De virussen die het konijnenaantal in Australië in toom hielden, werken niet meer, omdat de dieren resistent zijn geworden. Deskundigen trekken aan de alarmbel: er leven nu al ruim 250 miljoen Europese konijnen in het land en dat aantal blijft oplopen. De ongewenste exoten veroorzaken grote schade aan zowel natuur als landbouw. "Wetenschappers voelen de urgentie, maar dat is nog niet het geval in de politiek", zegt Australië-correspondent Meike Wijers.
Australië lijkt strijd tegen 250 miljoen konijnen te verliezen: "Virussen werken niet meer"
Samenvatting:
Australië telt inmiddels meer dan 250 miljoen Europese konijnen – 10 voor elke inwoner.
De virussen die de populatie vroeger in toom hielden, werken niet meer omdat de dieren resistent zijn geworden.
De konijnen veroorzaken jaarlijks 250 miljoen dollar schade aan de landbouw, bedreigen meer dan 300 inheemse diersoorten en verstoren hele ecosystemen door bodemerosie en overbegrazing.
Een nieuw virus ontwikkelen is volgens deskundigen de meest effectieve oplossing, maar daar is onvoldoende geld voor.
"Wetenschappers voelen de urgentie, maar dat is nog niet het geval in de politiek", zegt Australië-correspondent Meike Wijers.
Wist je dat er in Australië momenteel 250 miljoen Europese konijnen rondhuppelen? Voor iedere inwoner zijn er maar liefst 10. Naast een hoog aaibaarheidsgehalte brengen de dieren ook heel wat kopzorgen met zich mee.
"Europese konijnen horen niet thuis in Australië", zegt Australië-correspondent Meike Wijers in 'Nieuwe feiten' op Radio 1. "Het land heeft een eigen, unieke biodiversiteit. De konijnen zijn een invasieve soort die grote problemen veroorzaakt." Daarom voert Australië al ruim 100 jaar een strijd tegen de dieren, maar die lijkt het land nu te verliezen.
"De 2 verschillende virussen die in het verleden de dieren in toom hielden, werken niet meer. Het aantal konijnen neemt nu toe en er is nog geen nieuw virus gevonden", weet Wijers.
Invasieve diersoort
Konijnen zien er misschien schattig uit, maar staan bovenaan de lijst van invasieve diersoorten in Australië. "Het omwoelen van landschappen verandert zelfs hele ecosystemen", zegt Wijers. Ze grazen weelderige grasvlaktes kaal en hun holen veroorzaken bodemerosie. De schade aan de landbouw loopt zelfs op tot 250 miljoen dollar per jaar.
Luister: In 'Nieuwe feiten' vertelt Australië-correspondent Meike Wijers over het Australische konijnenprobleem
Bovendien bedreigen ze meer dan 300 inheemse diersoorten en zijn ze de prooi van andere invasieve diersoorten, zoals vossen of wilde katten. Daardoor worden ook deze populaties in stand gehouden.
"Ze veroorzaken een domino-effect waardoor veel inheemse dieren in de verdrukking komen." Volgens Wijers kan dat rampzalige gevolgen hebben voor de unieke soorten die enkel in Australië leven, zoals de koala of kangoeroe.
Europese konijnen in Australië?
Dat de konijnen in Australië terecht zijn gekomen, komt door de Engelse grootgrondbezitter Thomas Austin. Hij kreeg heimwee naar zijn thuisland en zijn favoriete hobby: de konijnenjacht. Daarom besloot hij in 1859 om 24 konijnen mee te nemen vanuit Engeland en ze vrij te laten op zijn landgoed aan de oostkust van Australië.
In de jaren 50 heeft de overheid er alles aan gedaan om de konijnenplaag te stoppen
Meike Wijers, Australië-correspondent
Austin hoopte dat de konijnen zich zouden voortplanten, zodat hij kon blijven jagen, maar dat liep uit de hand. Binnen een paar jaar sprongen er tienduizenden rond op zijn landgoed.
Het spreekwoord 'kweken als konijnen' komt ergens vandaan: per jaar krijgen de dieren tot wel 20 jongen. Recent genetisch onderzoek wijst uit dat bijna de hele huidige populatie afstamt van die eerste 24 konijntjes.
100-jarige oorlog
Om de populatie konijnen onder controle te houden, gooiden de Australiërs heel wat wapens in de strijd. "In de jaren 50 waren ze zo wanhopig dat de overheid alles probeerde om de konijnenplaag te stoppen: afschieten, vergiftigen, het bouwen van een 3.000 kilometer lang hek... maar geen van die maatregelen hielp", zegt Wijers.
Wetenschappers voelen de urgentie, maar dat is nog niet het geval in de politiek
Meike Wijers, Australië-correspondent
Uiteindelijk nam de overheid een extreme maatregel. Via muggen werd een virus verspreid, onschadelijk voor mensen en andere dieren, maar zeer effectief voor het doden van konijnen. "De konijnenpopulatie ging toen in geen tijd van 600 miljoen naar 100 miljoen."
Langzaam aan bouwden de konijnen resistentie op tegen dat virus. Daarom werd in de jaren 90 een nieuw virus ingezet, afkomstig uit Korea. Maar ook dat virus en de nieuwe varianten daarvan werken inmiddels niet meer goed.
Gezocht: nieuw virus
Volgens deskundigen is een nieuw virus de effectiefste bestrijdingstechniek. Andere bestrijdingsmiddelen, zoals vergiftiging of neerschieten van de dieren, gaan gepaard met risico's. "Je wil niet dat de koala's en kangoeroes ziek worden. Het virus werkt juist goed doordat het enkel konijnen treft."
Toch is er momenteel niet genoeg geld om dat nieuwe virus te ontwikkelen, weet Wijers. De Australische overheid geeft steeds minder financiële steun aan onderzoekers en gespecialiseerde programma's. "Wetenschappers voelen de urgentie, maar dat is nog niet het geval in de politiek." Ondertussen blijven de konijnen zich gretig voortplanten.
