De beslissing van de Verenigde Staten om geen nieuwe wapensystemen meer aan Taiwan te leveren, doet de spanningen op het eiland voor de Chinese kust oplopen. De VS is veruit hun belangrijkste wapenleverancier en het eiland vertrouwt op die systemen om zich te kunnen verdedigen tegen een mogelijke Chinese aanval. Kan de VS die leveringen zomaar stopzetten? En wat zou dat betekenen voor Taiwan?
Nu Donald Trump geen wapens meer wil leveren aan Taiwan: kan het eiland zich nog verdedigen?
Lukas Lecluyse
Gepubliceerd:
Op Taiwan voelen ze zich in snelheid gepakt door hun Amerikaanse bondgenoot. Tijdens een parlementaire zitting in de VS verklaarde een vertegenwoordiger van het , het Amerikaanse ministerie van Defensie, dat het land geen wapens meer zal verkopen aan Taiwan.
Nochtans lag er een wapenpakket van zo'n 14 miljard dollar (ongeveer 12 miljard euro) te wachten op Amerikaanse goedkeuring, maar die levering wordt voorlopig gepauzeerd. De reden? Naar eigen zeggen wil het Amerikaanse leger er zeker van zijn dat het zelf voldoende munitie heeft voor 'epic fury', de operatie tegen Iran die al wekenlang de Amerikaanse munitievoorraden onder druk zet.
De Taiwanese regering valt uit de lucht. Zij zeggen dat ze niet op de hoogte werden gebracht door de Amerikaanse regering over deze beslissing. "Op dit moment is er geen informatie over eventuele aanpassingen die de VS aan deze wapenverkoop zou maken", zei de Taiwanese regeringswoordvoerder Karen Kuo.
Taiwanese overlevingsstrategie
Een blik op de kaart verraadt waarom de Amerikaanse wapens zo cruciaal zijn voor Taiwan. Het eiland ligt op een boogscheut van het Chinese vasteland. In China zien ze Taiwan nog steeds als een afvallige provincie en wordt militair ingrijpen niet uitgesloten om het eiland opnieuw bij China in te lijven.
Om zich te bewapenen tegen zo'n Chinese aanval, rekent Taiwan al jarenlang op Amerikaanse hulp. De VS is de belangrijkste leverancier van wapens, zoals geavanceerde straaljagers en raketsystemen. Het eiland is sterk afhankelijk van die Amerikaanse wapenleveringen, omdat veel andere landen vaak niet durven te leveren aan Taiwan. Ze vrezen voor economische of diplomatische vergelding door China.
Tijdrekken
Op dit moment is de volledige overlevingsstrategie van Taiwan gebouwd op die afhankelijkheid van Washington. Dat schrijft de krant The Wall Street Journal. Militaire planners in Taipei zijn heel realistisch: ze weten dat ze een open oorlog met China nooit kunnen winnen. In aantallen is het Chinese leger nu eenmaal een stuk groter dan het Taiwanese.
Hun doel is dus niet om China militair te verslaan, maar wel om ze zoveel pijn te kunnen doen dat ze 2 keer nadenken voordat ze aanvallen. Denk aan het toebrengen van dure verliezen, maar ook tijdrekken speelt een belangrijke rol. De strategie van Taiwan bestaat erin om lang genoeg te kunnen standhouden tot de Amerikaanse troepen arriveren.
De wapens die de VS aan Taiwan levert, zijn specifiek gericht op die (defensieve) operatie. Het gaat dan vooral om HIMARS-raketsystemen (om havens en militaire doelen op de kust van China te kunnen raken), antischeepsraketten om aanvalsboten aan te vallen, F-16-gevechtsvliegtuigen en Patriot-luchtafweerraketten.
Verankerd in de wet
De Amerikaanse wapenleveringen zijn zo belangrijk voor Taiwan dat ze zelfs zijn verankerd in de Amerikaanse wet. Dat gebeurde in 1979, in de Taiwan Relations Act, die de VS verplicht om Taiwan te voorzien van de nodige middelen om zich te verdedigen.
Dat is een bizarre juridische constructie. De Verenigde Staten erkennen Peking, maar ze zijn via een Amerikaanse wet verplicht om Taiwan tot de tanden toe te bewapenen. In de praktijk piept en kraakt dat systeem aan alle kanten. Zo stelt de wet dat de VS moet leveren, maar nergens wanneer en hoe snel. Door het goedkeuringsmoment te pauzeren, overtreedt de Amerikaanse regering dus de wet niet direct.
Toch baart het uitstel de Taiwanese regering zorgen, vooral nadat de Amerikaanse president Donald Trump het wapenpakket van 14 miljard dollar heeft omschreven als een "onderhandelingsfiche" in gesprekken met China.
Ze vrezen dat Trump de wapens gebruikt als een hefboom in de gesprekken met China. Dat schrijft de Britse denktank Chatham House. Zonder constante aanvoer van moderne wapens wordt het voor Taiwan steeds moeilijker om China af te schrikken van militaire agressie.
Naar de buitenwereld toe reageert Taipei voorlopig kalm. Ze zijn naar eigen zeggen "voorzichtig optimistisch" over de wapenleveringen en zeggen dat ze nog geen signalen hebben ontvangen dat ze stopgezet zullen worden.
Intern is er wel ophef: president Lai wil veel meer geld uitgeven aan defensie om zich te bewapenen. Hij spreekt over 40 miljard dollar, maar het Taiwanese parlement vindt dat voorlopig veel te veel. De oppositie vreest dat een te sterke bewapening China alleen maar sneller provoceert tot een aanval.
Strategische waarde
Taiwan is een eiland met een gigantische strategische waarde voor de hele wereld. Het is de allerbelangrijkste producent ter wereld van geavanceerde , de bekende semiconductors (microchips).
Die chips zitten echt in alles, van de telecommunicatie en auto's tot de nieuwste AI-systemen en zelfs in wereldwijde defensiesystemen. Als China dus Taiwan inneemt, dan heeft het de controle over de motor van de moderne wereldeconomie.
Ook de zeestraat tussen Taiwan en China zou bij zo’n conflict een cruciale rol spelen. De smalle doorgang is een van de belangrijkste handelsroutes ter wereld en vormt een strategische corridor voor scheepvaart tussen Azië, Europa en de Verenigde Staten. Een blokkade of militair conflict in de regio zou daarom niet alleen gevolgen hebben voor Taiwan en China, maar ook zware economische schokken veroorzaken ver buiten Azië.
Waarom is Taiwan zo belangrijk en gaan de Chinezen het echt aanvallen?
