Ook bij eiceldonoren is de wettelijke limiet van 6 gezinnen overschreden. Dat blijkt uit informatie van het Federaal Agentschap voor Geneesmiddelen en Gezondheidsproducten (FAGG). Het gaat om 2 overschrijdingen binnen hetzelfde fertiliteitscentrum. Eerder bleek al dat verschillende fertiliteitscentra die limiet bij spermadonoren hadden overschreden.
Ook bij eiceldonoren is wettelijke limiet van 6 gezinnen overschreden
Sinds 2007 bepaalt de Belgische wet dat het genetisch materiaal van 1 donor bij maximaal 6 gezinnen mag worden gebruikt.
Op de openbare lijst van het agentschap staan echter 2 eiceldonoren vermeld die die limiet overschreden. Bij de ene donor werd het materiaal gebruikt bij 7 gezinnen, bij de andere bij 8 gezinnen.
Waarom maximaal 6 gezinnen per donor? De Belgische wet legt in principe niet vast hoeveel kinderen 1 donor mag hebben, maar wel dat het genetisch materiaal van eenzelfde donor bij maximaal 6 gezinnen mag worden gebruikt. Die beperking moet voorkomen dat 2 mensen die, zonder het te weten, van dezelfde donor afstammen later een relatie aangaan en samen kinderen krijgen. Omdat zij genetisch nauw verwant zijn, is het risico op bepaalde erfelijke aandoeningen groter. Binnen 1 gezin mogen wel meerdere kinderen met dezelfde donor worden verwekt, omdat zij als broers en zussen opgroeien en weten dat ze aan elkaar verwant zijn. Bron: ikwileenkind.be
"Gegevens niet op orde"
Michelle Lambrechts van de vzw 'Ik zit met een ei', die zelf ook eiceldonor is, vindt het bijzonder problematisch dat de overschrijdingen binnen 1 fertiliteitscentrum konden gebeuren.
"Ze hadden intern moeten weten hoeveel gezinnen al aan de donor gekoppeld waren. Dat wijst erop dat hun gegevens niet op orde waren."
Lambrechts vreest dat de 2 gevallen slechts het topje van de ijsberg zijn. Zeker over verschillende fertiliteitscentra heen kunnen er volgens haar nog meer overschrijdingen worden vastgesteld.
"Omdat er tot 2024 geen sluitende registers in ons land bestonden, is het naïef om te denken dat dit alleen bij spermadonoren zou zijn gebeurd. De lijst met overschrijdingen wordt nog altijd retroactief aangevuld, dus wellicht zullen er nog meer gevallen aan het licht komen."
Te weinig info voor donoren
Voor Lambrechts toont de zaak ook aan dat donoren te weinig zicht hebben op wat er met hun lichaamsmateriaal gebeurt. Ze kunnen bijvoorbeeld niet achterhalen hoeveel kinderen uit hun donatie zijn geboren of hoe hun lichaamsmateriaal precies werd gebruikt.
"Donoren geven hun toestemming onder bepaalde voorwaarden, zoals de limiet van 6 gezinnen en de traceerbaarheid van het lichaamsmateriaal", zegt ze. "Als blijkt dat die voorwaarden niet zijn nageleefd, vind ik het belangrijk dat donoren hun rechten kunnen uitoefenen en geïnformeerd worden wanneer hun lichaamsmateriaal het voorwerp is van zo'n overschrijding."
Ik heb geen spijt van de kinderen die er zijn, maar ik zou niet opnieuw donor worden
Michelle Lambrechts van vzw 'Ik zit met een ei' en zelf eiceldonor
De eiceldonor zelf zegt dat ze daarom vandaag niet opnieuw zou doneren. "Ik heb geen spijt van de kinderen die er zijn gekomen, maar onder deze voorwaarden zou ik het absoluut niet opnieuw doen."
Logisch gevolg
Het kabinet van minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke (Vooruit) was al op de hoogte van de nieuwe vaststellingen. Dat er ook overschrijdingen naar boven komen bij eiceldonoren is niet onverwacht, klinkt het daar.
"Het is net de bedoeling dat door de verbeterde registratie en de verhoogde transparantie meer overschrijdingen aan het licht komen", reageert woordvoerster Billy Buyse. "We willen dat alles voor iedereen zo duidelijk mogelijk wordt."
Eerder al problemen bij spermadonoren
Eerder dit jaar bleek al dat minstens 7 Belgische fertiliteitscentra de wettelijke limiet van 6 gezinnen per spermadonor binnen hun eigen centrum hadden overschreden. Het FAGG maakte daarvoor 10 processen-verbaal over aan het parket.
Fertiliteitscentra die zich niet aan de wettelijke limiet houden, riskeren een geldboete van 8.000 tot 80.000 euro. Daarnaast kan een gevangenisstraf volgen voor artsen van 1 tot 5 jaar. De rechter kan ook een verbod uitspreken om gedurende 5 jaar enige activiteit uit te oefenen in de geneeskunde of medisch onderzoek.
Ouders, kinderen of donoren die met vragen zitten, nemen best contact op met hun fertiliteitscentrum.
Heb jij een tip rond het donorschandaal of spermadonoren? Stuur een e-mail naar nieuws@vrt.be. Wij gaan vertrouwelijk om met je verhaal. Getuigen kan ook altijd anoniem.
