Wie voor leerkracht kleuter- of lager onderwijs studeert, zal vanaf het schooljaar 2027-2028 aan hogere eisen moeten voldoen. In samenspraak met de hogescholen en de onderwijskoepels heeft minister van Onderwijs Zuhal Demir (N-VA) de lerarenopleidingen hervormd. Die nieuwe opleidingen zijn vandaag voorgesteld.
Emotionele verbinding, communicatie met ouders of interactief voorlezen: aan deze eisen moeten studenten basisonderwijs voldoen
In maart kondigde de Vlaamse regering aan dat de lerarenopleiding hervormd wordt. Die hervorming moet de kwaliteit van ons onderwijs opkrikken. "Alles begint bij een degelijke opleiding van leerkrachten", zei minister Demir toen. "Als het in de lerarenopleiding al niet goed loopt, dan heb je daarna problemen in elke klas."
De hervorming werd uitgetekend in samenspraak met de hogescholen die de opleidingen aanbieden en de onderwijskoepels.
Nu weten we ook wat die hervorming precies zal inhouden, toch voor de educatieve bacheloropleidingen kleuter- en lager onderwijs. Zo worden de basisbekwaamheden in 3 domeinen aangescherpt: vakinhoud (wat je aanleert), didactiek (hoe je kennis overbrengt) en pedagogie (hoe je kinderen helpt om zich te ontwikkelen).
Die basisbekwaamheden zijn, aldus Demir, "de minimale kennis en vaardigheden die elke leerkracht nodig heeft vanaf dag 1."
25 vaardigheden
Zowel toekomstige kleuterleid(st)ers als juffen en meesters in het middelbaar moeten een 25-tal vaardigheden beheersen, die vervolgens nog eens concreet gemaakt worden in een rist puntjes.
Een greep. De student kleuteronderwijs moet weten hoe de taalontwikkeling van het kind verloopt en wat het belang is van wiskunde in het dagelijkse leven. Maar hij of zij moet ook kunnen omgaan met culturele verschillen tussen de thuis- en de klasomgeving, moet weten hoe kinderen gezonde emotionele verbinding ontwikkelen, moet een veilige klasomgeving kunnen creëren en zijn/haar gedrag kunnen beheersen
Studenten lager onderwijs moeten dan weer onder meer weten hoe het leerproces bij kinderen werkt, hoe je communiceert met ouders, leervormen zoals coöperatief leren en interactief voorlezen kennen en doelgericht toetsen kunnen ontwikkelen.
Ook kennis over de onderwijsdoelstellingen zelf is belangrijk. Ze moeten bijvoorbeeld "de kenmerken van een kennisrijk curriculum" kennen en weten "wat een minimumdoel is, hoe een minimumdoel opgebouwd is en wat het belang ervan is".
Hoge verwachtingen
Daarnaast zijn er 5 zogenoemde 'transversale basisbekwaamheden', zeg maar de vaardigheden die beginnende leraars in alle disciplines moeten kunnen toepassen.
Zo moet de leraar handelen "vanuit academisch optimisme en hoge verwachtingen voor zichzelf en voor alle leerlingen", "constructief met collega's, andere onderwijsprofessionals, ouders en andere opvoedingspartners samen aan de uitvoering van het schoolbeleid werken" en "data en wetenschappelijke bronnen kunnen raadplegen en analyseren met het oog op doelgericht bijsturen van de inhoud en kwaliteit van de eigen onderwijspraktijk en de professionele ontwikkeling."
Alle hogescholen werkten mee aan de nieuwe basisvaardigheden. "Er is heel veel uitval van leraren binnen de 5 jaar nadat ze zijn gestart", zegt Michelle Dewulf, hoofd van de leraaropleidingen aan PXL Hogeschool. "Door hen een nog stevigere basis te bieden, hopen we dat die leraren nog bekwamer voor de klas zullen staan."
Ook Bruno Vanobbergen, directeur-generaal van Katholiek Onderwijs Vlaanderen, is enthousiast. "Onze scholen hebben altijd gevraagd om minder verschillen te hebben tussen de startende leerkrachten. Het feit dat er nu vanuit een heel duidelijk gemeenschappelijk kader gewerkt wordt, is ook voor onze basisscholen niet onbelangrijk."
De nieuwe basisvaardigheden zijn van toepassing vanaf het schooljaar 2027-2028.
