De Wereld Meteorologische Organisatie (WMO) roept landen op om zich voor te bereiden op hoge temperaturen en extreem weer de komende maanden. Volgens de WMO is er een nieuwe El Niño op komst, die mogelijk krachtig zal zijn. El Niño is een natuurlijk weerfenomeen dat om de zoveel jaar terugkeert en het weer wereldwijd ernstig kan verstoren.
Meteorologen waarschuwen voor extreem weer: "Mogelijk krachtige El Niño op komst"
Wim De Maeseneer
Gepubliceerd:
"We moeten ons voorbereiden op een mogelijk sterke El Niño, die droogte en hevige regenval zal verergeren en het risico op hittegolven, zowel op land als in de oceaan, zal vergroten", waarschuwt Celeste Saulo, secretaris-generaal van de WMO. "De vorige , in 2023-2024, was een van de 5 krachtigste El Niño's en heeft wereldwijd temperatuurrecords veroorzaakt in 2024."
Volgens nieuwe voorspellingen is er 80 procent kans op een nieuwe El Niño vanaf deze zomer. Die zal volgens de WMO zeker tot november aanhouden en minstens middelmatig tot mogelijk krachtig zijn.
Wat is El Niño?
El Niño is een natuurlijk fenomeen dat gemiddeld om de 2 tot 7 jaar terugkeert. Meestal duurt het 9 tot 12 maanden. Eenvoudig uitgelegd wordt bij een El Niño het oppervlaktewater in de oostelijke Stille Oceaan - door bepaalde windpatronen - warmer dan gemiddeld.
Daarbij komt enorm veel energie vrij en zo worden allerlei weerpatronen in gang gezet. El Niño kan de wereldwijde temperatuur mogelijk naar een recordhoogte stuwen, eind dit jaar nog of (wellicht) volgend jaar. De vorige El Niño begon in 2023 en veroorzaakte een hele resem globale temperatuurrecords. 2024 is het warmste jaar ooit gemeten op aarde.
El Niño is Spaans voor 'kind' of 'jongetje'. De benaming ontstond naar verluidt in de jaren 1600 toen vissers aan de Latijns-Amerikaanse kust merkten dat het zeewater ongewoon opwarmde. Het was toen de periode van Kerstmis. De benaming verwees naar de geboorte van Jezus. Overigens bestaat ook het omgekeerde weerfenomeen (La Niña of 'meisje') met koudere wateren in de oostelijke Stille Oceaan.
De temperatuur van het zeewater van het centraal-oostelijke deel van de Stille Oceaan was tussen eind april en midden mei al gestegen tot bijna aan de drempelwaarde om van een El Niño te kunnen spreken.
De WMO beveelt aan dat overheden en humanitaire organisaties zich voorbereiden op de gevolgen voor klimaatgevoelige sectoren zoals de landbouw, de gezondheidszorg, de energie- en watervoorziening.
Zij moeten plannen opstellen voor voedselzekerheid en de druk op de gezondheidszorg, klinkt het. "Tijdige seizoensvoorspellingen en vroegtijdige waarschuwingen zijn cruciaal om levens te redden en de gevolgen voor onze economie en onze gemeenschappen op te vangen", aldus WMO-directeur Celeste Saulo.
Klimaatactie
"De voorspellingen zijn duidelijk: er staat een nieuwe El Niño voor de deur", zegt VN-secretaris Antonio Guterres in een videoboodschap . "De wereld moet dit zien als een dringende waarschuwing. De omstandigheden van El Niño zullen de opwarming van de aarde alleen maar verergeren. De gevolgen zullen nog harder aankomen, zich nog verder verspreiden en met verwoestende snelheid grenzen overschrijden."
"De enige effectieve reactie is klimaatactie: een einde maken aan de afhankelijkheid van , de overgang naar hernieuwbare energiebronnen versnellen, de meest kwetsbaren beschermen en waarschuwingssystemen voor iedereen beschikbaar stellen."
Meer extreem weer in de wereld
De effecten van een El Niño zijn in de hele wereld merkbaar, met een hogere gemiddelde temperatuur wereldwijd. Daarnaast:
droogte in delen van Centraal-Afrika, Australië, Indonesië en het noorden van Brazilië.
heel nat weer met overstromingen in bijvoorbeeld Ecuador en delen van Peru
vochtiger weer met meer regen in het westen van de VS
minder kans op orkanen in de Atlantische Oceaan, maar net meer kans op stormweer en tyfoons (stormen) in de Stille Oceaan en het oosten van Azië
En bij ons?
Het effect van El Niño op het weer in het Europese continent blijft onduidelijk. Er is sprake van meer kans op hittegolven, maar het hoogtepunt zou tijdens onze winter vallen.
"We zien in studies geen eenduidig beeld. Sommigen zien een effect, anderen houden die link heel beperkt", zei VRT-weerman Bram Verbruggen eerder al. "Ook de link met de bij ons is onduidelijk. Maar dat we opnieuw weerblokkades zullen hebben, is goed mogelijk, en al zeker als er grotere temperatuurverschillen zijn."
Met andere woorden, het kan lange periodes aan een stuk hetzelfde weer blijven, bijvoorbeeld droog en zonnig, of net heel nat.
