In een spraakmakend proces in Wenen is een gewezen chef van de inlichtingendiensten veroordeeld voor spionage voor Rusland. Egisto Ott was een hoofdrolspeler in een van de grootste spionageschandalen ooit in Oostenrijk. Hij is veroordeeld tot meer dan 4 jaar cel.
Inlichtingenofficier veroordeeld als Russische spion in spraakmakend proces in Wenen
Sara Van Poucke
Gepubliceerd:
Het grootste spionageschandaal in ettelijke decennia: zo is de zaak genoemd in de Oostenrijkse pers. Ze barstte los in het voorjaar van 2024. Toen werd Egisto Ott aangehouden, de man die vandaag is veroordeeld tot meer dan 4 jaar cel.
Ott stond terecht voor spionage in opdracht van Rusland, die zowel zijn eigen land als andere westerse landen schade heeft berokkend. Naast spionage werd hij ook veroordeeld voor machtsmisbruik en corruptie.
Egisto Ott pleitte onschuldig en gaat in beroep tegen zijn veroordeling.
Mobiele telefoons vallen in Donau... en komen in Rusland terecht
Wie is die Egisto Ott? De man, vandaag 63 jaar, was van 2015 tot 2022 inlichtingenofficier bij de staatsveiligheid in Oostenrijk.
In die jaren speelde hij gevoelige informatie door aan Rusland. Zo bezorgde hij de mobiele telefoons van regeringsleden en hun intimi - telefoons die nota bene in het water waren gevallen tijdens een kanotochtje op de Donau - aan de FSB, de Russische geheime dienst.
Hij wordt er ook van beticht informatie te hebben verzameld over Russen die hun vaderland ontvlucht waren. Onder wie ook een ex-medewerker van de geheime dienst die bij de Russische president Vladimir Poetin in ongenade was gevallen.
Ott gaf de gegevens gewoonlijk niet rechtstreeks door aan Rusland. Hij bezorgde ze aan zijn landgenoot Jan Marsalek, de spin in het spionageweb. Tot 2020 was Marsalek het charismatische uithangbord van Wirecard, een Duits miljardenbedrijf dat internationale betalingen regelde.
Maar het bedrijf bleek op grootschalige wijze te frauderen. Toen dat aan het licht kwam, verdween Jan Marsalek van de radar. De man is nog altijd voortvluchtig. Intussen staat hij niet alleen bekend als een witteboordencrimineel, maar ook als spion.
Tot het spionagenetwerk behoorde ook een groep Bulgaren, die eerder al in Londen werden veroordeeld.
Wenen, spionagehoofdstad van Europa
Al sinds de Koude Oorlog, toen het Centraal-Europese Oostenrijk neutraal bleef, wordt Wenen de spionagehoofdstad van Europa genoemd. Inlichtingendiensten van Oost en West konden er vrij ongehinderd hun gang gaan.
Wenen wordt ook vandaag nog gezien als een hotspot voor spionnen. Meer dan 4 jaar na de Russische invasie in Oekraïne zijn nog zo'n 220 medewerkers geaccrediteerd bij de Russische ambassade. Het is een van de grootste Russische diplomatieke missies in Europa.
Spionage is nog altijd niet strafbaar in Oostenrijk, tenzij de Oostenrijkse staat zelf het doelwit is. Spionage gericht tegen andere landen of tegen de vele internationale organisaties die in Wenen zijn gevestigd, is niet expliciet verboden. Onder meer het Internationaal Atoomenergieagentschap of het bestuurscentrum van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) zijn gevestigd in Wenen. De aanwezigheid van al die diplomaten die immuniteit genieten, versterkt nog de aantrekkingskracht van de Oostenrijkse hoofdstad voor spionnen.
De laatste jaren gaan er meer en meer stemmen op om de spionagewetten in het land te verstrengen, temeer omdat andere Europese inlichtingendiensten de situatie in Oostenrijk wantrouwen. De huidige regering is van plan de strengere aanpak uit te breiden naar spionage gericht tegen de EU of internationale organisaties, en ook het rekruteren van agenten voor buitenlandse inlichtingendiensten strafbaar te maken.
