De afgelopen maand juni was niet minder dan 3,1 graden Celsius warmer dan het langjarig gemiddelde. Enkel juni 2023 was warmer sinds de metingen in 1833. Ook de nachten verliepen zacht: de minimumtemperatuur bedroeg gemiddeld 15,1 graden, een historisch hoge waarde. Dat meldt het KMI op basis van de gemeten waarden in Ukkel. De tweede helft van de maand verpulverde enkele records.
Veel tropische dagen, warme nachten en 2 totaal verschillende gezichten: dit was de maand juni op weervlak
Michaël Torfs
Gepubliceerd:
Bijgewerkt:
De intense hittegolf die we net achter de rug hebben vertaalt zich ook in de maandcijfers van het KMI. De algemene gemiddelde temperatuur lag met 19,8 graden ruim 3 graden boven het langjarig gemiddelde (van de periode van 1991 tot 2020). Het is al de 17e maand op rij dat de gemiddelde maandtemperatuur boven de normale waarde ligt, een duidelijk teken van de klimaatopwarming.
Enkel juni 2023 verliep gemiddeld warmer (20,3 graden). De derde plaats is voor juni 2025 met 19,3 graden. De top 3 van warmste junimaanden ooit gemeten in Ukkel ligt dus in de laatste 4 jaar.
Nooit verliepen de nachten warmer in juni
Een recordwaarde werd opgetekend voor de minimumtemperatuur: die lag met gemiddeld 15,1 graden 3,1 graden hoger dan wat we normaal mogen verwachten. Sinds het begin van de metingen in 1892 waren juninachten nooit zo zwoel.
Opvallend: de bijzonder hoge waarden komen er ondanks de frisse aanloop van de maand tijdens de eerste 2 weken. Maar de hittegolf bleek zo intens, dat die frissere start helemaal werd uitgewist.
Dat blijkt uit onderstaande grafiek die het KMI vrijgaf. Hoe hoger de rode balkjes, hoe groter de afwijking richting hete waarden. De blauwe balkjes wijzen op koelere dagen dan normaal. Het gaat hier om daggemiddelden, niet om maximumtemperaturen.
2 gezichten (met een absoluut record in de tweede helft)
Juni was dus een maand met 2 gezichten. Als je de tweede helft van de maand apart bekijkt, dan werden enkele absolute warmterecords genoteerd.
Van 16 tot 30 juni was het gemiddeld 24,7 graden warm, een gemiddelde dat veeleer ergens in Zuid-Europa thuishoort. Het record van 2005 (22,2 graden) werd daarbij verpulverd. Ter vergelijking: normaal gezien hebben we in de tweede helft van juni recht op gemiddeld 17,4 graden.
7 tropische dagen tijdens de hittegolf
De hittegolf duurde 12 dagen, van 17 tot en met 28 juni. Tijdens 7 dagen van de hittegolf piekte de maximumtemperatuur boven de 30 graden. 7 tropische dagen dus, en hoe speciaal dat is, blijkt uit de historische dataset van het KMI. Tijdens de periode 1991-2020 beleefden we gemiddeld 5 tropische dagen in een volledig jaar. De trendlijn voor het aantal tropische dagen stijgt al enige tijd snel.
Vooral de minimumtemperaturen vielen op. We merkten allemaal dat slapen moeilijker werd omdat het 's avonds en 's nachts heel moeilijk afkoelde. De gemiddelde minimumtemperatuur bedroeg 19,7 graden, een evenaring van tijdens de tweede hittegolf van 2019.
1 nacht kwam het kwik zelfs niet onder de 24,1 graden in Ukkel, een absoluut record voor tijdens een hittegolf.
Natte maand
Juni was ook een natte maand. In Ukkel viel er ruim 114 liter water per vierkante meter, tegenover zowat 70 normaal. Dat had te maken met enkele stevige onweersbuien: op 27 juni viel er in 1 klap ruim 36 liter.
"De natste regio ligt op de as Brussel-Antwerpen-Noorderkempen, en verder de omgeving van Waregem, Kortrijk en Ieper", vertelt David Dehenauw van het KMI. "Als je het in percentages uitdrukt, is daar tussen 140 en 180 procent van de normaalwaarde gevallen."
De droogste plekken in Vlaanderen situeren zich rond Maldegem, en rond het noorden van midden-Limburg. Voorlopig is er nog geen probleem met eventuele droogte. Maar er wordt vanaf vrijdag weinig tot geen neerslag verwacht, en dan kan het wel een probleem worden.
