Hittepieken verhogen het risico op vroeggeboortes in België, zo waarschuwen specialisten opnieuw tijdens deze hete dagen. "Warme dagen die veel warmer zijn dan het gemiddelde voor het seizoen vormen niet enkel een risico voor ouderen. Zelfs plotse, korte hittepieken in de 6 dagen voor de bevalling worden gelinkt aan een hoger risico op vroeggeboorte", zegt Loïc Gillerot, gezondheidsexpert bij het centrum voor klimaatrisicoanalyse CERAC. Vrouwen zijn zich nog te weinig bewust van de mogelijke risico's, toont een studie van UGent.
Zwangere vrouwen nog te weinig bewust van risico's tijdens hittegolf (maar praktische tips kunnen helpen)
Michaël Torfs
Gepubliceerd:
In het kort:
Tijdens periodes met warmere temperaturen dan gemiddeld is er meer kans op vroeggeboortes, een te laag geboortegewicht of zelfs doodgeboortes.
Tijdens een hittegolf is er een bijkomende belasting voor zwangere vrouwen. Ook zij kunnen een impact ondervinden.
Onderzoeker Eline Holvoet van UGent voerde een bevraging uit bij zwangere vrouwen en merkte nog te weinig bewustzijn op.
Holvoet maakte daarom een lijstje op met praktische tips.
Het centrum voor de analyse van klimaatrisico's in België (CERAC) waarschuwt ervoor dat de impact in de toekomst nog gaat vergroten.
Het is een bloedhete week. We denken dan in de eerste plaats aan oudere mensen, kinderen of mensen met een chronische aandoening als het gaat over gezondheidsrisico's bij dit hete weer. "Maar zwangere vrouwen vallen daar precies zo'n beetje tussenuit", vertelt onderzoeker Eline Holvoet aan VRT NWS. Onterecht: het is evenzeer een groep die mogelijk een grote impact kan ondervinden. Het bewustzijn daarover is nog te klein, klinkt het.
Er is meer kans op vroeggeboorte (+55 procent), een lager geboortegewicht (+45 procent) of doodgeboorte (+70 procent), weet Elizaveta Fomenko van Studiecentrum voor Perinatale Epidemiologie. Uit een grote studie vorig jaar bleek dat het risico breder gaat dan een hittegolf alleen.
Telkens wanneer de temperatuur plots een stuk hoger komt te liggen dan het gemiddelde voor de tijd van het jaar, is er een mogelijke impact. Ook in een land als België, met een gematigd klimaat, is het dus belangrijk om alert te blijven bij plotse temperatuurschommelingen.
Vertraagd effect
Echte hitteperiodes tijdens de zomer vormen een extra belasting, omdat het slapen (en de recuperatie) dan vaak ook moeilijker verlopen. "Als je niet goed slaapt, betekent dat extra stress voor je lichaam", vertelt Fomenko. Er is trouwens niet enkel een verhoogd risico voor het ongeboren kindje: de vrouw zelf heeft meer kans op zwangerschapsdiabetes of een verstoorde bloeddruk.
Kristien Roelens, gynaecoloog aan het UZ Gent, benadrukt dat het derde trimester cruciaal is in dit verhaal. "Tijdens het eerste en tweede trimester zien we amper een effect."
Dat effect komt er ook niet meteen, vertelt ze aan VRT NWS. "Denk nu niet dat zwangere vrouwen en hun partners bij een hittepiek meteen massaal naar de gynaecoloog moeten hollen. Er zit vertraging op het effect, meestal gaat het om zo'n 6 dagen."
Nog te weinig bewust van de risico's
Eline Holvoet werkt mee aan een groot Europees project over hitte en vroeggeboorte. Zij verwerkte voor de WARM-studie gegevens van zowat 300 Belgische vrouwen uit een online bevraging. 10 vrouwen interviewde ze persoonlijk. "Je ziet dat de symptomen vaak wel herkend worden, maar dat de bezorgdheid beperkt is", viel haar op. "Het wordt eerder als een ongemak ervaren dan als een risico."
Zwangere vrouwen zijn vaak meer bezorgd over het ongeboren kindje, dan over henzelf. Bovendien bleek dat weinigen informatie hadden ontvangen, niet eens 1 op de 5.
"Van de vrouwen die informatie hadden gekregen, had een meerderheid het via sociale media of online artikels gevonden. Je kan je daar afvragen hoe kwalitatief die info precies is."
Wat kan je doen als zwangere vrouw?
Holvoet hoopt dat er in de toekomst meer aandacht komt voor de kwestie. Zelf heeft ze een document met praktische tips opgemaakt. "Je moet als zwangere vrouw al op zoveel dingen letten. Dit kan een ondersteuning zijn."
Op Holvoets lijstje, naast voldoende drinken en losse kledij dragen: gebruik natte handdoeken en/of een waterspray, gebruik een ventilator en eet waterrijk fruit of waterrijke groenten zoals watermeloen of komkommer. Beperk tegelijk dehydraterende dranken zoals koffie of thee of suikerhoudende dranken zoals frisdrank.
Er komt nog meer aan
Vandaag komen het KMI, het CERAC (het centrum dat de risico's van de klimaatverstoring inschat) en het Belgisch klimaatcentrum (BCC) met een apart verhaal over de risico's op vroeggeboorte. Het maakt deel uit van hun Tales of Future Weather-reeks waarin ze toekomstige weersituaties beschrijven en de impact daarvan.
Hittegolven zullen in de toekomst immers vaker voorkomen en mogelijk ook zwaarder uitvallen. Dat komt omdat broeikasgassen zoals CO2 en methaan zich blijven opstapelen door het gebruik van als olie, gas en steenkool. We kunnen de toekomstige impact wel nog beperken door zo snel mogelijk de uitstoot af te bouwen.
Klimaatverandering is een directe uitdaging in de perinatale zorg
Loïc Gillerot, CERAC
"Klimaatverandering is een directe uitdaging voor de perinatale zorg", vertelt Loïc Gillerot van het CERAC. "Warmte die hoog boven het seizoensgemiddelde ligt, vormt niet enkel een risico voor ouderen, maar ook voor ongeboren kinderen."
Het verhaal van vroeggeboortes is opgevat als een teaser in het hele project, op lange termijn volgen meer verhalen. Die zijn gebaseerd op wetenschap, waarbij toekomstige scenario's heel concreet worden uitgewerkt.
