Hongaarse premier Magyar wil ambtstermijn beperken tot 8 jaar om terugkeer Orbán te blokkeren

Het wetsontwerp werd afgelopen woensdag ingediend, iets meer dan een week nadat premier Péter Magyar zijn ambt had aanvaard, schrijft de Britse krant The Guardian.

Het is de eerste stap van Magyar en zijn partij Tisza in de ontmanteling van de grondwet die onder zijn voorganger Viktor Orbán eenzijdig werd herschreven. Orbán en zijn partij Fidesz wijzigden de Hongaarse grondwet meer dan 12 keer, in het kader van wat hij een "proeflaboratorium voor illiberalisme" noemde.

Magyar kondigde tijdens zijn verkiezingscampagne herhaaldelijk aan dat hij de ambtstermijn van een premier tot 8 jaar wilde beperken. Volgens het concrete voorstel kan een premier die 8 jaar in functie is geweest ook niet terugkeren na een onderbreking.

De wijziging zou ook met terugwerkende kracht gelden, waardoor Orbán — die sinds 1998 in totaal 20 jaar aan de macht was — definitief uitgesloten wordt van het premierschap.

Kanttekening: een toekomstige leider met een tweederdemeerderheid zou de grondwet wel opnieuw kunnen wijzigen om de termijnbeperking op te heffen.

Een andere passage in het ontwerp voorziet in de afschaffing van het controversiële Bureau voor de Bescherming van de Soevereiniteit. Onder Orbán liet dat bureau de Hongaarse inlichtingendiensten toe informatie in te winnen over opposanten en hun organisaties.

Ook de controle van universiteiten en denktanks door Orbán-getrouwen wil de nieuwe regering aanpakken.

Onder Magyar maakt Hongarije een bocht van 180 graden, onder meer in de hoop snel opnieuw toegang te krijgen tot Europese fondsen. Zo wil hij staatsmedia, die als spreekbuis van Orbán fungeerden, uit de ether halen.

Daarnaast werd de Russische ambassadeur ontboden na een grootschalige droneaanval op Oekraïne. Dat beleid staat in schril contrast met dat van de pro-Russische regering-Orbán.

Het Hongaarse parlement stemt naar verwachting volgende week over het ontwerp.