Nederland wil dat Europa de verkoop van kauwgom met plastics verbiedt. Dat schrijft de Nederlandse publieke omroep NOS. Kauwgom bevat meestal microplastics. Die komen in de natuur terecht als kauwgom op straat wordt gegooid. Met een verbod wil de Nederlandse regering dat voorkomen.
Nederland wil Europees verbod op kauwgom met microplastics (om vervuiling tegen te gaan)
Wim De Maeseneer
Gepubliceerd:
Je hebt het misschien ook al meegemaakt: je schoenen blijven kleven aan een weggegooide kauwgom op straat. Vervelend, en niet alleen dat. Kauwgom bevat ook microplastics, die op die manier in de natuur terechtkomen.
Na sigarettenpeuken belandt kauwgom het vaakst op straat. Ook in Vlaanderen bestaat 15 procent van het zwerfvuil uit kauwgom. Dat bleek uit cijfers van de Openbare Vlaamse Afvalstoffenmaatschappij OVAM uit 2022.
Waarom zitten er microplastics in kauwgom?
De gom in kauwgom werd vroeger van een natuurlijke hars gemaakt. Tegenwoordig is die van synthetisch rubber, wat veel goedkoper is. Om ervoor te zorgen dat de gom niet oplost in je mond en je er lang kunt op kauwen, worden allerlei stoffen toevoegd.
Polyetheen is een van die stoffen. Het is een vaak gebruikte plasticsoort, onder meer voor plastic verpakkingen. De polyetheen zorgt er mee voor dat de kauwgom z'n typische, elastische structuur heeft.
De Nederlandse regering ziet maar 1 oplossing: een Europees verkoopverbod op kauwgom met plastics. Dat heeft de Nederlandse regering voorgesteld aan de , nu de Europese regels voor wegwerpplastics uit 2019 worden herzien.
"Kauwgom leidt tot microplasticverontreiniging in het milieu. Het verbieden van plastic in kauwgom zou dat voorkomen", zegt Annet Bertram, Nederlands staatssecretaris voor Infrastructuur en Waterstaat aan NOS. Daarom moet alleen kauwgom met natuurlijke ingrediënten worden toegestaan, vindt het kabinet. Die zouden ook sneller afbreken in de natuur.
Op de vraag of gezondheid ook een rol speelt bij de roep om een verbod, luidt het antwoord dat het "voornamelijk gebaseerd is op milieuaspecten''. Er is nog altijd weinig bekend over de gevolgen van microplastics voor onze gezondheid.
Hardnekkig probleem
Nederlandse gemeenten zijn tevreden met het voorstel. Zij pleiten al langer voor zo'n verbod op plastic kauwgom. "Kauwgom lijkt een klein probleem, maar is een hardnekkige vorm van zwerfafval voor gemeenten", zegt een woordvoerder van de Nederlandse vereniging voor afval- en reinigingsdiensten (NVRD) aan NOS. "Een uitgespuugd kauwgompje wordt platgetrapt en blijft jarenlang liggen."
Campagnes om het gedrag te veranderen, werken onvoldoende
Arjen Kapteijns, wethouder Milieu Den Haag
In Den Haag kuisen de reinigingsdiensten elke werkdag de weggegooide kauwgom van de Grote Marktstraat, de belangrijkste winkelstraat. Maar het is dweilen met de kraan open. "De mensen blijven het op straat gooien", zegt teamcoördinator van de Haagse reinigingsdienst Leen Pronk. "Na 2 weken ligt alles weer vol."
Dat kost allemaal veel geld. "Alleen voor de Grote Marktstraat kost het verwijderen 150.000 euro per jaar", zegt de Haagse wethouder van Milieu Arjen Kapteijns. "We zien dat campagnes om het gedrag te veranderen onvoldoende werken."
Nieuwe regels
Kauwgomfabrikanten vinden een verbod "disproportioneel". Het is volgens de Nederlandse sectorvereniging van snoep- en kauwgomproducenten een "ongekende maatregel met gevolgen voor consumenten, producenten en de Nederlandse zoetwarenbranche". Volgens hen zijn de regels voor wegwerpplastics vooral bedoeld voor verpakkingen en vapes, en niet voor voedingsproducten als kauwgom.
Mocht een Europees verbod niet lukken, dan moeten kauwgomfabrikanten ten minste de opruimkosten betalen, vindt de Nederlandse regering.
De Europese Commissie is momenteel de regels voor wegwerpplastics uit 2019 aan het herzien. Daarbij kunnen burgers, organisaties en overheden feedback en advies geven. In de loop van volgend jaar is de evaluatie van de regels afgerond. Een eventueel verbod kan op zijn vroegst in 2030 ingaan.
