Chauffeurs Freddy, Wim en Eddy na drama in Buggenhout: "Als je kinderen vervoert, mag je zulke fouten niet maken"

"Het nieuws kwam vorige week heel hard binnen bij ons. Niemand snapt hoe zoiets is kunnen gebeuren." Aan het woord is Freddy Screurs (65), die al meer dan 10 jaar schoolritten rijdt in de provincie Limburg.

Ook onder schoolbuschauffeurs heersen volgens hem veel vragen na het drama aan de overweg in Buggenhout. Daarbij vielen 4 doden: de chauffeur van 49, busbegeleider Anke (27), Mohamed Reda (15) en Arthur (12). 

Hoe het ongeval is kunnen gebeuren, is nog niet duidelijk en ook het onderzoek loopt nog volop. Wel weten we dat de slagbomen gesloten waren en dat het verkeerslicht aan de overweg op rood stond. "We mogen natuurlijk nog geen conclusies trekken", benadrukt Freddy, "maar het gaat hier in ieder geval om een onbegrijpelijke fout van iemand."

"Je verliest je kind, man, vriendin of vader. En het had allemaal vermeden kunnen worden", is de eerste reactie van Wim Vandriessche (57). Hij was tot vorig jaar schoolbuschauffeur in Oost-Vlaanderen en stuurde na het ongeval een e-mail naar VRT NWS waarin hij zijn bezorgdheden over de job uitte.

"Nu moet dat spijtige ongeval gebeuren, opdat de overwegen en het gevaar ervan in het nieuws komen. Maar het duurt allemaal te lang om die zaken op te lossen", gaat Wim verder.

Ook ex-buschauffeur Eddy Peeters (59) uit Limburg doet zijn verhaal. Hij zit met veel vragen. "Er kunnen foutjes gebeuren, maar toch niet zulke grote fouten. Het zijn kinderen die je vervoert. "

De 3 chauffeurs die VRT NWS kon spreken, hebben zeer uiteenlopende ervaringen. Maar over 1 ding zijn ze het unaniem eens: het ongeval geeft geen beeld van de volledige sector en mag niet veralgemeend worden naar alle buschauffeurs.

"Ik vind het erg dat ons beroep daardoor wordt besmeurd", zegt Freddy daarover. "Hoeveel jaren bestaat leerlingenvervoer al? En hoe vaak komen zulke zaken naar boven? Bijna nooit. Dit is absoluut geen referentie voor andere chauffeurs."

Ook Wim vreest zulke veralgemeningen. "Je mag niet alle chauffeurs over dezelfde kam scheren. Ik ken veel collega's die hun job al jaren perfect doen. Maar zoals in elke sector zijn er ook mensen die hun werk niet naar behoren doen."

Begin deze week bleek uit onderzoek van VRT NWS dat er al vóór het ongeval meerdere klachten waren ingediend over het rijgedrag van de schoolbuschauffeur. Bij Eddy, Freddy en Wim stuit dat op weinig begrip.

"Vroeger werden we gescreend en geëvalueerd, ook op ons rijgedrag", zegt Eddy. "Wie niet goed functioneerde, werd daarop aangesproken en opgevolgd."

Ook Freddy pleit voor een strikte opvolging. "We worden terecht streng gecontroleerd. Als er afwijkingen worden vastgesteld, bijvoorbeeld in het aantal kilometers op de teller, wordt dat onderzocht. Ik hoop dat dat overal zo gebeurt. Als iemand herhaaldelijk gevaarlijk rijdt, moet een werkgever dat kunnen zien."

Volgens Wim leggen werkgevers de lat lager door het tekort aan buschauffeurs. Momenteel schat sectorfederatie FBAA dat Vlaanderen 160 buschauffeurs te kort heeft voor leerlingen in het buitengewoon onderwijs. "Iedereen met een rijbewijs en een identiteitskaart lijkt aan de slag te kunnen. Dat roept bij mij vragen op over screening en begeleiding."

Alle 3 doen (of deden) ze hun job erg graag, al wijzen ze ook op moeilijke werkomstandigheden, zoals te lage lonen en te lange ritten voor leerlingen. En dan is er nog wat volgens hen de grootste vijand van de job is: tijdsdruk.

"We leven in een maatschappij waar alles sneller moet, altijd maar haasten. Het verkeer wordt drukker en chauffeurs komen vaak onder tijdsdruk terecht", zegt Wim. "Dan wordt het gevaarlijk."

Ook Freddy benadrukt dat buschauffeurs er alles aan moeten doen om niet in tijdnood te raken. "We bouwen altijd een kwartier marge in en plannen onze routes telkens opnieuw. Zo vermijden we dat we onderweg verloren tijd moeten inhalen. Ik zie in mijn omgeving dat collega's dat ook heel goed aanpakken."

En wat als er dan eens vertraging is? "Dan communiceert mijn busbegeleidster dat met de ouders of de school via WhatsApp. Zo is iedereen gerust, krijgen we geen bezorgde vragen en moet niemand zich haasten."

"Ik kwam liever 5 minuten te laat en kwam veilig aan, dan 10 minuten te vroeg aankomen en al crossend onderweg zijn", beaamt Eddy. "Mijn collega's wisten dat ook van mij. Ik dacht altijd: het zijn mijn kinderen. Dan ben je automatisch voorzichtiger."

Sommige kinderen zitten meer dan 2 uur in de bus voor een enkele rit, kaart Eddy aan. Je moet eens aan een volwassene gaan vertellen dat ze meer dan 4 uur op zo'n bus moeten zitten, niemand zou dat fijn vinden." 

Het streefdoel van De Lijn is dat de leerlingen minder dan 90 minuten op de bus zitten, maar uit de laatste bevraging in 2024 blijkt dat 1 op de 4 kinderen langer onderweg is.

Bovendien zijn het vaak geen moderne schoolbussen, maar eerder "oude wrakken", stelt Wim. "Als het regende, regende het soms ook binnen. Dan zat de begeleidster met regenlaarzen in de bus, omdat haar voeten nat werden."

"Het is niet voor niets dat er onlangs nog een bus uit het verkeer is gehaald (in maart werd een schoolbus in Tongeren-Borgloon uit het verkeer gehaald, omdat die in bijzonder slechte staat bleek te zijn, red.). Het is simpel: voer controles uit en haal ze er allemaal uit, zou ik zeggen."

Ook de lonen maken het beroep minder aantrekkelijk. Voor een bescheiden loon moeten ze 's morgens en 's avonds rijden, terwijl er overdag vaak weinig werk is.

"Waarom zijn er zo weinig chauffeurs?", vraagt Wim zich af. "Mensen moeten die vraag durven stellen. Wel, je werkt een paar uur 's morgens en een paar uur 's avonds. Daar kan je moeilijk van leven. Als je betere chauffeurs wil aantrekken, moet je daar ook correct voor betalen."