De kans op een hittegolf van 12 opeenvolgende dagen, zoals we net achter de rug hebben, is in ons land bijna 5 keer groter dan in de jaren 80. Dat hebben klimaatwetenschappers van de Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek (VITO) berekend. Zo'n extreme hittegolf komt nu al 1 keer om de 7 jaar voor.
Een hittegolf van 12 opeenvolgende dagen, zoals degene die maandag afliep, is zeer zeldzaam. Sinds 1975 werden in Ukkel nog maar 7 hittegolven van minstens 12 dagen gemeten. Maar volgens het team klimaatwetenschappers van VITO mogen we die binnenkort steeds vaker verwachten.
Mogelijke scenario's
De wetenschappers berekenden hoe groot de kans is op zulke langdurige hittegolven in ons land. Die kans was in de jaren 80 nog een luttele 3 procent per jaar. Nu is die bijna vervijfvoudigd tot 14 procent per jaar.
In de periode van 1975 tot 2026 kwamen 7 langdurige hittegolven voor, waarvan 4 in de laatste 23 jaar. Dat is gemiddeld 1 keer per 7 jaar, terwijl het gemiddelde in de jaren 80 nog op 1 keer per 30 jaar lag.
Wat is een hittegolf? Het KMI spreekt van een hittegolf wanneer er 5 dagen na elkaar een maximumtemperatuur van 25 graden Celsius gemeten wordt in Ukkel, waarvan 3 dagen boven de 30 graden.
Dat is de situatie nu, maar hoe zit het met de toekomst? De berekeningen voor de situatie in 2030 lopen wat uit elkaar.
Volgens het meest optimistische scenario stabiliseert de kans na 2060 tot 1 keer om de 4 jaar. Het meest pessimistische scenario houdt in dat we elke 2 à 3 jaar een hittegolf mogen verwachten.
Wat kunnen we doen?
"Als we de risico's op de toenemende hittegolven willen verminderen, dan moeten we op 2 vlakken actie ondernemen", klinkt het bij klimaatonderzoeker Hendrik Wouters van VITO.
Ten eerste moeten we de uitstoot van broeikasgassen verminderen door in te zetten op hernieuwbare energie, minder te rijden op en de industrie te verduurzamen.
Tegelijk moeten we ons ook aanpassen aan de onvermijdelijke opwarming. Dat betekent meer groen en schaduwplekken in de steden, bouwvoorschriften die rekening houden met hogere temperaturen en goede hitteplannen om kwetsbare burgers te beschermen.
Volgens Wouters zijn de meeste gebouwen nu nog gebouwd zonder rekening te houden met de zomerse hitte. Inzetten op slimme isolatie, zonnewering en passieve koeling zijn cruciaal om ons in de toekomst koel te houden zonder meer stroom te verbruiken.
De hittegolf die we net achter de rug hebben, maakt nog maar eens duidelijk dat klimaatadaptatie geen probleem van de toekomst is, maar een opdracht voor vandaag
Hendrik Wouters
Vooral in de grote steden is de hitte ongenadig. Daarom is het volgens Wouters cruciaal om de steden hittebestendiger te maken. "Slim stadsbeheer met de juiste boomsoorten op de juiste plaatsen, waterdoorlaatbare straten en koele pleinen kunnen voor bewoners het verschil maken", luidt het.
Toch is het volgens de wetenschapper nog niet te laat. "De hittegolf die we net achter de rug hebben, maakt nog maar eens duidelijk dat klimaatadaptatie geen probleem van de toekomst is, maar een opdracht voor vandaag."
