De Britse premier Keir Starmer neemt ontslag. Starmer was de laatste maanden bijzonder onpopulair, na verschillende ministers die opstapten en controverse rond het Epstein-schandaal in Amerika. Om hem te vervangen kijken analisten naar Andy Burnham, een partijgenoot die onlangs met tussentijdse verkiezingen een zitje in het parlement won.
Britse premier Keir Starmer stapt op: "Ik ben niet de persoon om partij te leiden naar volgende overwinning"
Maarten Bockstaele
Gepubliceerd:
Bijgewerkt:
"De vraag die de partij zich stelt, is of ik de persoon ben om bij de volgende verkiezingen de partij te leiden. Ik heb een antwoord gekregen van mijn partijgenoten. Daarom neem ik ontslag als premier van het Verenigd Koninkrijk."
Met die woorden neemt de Britse premier Keir Starmer ontslag. Hij zegt dat hij koning Charles III op de hoogte heeft gebracht van zijn beslissing en zijn partij zal vragen om een plan voor de overgangsperiode op te stellen.
Zo kondigt Starmer zijn ontslag aan: "Daarom treed ik af als leider van Labour"
Wie Starmer wil opvolgen, kan zich vanaf 9 juli aanmelden. In het geval van een strijd om het premierschap, zal Starmer aan het roer blijven staan tot er een beslissing is. De winnaar zal ook "mijn volledige steun krijgen".
Starmer geeft aan dat zijn premierschap de grootste eer van zijn leven was. Zijn aankomst in Downing Street 10 na de verkiezingsoverwinning voor Labour bij de laatste nationale verkiezingen was "een enorm moment van trots" voor hem, laat hij weten.
Onhoudbare positie
De positie van Starmer was al enige tijd onhoudbaar. De meeste problemen begonnen door de zaak-Epstein, rond de veroordeelde pedoseksueel Jeffrey Epstein. Door journalistiek onderzoek en de vrijgave van de Epstein Files door het Amerikaanse Congres, kwamen heel wat nieuwe details naar boven over de band tussen Epstein en de Britse topdiplomaat Peter Mandelson.
Starmer had Mandelson eind 2024 benoemd als nieuwe ambassadeur in Washington, ook al bleek uit een veiligheidsscreening dat hij niet geschikt was voor de job. Starmer had die documenten naar eigen zeggen nooit gezien. De Britse premier moest zich in het parlement verdedigen, maar overleefde de golf van controverse.
De laatste weken zijn ook verschillende ministers binnen zijn kabinet opgestapt. De minister van Preventie voor Geweld tegen Vrouwen en Meisjes Jess Phillips had er naar eigen zeggen genoeg van dat "kansen om vooruitgang te maken vastliepen". "Ik geloof dat je een fundamenteel goede man bent, die om de juiste zaken geeft, maar ik zie nu dat dat niet genoeg is", stond in haar brief aan Starmer.
Andere ministers verloren hun vertrouwen in de premier na tegenvallende kiesresultaten tijdens de lokale verkiezingen in mei. De partij Reform UK van Nigel Farage won toen in heel wat gebieden, terwijl Labour zwaar moest inboeten.
De ministers zagen dat als een teken van de kiezer. De minister voor Slachtoffers (binnen het ministerie van Justitie) Alex Davies-Jones schreef in haar ontslagbrief: "De omvang van de verkiezingsnederlagen in het hele Verenigd Koninkrijk is catastrofaal geweest. Het land heeft zich uitgesproken en wij moeten daar gehoor aan geven."
Een van de laatste kabinetsleden die opstapte, was de minister van Defensie John Healey. Die vond dat Starmer te weinig geld vrijmaakte voor de heropbouw van het leger: Healey zou de regering 30 miljard pond meer hebben gevraagd dan hij uiteindelijk kreeg. Onaanvaardbaar, vond de minister.
"Het Defensie-Investeringsplan heeft bevestigd hoe groot de uitdaging is en hoe de vraag naar defensiecapaciteit toeneemt. Sindsdien ben jij (premier Keir Starmer, red.) niet in staat geweest om de middelen vrij te maken die het land nodig heeft om zich te verdedigen", klonk het in de ontslagbrief.
Burnham als vervanger?
De vraag is nu: naar wie kijkt Labour om Starmer te vervangen? Een naam rolt alvast veelvuldig over de tongen: Andy Burnham.
Burnham was 9 jaar lang de burgemeester van Greater Manchester en won onlangs een tussentijdse verkiezing in Makerfield. Hij zal binnenkort ook de eed afleggen om zijn zetel in het parlement te kunnen innemen.
Hij heeft zich nog niet officieel opgeworpen als uitdager van Starmer, maar in zijn overwinningsspeech sprak Burnham nadrukkelijk over "verandering" en "hoop". Zo noemde hij de uitslag een mogelijk "keerpunt". "De kiezers hebben voor verandering gestemd. Ze hebben gestemd voor meer macht voor het noorden en voor alle gebieden die door Westminster zijn vergeten."
We moeten deze kans nu grijpen, dit land weer op het juiste spoor zetten, mensen opnieuw samenbrengen en ervoor zorgen dat alles weer naar behoren functioneert
Andy Burnham
Hij noemde deze verkiezingen ook de "laatste kans van Labour om te veranderen". "Er komt geen tweede kans. Maar dankzij deze uitslag van vanavond krijgen we nu wel de kans om een nieuwe politiek op te bouwen, gebaseerd op eenheid en hoop, en ons af te keren van de weg die leidt naar een verdeelde politiek van het soort dat we in de Verenigde Staten zien", klonk het nog.
"We moeten deze kans nu grijpen, dit land weer op het juiste spoor zetten, mensen opnieuw samenbrengen en ervoor zorgen dat alles weer naar behoren functioneert", aldus Burnham.
