Nu het opnieuw warm is: met deze 5 tips kan je je lichaam wapenen tegen de hitte

"Een actieve levensstijl helpt al", weet Bourgois. "Ik heb het dan niet eens over sporten, maar gewone dagelijkse activiteiten zoals wandelen, traplopen en het huishouden. Je kan ook de fiets nemen of zwemmen zonder dat het echt sporten wordt."

"Doe je dat, dan zal je je lichaam alvast niet overbelasten wanneer je tijdens een hittegolf een eenvoudige wandeling maakt. Het helpt trouwens niet alleen tegen de hitte, maar het beschermt ook tegen sommige kankers en hartaandoeningen."

Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) volstaat 150 tot 300 minuten per week aan matige fysieke activiteit.

Wanneer er een hittegolf is, is het te laat om je lichaam nog te trainen op de warmte.

"Elk jaar opnieuw zien we dat de eerste dagen van extreme warmte de zwaarste zijn", zegt Bourgois. "Dan is de belasting op het lichaam het hoogst. Zelfs binnen dezelfde hittegolf kan dag 7 al minder zwaar voelen dan dag 1." 

Het komt er dus op aan om voorbereid te zijn, en dat doe je het best in het voorjaar. "Dan stijgen de temperaturen geleidelijk. Al bij 20 à 25 graden gaat het lichaam harder werken. Dan houden de nieren meer water op zodat je meer bloed kan aanmaken en je ook meer kan zweten. Dat verlaagt de hartslag en het lichaam koelt er ook beter door af."

Je lichaam bereidt zichzelf dus al een stukje voor wanneer het voelt dat het buiten warmer wordt. Maar je kan die natuurlijke aanpassing een extra duwtje in de rug geven. Zo bereiden topatleten zich voor op warme omstandigheden door dagelijks 1 tot 1,5 uur te sporten in de warmte. Dat levert al resultaat op na 2 weken. Maar het kan ook minder belastend, met 3 trainingsdagen per week.

Ben je geen sporter, dan kan basistraining bij wat warmer weer al volstaan - denk aan joggen.

"Of je kan een droge sauna bezoeken", tipt Bourgois. "Begin met 3 keer 5 minuten te zweten en er telkens 2 minuten tussen te laten. Daarna kan je verder opbouwen. Heb je een medische aandoening, dan bespreek je het best wel eerst met de dokter."

Airconditioning doet dan weer het tegenovergestelde. Als je bij de eerste warmte al de auto en het huis begint te koelen, verhinder je dat je lichaam zich aanpast aan de warmte.

Al wil Bourgois absoluut niet gezegd hebben dat airco's tijdens een hittegolf geen plaats hebben. "Jonge, gezonde mensen kunnen redelijk wat aan. Maar in woonzorgcentra, ziekenhuizen, scholen en andere plaatsen waar kwetsbare mensen zijn, is het zeker nuttig."

Ben je niet per se kwetsbaar, maar wil je toch bijvoorbeeld de airco van je wagen gebruiken, dan raadt Bourgois aan er niet te extreem mee om te springen.

"Koel bijvoorbeeld niet tot 18 maar tot 25 graden. Dat is nog altijd comfortabel en ons lichaam kan het zeker aan. De schok met de buitentemperatuur als je van binnen naar buiten gaat, is dan ook minder groot. En er is ook veel minder energie voor nodig, dus het is ook duurzamer."

Helaas ziet Bourgois dat het tegenovergestelde vaak gebeurt. "Dan koelt men in de zomer tot 18 graden en stookt men in de winter tot 25 graden. Dat is niet alleen paradoxaal, het zal in de toekomst ook onhoudbaar worden als er nog meer hittegolven komen."

Het komt er dus op aan om je lichaam op een gecontroleerde manier in contact te brengen met  warmte. Dat kan ook tijdens een hittegolf. Kom op de minder warme momenten van de dag eens buiten, 's ochtends of 's avonds laat dus.

Zo blijf je je lichaam het signaal geven dat het warm is. Dat is belangrijk, want je kan je opgebouwde weerstand tegen de hitte ook vrij snel weer verliezen. Sowieso daalt die geleidelijk in de loop van de herfst, om in de winter op het laagste punt te staan.

Rustig wennen is dus de boodschap. Toch zie je ook nu nog, tijdens de hittegolf, mensen sporten op het warmste moment van de dag, terwijl dat door gezondheidsexperten afgeraden wordt. Is dat dan verstandig?

"Dat is heel invidivueel", wikt Bourgois. "Ga je anders nooit lopen of ben je niet sportief, dan raad ik het zeker af. Maar ben je een atleet of train je bijvoorbeeld in de richting van een loopwedstrijd waar het ook warm zal zijn, dan moet je daar ook wel op voorbereid zijn."

"Je kan trouwens perfect een halfuurtje lopen in temperaturen van zo'n 35 graden zolang je voelt dat je niet aan het oververhitten bent, het rustig aan doet en voldoende drinkt. En je moet er natuurlijk ook wel medisch geschikt voor zijn."     

"Het is dus een kwestie van gezond verstand. Luister naar je lichaam en duw jezelf niet voorbij je grens. Dat is misschien wel mijn belangrijkste advies."