Premier De Wever over angst bij jongeren: "Ook voor mij was dat een moeilijk moment in mijn leven"

De leeftijd tussen 18 en 24 is nu eenmaal "een moeilijk gewricht in je leven", zegt De Wever, met de overgang van de veilige structuur van het middelbaar naar de onzekerheid van de volwassenheid.

"Je wordt als meerderjarige als volwassen beschouwd, maar je voelt je niet per se zo. Je bent nog zoekende naar wat je wil doen in het leven, naar wie je bent." 

Ook voor hem was dat zo. "Als 18-jarige was dat zeker niet het gelukkigste moment van mijn leven, integendeel. De periode tussen 18 en 20 is een beetje een zwarte periode voor mij waarin ik heel veel levensvragen niet beantwoord kreeg. Wat is mijn plaats in de samenleving? Waar wil ik eigenlijk naartoe? Wat is mijn identiteit?"

"Het goede nieuws is: plotseling ging de zon weer op, en daar is eigenlijk niks speciaals voor gebeurd. Sommige dingen werden gewoon duidelijk."

"Mijn boodschap aan jongeren die misschien in die donkere plek zitten, is om niet te wanhopen. Als je hulp nodig hebt: 'reach out'. Maar besef ook dat dit misschien een fase is waar je spijtig genoeg doorheen moet."

Een van de verschillen tussen vroeger en nu is de opkomst van sociale media. Die spiegelen een perfecte wereld voor waar je moeilijk aan kan beantwoorden, zegt De Wever. "Ze houden jongeren vast in 'rabbit holes' waar ze alleen worden gevoed met dingen die ze graag horen, waar ze bevestigd worden in wat ze al denken."

Hij verwijst daarbij naar zijn dochter, die het tijdens de coronaperiode heel moeilijk heeft gehad. Vooral TikTok moet het ontgelden. "Ik heb zeer grote twijfels of dat een gezond sociaal medium is en of het algoritme niet geschreven is om - op zijn minst - zeer kwaadaardige effecten niet te vermijden."

De Wever ziet het als een strijd die moeilijk is, maar die de politiek moet durven aangaan. "We hebben geen zicht op die algoritmes. We hebben er geen vat op. Als we willen dat er opnieuw consensus komt, moet je die krachten durven te bestrijden."

Kinderen eindeloos afschermen van de digitale wereld is geen optie. "Je moet ze zo sterk mogelijk maken, maar je moet ze wel op de wilde zee loslaten, want vroeg of laat komen ze daar toch op terecht."

De Wever ziet veel pessimisme bij jongeren over de toekomst. "Dat is irrationeel. Als je onze geschiedenis rationeel bekijkt, dan zie je alleen maar enorme vooruitgang. Sinds de industriële revolutie is onze vooruitgang spectaculair, op alle vlakken."

Hij verwijst onder meer naar de toegenomen acceptatie van homoseksualiteit als voorbeeld van die enorme sprong voorwaarts. "Eigenlijk is er rationeel geen reden om te zeggen: 'Die curve gaat nu plotseling helemaal naar beneden'."

Al erkent De Wever dat feiten en statistieken niet opwegen tegen het heersende gevoel. "Het pessimisme is niet gewettigd, maar het is wel reëel. En als het tussen de oren zit, is het ook een feit."

Dat mensen zich zorgen maken over de geopolitieke toestand, is logisch, zegt de premier. "De wereld was vroeger ook een gekke plek, maar vandaag is het veel ingewikkelder. Alles plakt onmiddellijk op je netvlies. Het komt veel dichterbij en het is niet meer leesbaar."

"Het lijkt wel alsof iedereen in conflict is met iedereen, alsof er geen multilateralisme of internationaal recht meer is. De grote machten in de wereld respecteren het ook niet meer. Die worden imperialistisch, carnivoren. Europa is een beetje een herbivoor."

De Wever pleit ervoor dat Europa de handschoen opneemt als voorvechter van de rechtsstaat, maar ook dat we ons "letterlijk en figuurlijk wapenen" tegen een wereld die er niet zo vrolijk uitziet.

Nog volgens de premier is de maatschappelijke consensus over waarden — zoals de gelijkheid tussen man en vrouw — onder druk komen te staan door de snelle multiculturele verandering van de samenleving.

Hij waarschuwt voor de reacties die dat oproept, zowel aan de 'woke-zijde' als bij de 'macho-tegenreactie'. "Woke is misschien een goedbedoelde versnelling geweest, maar dat is slecht uitgedraaid. Waarom beginnen jongens zich aan de Andrew Tates van deze wereld te laven? Ja, dat heeft ook met gevoelens van opgroeiende jongens te maken die zich dan gaan uiten op een manier die absoluut onwenselijk is."