Dag op dag een jaar geleden werd het hoofdpodium van Tomorrowland in Boom verwoest door een brand. Na een risicoanalyse heeft het festival extra maatregelen genomen om het evenement veiliger te maken. Al blijft er toch kritiek komen op het gebrek aan brandwerende aanpassingen. "Mensen veilig wegkrijgen, wil niet zeggen dat je een brandveilig festival hebt", klinkt het.
Een jaar na brand op Tomorrowland: heeft het festival geleerd van de brand en zijn de extra maatregelen voldoende?
Joppe De Hert
Gepubliceerd:
Samenvatting:
Een jaar na de verwoestende brand op het hoofdpodium van Tomorrowland neemt het festival extra veiligheidsmaatregelen.
Er komen meer brandwachten, betere aanduiding van nooduitgangen en vuurwerk wordt voortaan enkel nog in het podium zelf geplaatst.
De organisatie werkt nog steeds met dezelfde brandbare materialen zoals hout en piepschuim voor het hoofdpodium, enkel aangevuld met een extra beschermlaag.
Brandpreventie-adviseur Tim Renders is kritisch: "Het zijn vooral maatregelen om mensen veilig weg te krijgen. Dat wil niet zeggen dat je een brandveilig evenement hebt."
Woensdagavond 16 juli 2025, rond 18 uur. Er breekt brand uit op het hoofdpodium van Tomorrowland in het provinciaal domein De Schorre in Boom. Nog geen uur later blijft enkel het geraamte van de befaamde 'mainstage' over.
Er vielen gelukkig geen gewonden bij de verwoestende brand. Het festival zou pas 2 dagen later van start gaan, dus er waren ook geen bezoekers aanwezig. De materiële schade was wel enorm en wordt voorlopig geraamd op 60 miljoen euro.
Op woensdag 16 juli 2025 brak er 's avonds brand uit op het podium van Tomorrowland.
Heel wat hulpdiensten kwamen ter plaatse om de brand te blussen.
In nog geen uur tijd is het volledige podium verwoest.
De volgende dag ging iedereen aan de slag om het festival klaar te maken voor de bezoekers.
In minder dan 48 uur stond er een nieuw hoofdpodium.
Een deel van het verwoeste podium was tijdens het festival nog te zien achter het nieuwe podium.
En het festival zelf? Dat ging gewoon door. In minder dan 48 uur tijd kreeg de organisatie het voor elkaar om een nieuw, kleiner hoofdpodium te plaatsen.
Al kwam er wel kritiek dat het festival nog doorging. De ondergrond op de plaats van de 'mainstage' was nog bijzonder warm en bij zo'n brand komen ook veel giftige stoffen vrij. "Eigenlijk zou je hier mensen moeten weghouden", zei Jan Tytgat nadat hij verbrande brokstukken testte.
Wat weten we over de brand?
Voorlopig is er nog geen officiële informatie over de brand. Het voert sinds augustus een uitgebreid onderzoek naar het incident.
Uit informatie die VRT NWS van goedgeplaatste bronnen kreeg, bleek dat er eerst een brand was ontstaan tijdens een test met 4 vuurschalen.
Even later vatte het podium vuur, waar vuurwerk lag opgeslagen. Doordat de constructie van het podium onder meer uit hout en piepschuim bestond, stond de 'mainstage' al snel in lichterlaaie.
Voorlopig is het niet duidelijk of de brand aan die vuurschalen de enige oorzaak is van de volledige brand. Volgens oprichter Michiel Beers was het een "menselijke fout". Dat vertelde hij eind mei in de podcast 'De Machine'.
Hoewel hij benadrukte dat hij niet alle details kent, zei hij dat er mogelijk een vlammenwerper niet goed was aangesloten, waardoor die ethanol lekte. "Ethanol is allesverwoestend. Zware stalen palen zijn helemaal gebogen en gesmolten. Die smelten pas op 1.200 graden."
Wat heeft Tomorrowland geleerd uit de brand?
De organisatie koos ervoor om niet te wachten op het en ondernam zelf al enkele stappen. Zo liet het een maken door de Leerstoel Crisis Governance van de Universiteit Antwerpen.
Uit die analyse werd geconcludeerd dat het festival al een stevige veiligheidsbasis had en dat de algemene risico-inschatting "klein tot gematigd" is. Fundamentele structurele aanpassingen waren niet nodig, klonk het.
De reportage van het VRT NWS Journaal na de brand op Tomorrowland
Al kwam uit het rapport wel de vraag om geen vuurwerk meer te stockeren aan de podia. "Daarom gebruiken we dit jaar enkel nog podiumvuurwerk", zegt Debby Wilmsen, woordvoerder van het festival.
"Dat betekent dat het vuurwerk zelf in het podium wordt geplaatst en dat we een ander type buskruit gebruiken." Bezoekers zullen nauwelijks het verschil merken met het vuurwerk van de voorbije jaren.
Vooral achter de schermen is het een grote aanpassing. "We zullen extra vuurwerk moeten aanvoeren en bevestigen voor de volgende festivaldag. De buurt kan daar iets van merken, omdat de opslagbunkers wat verder van de podia stonden in de omgeving. Dat is nu niet meer het geval."
Tijdens het eerste weekend van Tomorrowland zullen we dat podiumvuurwerk sowieso niet te zien krijgen. De betrokken burgemeesters en de provinciegouverneur hebben een vuurwerkverbod afgekondigd, wegens droogte en brandgevaar in De Schorre.
Het festival neemt nog andere veiligheidsmaatregelen, die uit de analyse werden aanbevolen. Er worden extra schermen geplaatst om de nooduitgangen goed aan te duiden en er wordt ingezet op crowdmanagement. Dat zijn systemen om te kijken op welke plaatsen het heel druk is.
Er komen ook extra brandwachten op strategische locaties voor een snellere reactie bij incidenten. Evacuatietunnels en onderdoorgangen aan het hoofdpodium krijgen extra bescherming om ze toegankelijk te houden en er komen extra back-upteams voor cruciale veiligheidsfuncties.
Aan de materialen op de podia werden brandwerende beschermlagen of coatings toegevoegd. Die beschermlagen en ook het vuurwerk werden gecontroleerd. "Nu gebruiken we de beste die op de markt beschikbaar zijn. Die worden bijvoorbeeld ook in pretparken, het theater en de bouw gebruikt."
"Er is ons aangeraden om op meerdere plaatsen een beschermende coating aan te brengen, ook waar misschien minder volk komt of waar er geen optredens en vuurwerk zijn. Dat moet dan voorkomen dat een eventuele brand kan overslaan."
Zijn die maatregelen voldoende?
Het valt op dat Tomorrowland vooral maatregelen neemt om de veiligheid van bezoekers te optimaliseren, maar dat er weinig brandwerende aanpassingen worden doorgevoerd.
Dat merkt ook brandpreventieadviseur Tim Renders op, die wel benadrukt dat de extra veiligheidsmaatregelen een goede zaak zijn. "Het zijn vooral maatregelen om mensen veilig weg te krijgen. Dat wil niet zeggen dat je een brandveilig evenement hebt", zegt hij tegen VRT NWS.
Tomorrowland blijft bijvoorbeeld werken met dezelfde materialen als piepschuim en hout voor het hoofdpodium. Met zulke materialen heb je maar een klein vonkje nodig, was de kritiek toen.
Je domein staat vol met brandbare materialen en de conclusie is dat het risico klein is
Tim Renders
De organisatie begint al een jaar op voorhand met de bouw van het hoofdpodium. Veel tijd om grote dingen aan te passen, was er dus niet, klinkt het bij Tomorrowland. Daarom werd er dus een extra beschermlaag of coating toegevoegd.
Toch betreurt Renders dat er nog steeds met dezelfde materialen wordt gewerkt. Hij heeft daarom ook zijn twijfels bij de conclusie van de risicoanalyse. "Je domein staat vol met brandbare materialen en de conclusie is dat het risico klein is? We hebben vorig jaar gezien hoe snel het gebeurd is."
"Als je zegt dat het risico klein is, gaan mensen daar geen rekening mee houden. Ze gaan denken dat ze geen maatregelen moeten nemen of dat het met een paar extra mensen snel opgelost is", aldus Renders, die voor alle duidelijkheid de analyse niet gelezen heeft.
Volgens de brandpreventie-expert zou de risicoanalyse zich moeten focussen op de 3 grote principes van brandveiligheid. "Het 1e principe is hoe je een brand kan inperken en verspreiding kan tegengaan. Risico op brand zal er altijd zijn, maar zo'n analyse moet gebaseerd zijn op hoe je het kan voorkomen."
"Het 2e principe is de veiligheid van uw bezoekers en personeel garanderen. Het laatste principe is het vergemakkelijken van de routes voor de brandweer. Als je dan naar de maatregelen kijkt, wordt dat eerste principe zo goed als vergeten."
Een van de weinige brandwerende maatregelen die zijn genomen, zijn de toegevoegde beschermlagen en coatings aan materialen. "Al is het belangrijk dat de brandweer en de betrokken burgemeesters attesten krijgen van die beschermlagen. Daar bestaan duidelijke regels rond en er zijn veel verschillende producten."
Renders vindt het ook een goede zaak dat het vuurwerk tijdens het eerste festivalweekend is verboden. Over het 2e weekend is er nog geen beslissing, al zal er dus enkel podiumvuurwerk aanwezig zijn. "Het blijft wel vuurwerk en het is nog altijd een mogelijke bron voor een brand."
De brandpreventieadviseur wil tot slot benadrukken dat hij geen tegenstander is van het festival. "Ik ben de eerste die hoopt dat er niets gebeurt, maar die 3 basisprincipes zijn blijkbaar niet meer gekend. En dan spreken we nog niet over de impact op het milieu en de omgeving. Dat zie je ook bij andere evenementen."
Regionaal nieuws uit Antwerpen
Gepubliceerd:
