewind."
Maar Trump was er. En hij leverde 64 minuten lang een speech af in zijn geheel eigen Trump-stijl. Al wilde hij eigenlijk een veel scherpere speech geven, maar hij besloot een stuk milder te zijn na de mislukte aanslag.
Toch haalde Trump meermaals uit naar journalisten en naar zijn Democratische rivalen. "Deze plek telt de grootste groep mensen met het anti-Trumpwaansyndroom die ooit bij elkaar is gekomen."
De persvrijheid in dit land is regelmatig onder druk komen te staan door en onder zijn bewind
Ryan Hermelijn, correspondent in de VS voor de Nederlandse openbare omroep NOS
Verder werd zijn speech opgevuld met slechte moppen. Onder meer moppen over uiterlijk en gewicht passeerden de revue, alsook gerecycleerde oude bijnamen van politieke tegenstanders.
Slechte moppen dus, en dat erkende hij zelf ook. "Snapt iemand hier iets van?", haalde hij uit naar zijn speechschrijvers.
"Als ik er niet meer ben, gaat jullie bedrijfsmodel eraan"
Trump eindigde zijn speech wel een stuk politieker, vertelt Hermelijn. "Hij hield bijna een MAGA-rallyachtige speech. Verschillende journalisten en Democratische politici, maar ook beroemdheden, kregen verwijten naar hun hoofd geslingerd. Hij zei ook dat sommige journalisten hun award niet verdienden."
"Dat zijn heel bijzondere uitspraken op een evenement dat stilstaat bij de persvrijheid", vindt Hermelijn.
"Het publiek zat wat verveeld voor zich uit te staren tijdens die rare mix van humor en spanning, maar dat veranderde toch toen Trump de politieke richting uitging. Er zaten immers niet enkel Trump-aanhangers in het publiek."
"Voor Trump was dit de gelegenheid om iets aan de krantenkoppen te veranderen, want die zijn in de VS echt genadeloos. Zijn populariteit ligt heel erg laag. Hij kon zich even langs een andere kant laten zien, maar de vraag is nog maar of dat gelukt is."
Opnieuw hint Trump naar derde termijn
Zelf lijkt Trump nog steeds overtuigd te zijn van zijn populariteit, want hij hintte opnieuw naar een mogelijke derde ambtstermijn. "Net zoals mijn aanwezigheid hier, is de tweede keer altijd beter. En de derde keer zal nog beter zijn", aldus de president.
Een derde ambtstermijn is door de Amerikaanse grondwet verboden. Nadien verzekerde hij dat hij slechts "een grapje" maakte.
De president sloot zijn toespraak van meer dan een uur af met de boodschap dat hij "enorm respect" had voor de aanwezige journalisten. Net daarna benadrukte hij zijn eigen belang voor de pers: "Als ik weg ben, zullen jullie allemaal blut zijn."
