Zijn kinderen die op Amerikaanse grond worden geboren automatisch Amerikaanse staatsburgers, zelfs als hun ouders geen Amerikanen zijn? Al meer dan 100 jaar zegt de Amerikaanse grondwet van wel, maar de regering-Trump wil dat recht nu inperken tot kinderen die minstens 1 Amerikaanse ouder hebben. Het Hooggerechtshof luistert vandaag naar de argumenten van beide partijen in de zaak. Ook de Amerikaanse president Donald Trump woont de zitting bij, iets wat geen enkele van zijn voorgangers ooit heeft gedaan.
Ben je automatisch Amerikaan als je in VS bent geboren? Hooggerechtshof moet binnenkort beslissen
Maarten Bockstaele
Gepubliceerd:
Samenvatting:
Het Amerikaanse Hooggerechtshof buigt zich vandaag over een presidentieel besluit van Trump dat het geboorterecht wil inperken: voortaan zouden alleen kinderen met minstens één Amerikaanse ouder automatisch het staatsburgerschap krijgen.
Het 14e Amendement van de grondwet garandeert al meer dan 100 jaar het staatsburgerschap aan iedereen die op Amerikaanse bodem wordt geboren, ook kinderen van mensen zonder papieren. 3 federale rechters oordeelden al dat Trumps besluit ongrondwettelijk is.
Trump woonde de zitting persoonlijk bij, als eerste Amerikaanse president ooit die een eerste hoorzitting voor het Hooggerechtshof bijwoont. Zijn aanwezigheid wordt gezien als een poging om druk te zetten op de rechters.
Bijna alle rechters reageerden sceptisch op de argumentatie van de regering. Opperrechter John Roberts zei: "Het is een nieuwe wereld, maar de grondwet is nog steeds dezelfde." Een uitspraak wordt later verwacht.
De zaak die vandaag voor de rechters van het Amerikaanse komt, gaat over het Amerikaanse geboorterecht of 'ius soli'. Volgens het 14e Amendement van de grondwet is iedereen die op Amerikaanse grond wordt geboren automatisch een Amerikaanse staatsburger. Dat betekent ook dat kinderen van mensen die illegaal in het land verblijven meteen de Amerikaanse nationaliteit krijgen.
Wat zegt het 14e Amendement exact?
"Iedereen die in de Verenigde Staten is geboren of genaturaliseerd en onder de wetgeving van het land valt, is staatsburger van de Verenigde Staten en van de staat waar hij of zij woont."
Er is wel een uitzondering op de wetgeving: kinderen van staatshoofden of diplomaten die in de VS verblijven, krijgen niet automatisch het Amerikaanse staatsburgerschap.
Dat is al langer een doorn in het oog van de Republikeinse partij. Daarom ondertekent Donald Trump op de eerste dag van zijn tweede termijn een presidentieel besluit om het 'ius soli' aan te passen. De regering argumenteert dat die mensen geen Amerikaans staatsburgerschap kunnen krijgen, omdat ouders zonder papieren niet onderworpen zijn aan de wetten van het land. Pas als 1 ouder van een kind een Amerikaans staatsburger is of een permanente verblijfsvergunning heeft, mag die volgens de regering het staatsburgerschap krijgen.
3 federale rechters in de staten Maryland, Massachusetts en Washington hebben al in het nadeel van de regering-Trump geoordeeld. De rechter in Seattle noemt het presidentieel besluit zelfs "ronduit illegaal". Daarom hebben de rechters een nationaal verbod op de uitvoering van het decreet opgelegd.
De zaak is nu bij het Hooggerechtshof terechtgekomen. De 9 rechters luisteren vandaag naar de argumenten van de 2 partijen.
De regering-Trump redeneert dat het 14e Amendement doorheen de geschiedenis verkeerd is geïnterpreteerd. Het is in 1868 ingevoerd, na de Amerikaanse Burgeroorlog. Wanneer de slaven in het land de vrijheid krijgen, wil het er zeker van zijn dat ze dezelfde rechten krijgen als hun landgenoten. Daarom verzekert het amendement dat de slaven het Amerikaanse staatsburgerschap en gelijke rechten krijgen.
Het 14e Amendement heeft dus nooit tot doel gehad om iedereen die in de VS wordt geboren het staatsburgerschap te geven, redeneert de regering. Trump en zijn adviseurs beweren ook dat de huidige regeling tot "geboortetoerisme" leidt, waarbij zwangere immigranten naar de VS trekken om er te bevallen en zo het staatsburgerschap van hun kinderen te verzekeren.
"Als we het over geboorterecht hebben, gaat het over de baby's van slaven. Het gaat niet over Chinese miljardairs die 56 kinderen krijgen, die allemaal Amerikaanse burgers 'worden'. Het is een van de grootste zwendels van onze tijd", schrijft Trump op .
14e Amendement en Wong Kim Ark
De tegenpartij stelt dat het recht al 128 jaar duidelijk is: wie in de VS wordt geboren, is een Amerikaan. Ze verwijzen daarvoor naar de zaak United States v. Wong Kim Ark van 1898.
Wong Kim Ark is in het midden van de 19e eeuw in San Francisco geboren als zoon van Chinese immigranten. Op 21-jarige leeftijd brengt hij een bezoek aan zijn ouders in China, die uit angst voor anti-Chinese sentimenten de VS hadden verlaten. Wanneer hij wil terugkeren naar Amerika, mag hij echter het land niet binnen, omdat hij volgens de politie geen Amerikaanse burger is.
Wong Kim Ark trekt naar de rechtbank. Uiteindelijk geeft het Hooggerechtshof hem gelijk: op basis van het 14e Amendement oordelen de rechters dat Kim Ark een Amerikaan is, omdat hij in de VS is geboren, ook al hebben zijn ouders niet de Amerikaanse nationaliteit. Sinds die uitspraak is het 'ius soli' in Amerika echt van kracht: het is een belangrijk voor rechtszaken die later komen.
Naast het 14e Amendement is er nog de Immigration and Nationality Act van 1952. Ook die wet verzekert dat "eender wie geboren wordt in de Verenigde Staten en onderworpen is aan de wetgeving daarvan" het recht heeft op het staatsburgerschap.
De regering-Trump ziet die tekst als een kopie van de tekst in de grondwet, maar de aanklagers wijzen op de historische context van die wetgeving. Ze argumenteren dat het Congres die wet heeft aangenomen om extra zekerheid te bieden rond het recht op staatsburgerschap.
Trump in rechtszaal
Dat de rechtszaak belangrijk is voor Trump, is al langer duidelijk. De president is persoonlijk aanwezig in de rechtszaal, om mee te luisteren naar de argumentatie. Het is de eerste keer in de Amerikaanse geschiedenis dat een president naar het Hooggerechtshof trekt om een eerste mee te volgen.
Hoewel Trump niets mag zeggen, is het doel van zijn aanwezigheid duidelijk: druk zetten op de rechters. De president is al langer niet te spreken over enkele rechters in het hof, onder meer de rechters die hij zelf heeft benoemd tijdens zijn eerste termijn. Dat zijn Neil Gorsuch en Amy Coney Barrett.
Gorsuch en Barrett zijn conservatief gezinde rechters, maar stemmen in februari mee met 4 andere rechters die de importtarieven van de president illegaal verklaren. Trump noemt de rechters die tegen zijn beleid stemmen "een schande voor de naties" en "een bron van schaamte voor hun families".
Trumps druk lijkt alvast niet te werken. Zo goed als alle rechters zijn sceptisch over het presidentieel besluit om het geboorterecht te beperken.
De opperrechter John Roberts geeft aan dat de argumentatie van de regering "grillig" overkomt. Hij zegt ook dat geboortetoerisme in de 19e eeuw geen probleem was. Wanneer de advocaat van de regering zegt dat de tijden veranderd zijn, is Roberts duidelijk: "Wel, het is een nieuwe wereld, maar de grondwet is nog steeds dezelfde."
Gorsuch stelt de verplichting van een officiële verblijfplaats voor burgerschap in twijfel. "Hoe kun je er zeker van zijn dat iemand hier een officiële verblijfsplaats heeft? En ga je dat voor elke persoon nagaan?" Elena Kagan is scherper: "De tekst (van het 14e Amendement, red.) biedt de argumentatie geen steun".
Het oordeel is nog niet voor vandaag. De rechters moeten nu eerst de argumentatie van de partijen aftoetsen aan de grondwet en hun oordeel vormen. Een datum voor het oordeel is er nog niet.
