60 miljoen sterren in ongezien detail: Europese telescoop maakt grootste foto ooit van centrum Melkweg 

Amper 26 uur had ruimtetelescoop Euclid nodig om op 23 maart 2025 het 'hart van de Melkweg' te fotograferen. Euclid maakte 9 foto's die werden samengevoegd tot de grootste en gedetailleerdste foto ooit van de Melkweg, het sterrenstelsel waartoe ook ons zonnestelsel behoort.

Op de foto, die vandaag werd onthuld, staan meer dan 60 miljoen sterren, samen met nevels en sterrenhopen. "De camera van Euclid is gevoelig genoeg om de afzonderlijke sterren van elkaar te kunnen onderscheiden, zonder verblind te worden", schrijft de Europese ruimtevaartorganisatie ESA in een persbericht .

De foto moet astronomen in staat stellen om nieuwe exoplaneten, planeten rond andere sterren, te ontdekken en hun massa te meten. Dat kan via zogenoemde 'gravitationele microlensing', een ingewikkelde techniek om verafgelegen, onzichtbare objecten op te sporen.

Daarbij wordt het licht van een verre ster afgebogen en versterkt door de zwaartekracht van een ster die zich op de voorgrond bevindt. Als er een planeet in een baan om de dichtstbijzijnde ster draait, buigt ook de zwaartekracht van die planeet dit licht af.

"In de afgelopen 20 jaar zijn er met behulp van deze techniek bijna 300 exoplaneten ontdekt", zegt de Franse astronoom Jean-Philippe Beaulieu. "Deze opname van Euclid omvat 51 bekende planetenstelsels, en zal helpen bij het bestuderen van nog veel meer stelsels die ontdekt zullen worden." 

Euclid werd in 2023 gelanceerd om de grootste 3D-kaart van het heelal te maken. Dat doet hij op 1,5 miljoen kilometer van onze aarde. 

De telescoop fotografeert het zichtbaar licht met dezelfde scherpte en gevoeligheid als de Hubble-telescoop. "Maar elke opname die Euclid in een paar uur vastlegt, bestrijkt een gebied dat 270 keer groter is dan het gezichtsveld van Hubble."

"Om hetzelfde Euclid-mozaïek te observeren, zou het Keck-observatorium ongeveer 2.000 uur nodig hebben. Euclid is sneller en in staat om details van zwakkere sterren vast te leggen die anders bij waarnemingen vanaf de grond over het hoofd zouden worden gezien."

"De Europese industrie heeft een wonder van technologie voortgebracht", zegt de Franse astronoom Jean-Charles Cuillandre, die meewerkt aan de missie, aan persagentschap AFP.

"We hebben een telescoop gemaakt die vooral ontworpen is om het donkere universum te observeren door extreem verre en zwakke sterrenstelsels waar te nemen. En toen besloten we Euclid te richten op het helderste deel van de lucht. En het werkt voortreffelijk, het is buitengewoon."