Ondanks staakt-het-vuren veegt Israël nog steeds hele dorpen in Zuid-Libanon van de kaart

Bint Jbeil was tot voor kort een levendig dorp met een 400 jaar oude moskee als middelpunt. Vandaag is er van de moskee en het dorp niets meer over dan puin en kunnen zo'n 30.000 bewoners niet meer terugkeren naar hun huizen. Dat blijkt onder meer uit een vergelijking door VRT NWS van de satellietbeelden van 28 maart en 2 mei 2026.

De linkerfoto toont de situatie op 28 maart. Rechts zie je beeld van 2 mei 2026.  De Grote Moskee is aangeduid met een kader.

Ook op dronebeelden die door het Israëlische leger zelf werden gedeeld, is te zien hoe Bint Jbeil grotendeels met de grond wordt gelijkgemaakt door luchtaanvallen. 

Het leger gaat ook met bulldozers te werk om huizen en kritieke infrastructuur zoals zonnepanelen, ziekenhuizen en watervoorzieningen af te breken. Volgens de Israëlische krant Haaretz schakelen ze daarvoor onderaannemers in, waarvan sommigen eerder ook al in Gaza werden ingezet.

Ook daar heeft het Israëlische leger op grote schaal dorpen met de grond gelijkgemaakt. "Sommige arbeiders worden betaald op basis van het aantal gebouwen dat ze vernietigen", stelt Haaretz. 

Het Israëlische leger zegt te handelen volgens het oorlogsrecht en stelt dat burgerinfrastructuur alleen vernield wordt wanneer daar een dwingende militaire noodzaak voor is.

Volgens het Israëlisch leger heeft de gewapende anti-Israëlische beweging Hezbollah militaire infrastructuur ingebed in burgergebieden, al levert het Israëlische leger daar geen onafhankelijk verifieerbaar bewijs voor.

Op 16 april volgde een tijdelijk staakt-het-vuren tussen Israël en Libanon. Nog geen 3 dagen later publiceert het Israëlische leger een kaart met een zogenoemde "Gele Lijn", een "bufferzone" die afwisselend 5 tot 10 kilometer diep in het Libanese grondgebied reikt. Zo wil Israël het noorden van het land beschermen tegen aanvallen van Hezbollah. 

Israël stelde die naar eigen zeggen 'vooruitgeschoven defensielijn' in, naar het voorbeeld van de Israëlische 'Gele Lijn' in de Gazastrook, waar ondertussen zo’n 90 procent van de infrastructuur is verwoest.

De vergelijking met Gaza maakte de Israëlische minister van Defensie Yisrael Katz enkele weken geleden zelf, toen hij zei dat "alle huizen in de Libanese dorpen bij de grens zullen worden verwoest, in overeenstemming met het model van Rafah en Beit Hanoun in Gaza".

Zo'n 80 dorpen, ongeveer 6 procent van het Libanese grondgebied, liggen onder de Gele Lijn. De bijna 600.000 Libanezen die begin maart door de oorlog moesten vluchten, kunnen daardoor niet terugkeren. Wie dat wel probeert, wordt door het Israëlische leger als legitiem doelwit beschouwd. 

In dat gebied tekent zich de voorbije weken een grimmig patroon af. Over heel Zuid-Libanon rukken Israëlische troepen op met gecontroleerde explosies en bulldozers.

Zo worden systematisch dorpen van Libanese gemeenschappen van de kaart geveegd, blijkt uit een analyse van onze redactie op basis van satellietbeelden en socialemediabeelden uit tientallen dorpen in Zuid-Libanon.

Dronebeelden tonen de nasleep van de aanvallen in Bint Jbeil. De Libanese premier Nawaf Salam reageerde op de verwoesting dat het op basis van de dronebeelden "niet eens duidelijk is of die in Bint Jbeil of in Gaza zijn genomen".

Khiam, een bolwerk van Hezbollah, wordt door Israël gezien als de toegangspoort tot Zuid-Libanon. Het dorp is strategisch gelegen wegens zijn hoge ligging en biedt een overzicht over het noorden van Israël. Maar naast een strategisch punt te zijn, woonden er zo'n 30.000 mensen in het dorp. 

Mais Al-Jabal is één van de oudste dorpen in Zuid-Libanon. Tijdens de oorlog van november 2023 tot oktober 2024 werd het dorp zo goed als met de grond gelijkgemaakt door het Israëlische leger. Ondertussen waren burgers teruggekeerd om hun huizen herop te bouwen. De krant l'Orient le Jour meldt dat bulldozers enkele dagen voor het ingaan van het staakt-het-vuren de heropgebouwde huizen en infrastructuur vernielden. 

Op 28 april vinden twee explosies plaats in het dorpje Qantara. De ontploffingen zijn zelfs zo krachtig dat ze te zien zijn op apparatuur om aardbevingen te detecteren van het National Center of Geophysics (CNRS). Het Israëlische leger bevestigde meer dan 450 ton aan explosieven gebruikt te hebben. Het doelwit? Tunnels van Hezbollah. 

Ook Taybeh behoort tot een van de zwaarst vernielde dorpen. Het dorp is een gevechtsterrein geworden tussen Hezbollah en het Israëlische leger. Op dronebeelden van het Israëlische leger is te zien hoe het dorp wordt vernield. 

Het Israëlische leger gaat steeds op dezelfde manier te werk. Eerst vaardigen ze evacuatiebevelen of waarschuwingen uit. Het bevel wordt op X en Facebook gedeeld, via het kanaal van de Arabisch-sprekende woordvoerder van het Israëlisch leger, Avichay Adrae. 

Libanese media pikken dat op en delen de waarschuwingen op hun platformen. In sommige gevallen verspreidt het Israëlische leger flyers met de bevelen. 

Vervolgens worden er luchtaanvallen, artilleriebeschietingen en droneaanvallen uitgevoerd. Soms zijn er maar een aantal uren tussen het evacuatiebevel en de eigenlijke aanvallen.

Israël beweert enkel bevelen uit te vaardigen voor doelwitten gelinkt aan Hezbollah en als er een schending is van het staakt-het-vuren, maar dat valt niet onafhankelijk te verifiëren.

Ze beweren geen aanvallen uit te voeren zonder dat er een evacuatiebevel of waarschuwing aan voorafgaat. Uit een onderzoek van L'Orient-Le Jour blijkt dit niet te kloppen. Die Libanese krant registreerde tussen 1 maart en 17 april 150 evacuatiebevelen, terwijl de krant stelt dat er in diezelfde periode maar liefst  3.500 aanvallen werden uitgevoerd. 

Ook boven de Gele Lijn zet Israël zijn vernielingscampagne voort, zo blijkt uit onze analyse. We zien dat Israël met zijn aanvallen steeds dieper Libanon ingaat.

Sinds de start van het staakt-het-vuren van 16 april t.e.m. 18 mei houden we dagelijks de evacuatiebevelen en waarschuwingen bij. Er worden waarschuwingen gepubliceerd voor zo'n 200 dorpen, waarvan 120 dorpen boven de Gele Lijn.

De paarse stippen op de kaart tonen de plekken waar evacuatieberichten voor werden gedeeld:

Het blijft niet enkel bij waarschuwingen. Sinds begin mei zijn er steeds meer luchtaanvallen boven de Gele Lijn. Via geolocatie van socialemediabeelden kan onze redactie de vernieling in een aantal van deze dorpen boven de gele lijn vaststellen:

Sinds de start van de oorlog zijn er volgens het Libanese ministerie van Volksgezondheid al meer dan 3.100 mensen gedood en meer dan 9.600 mensen gewond geraakt bij het geweld. Deze aantallen blijven oplopen.

Mensenrechtenorganisaties zoals Human Rights Watch blijven aankaarten dat "het opzettelijk en uitgebreid vernietigen van burgerinfrastructuur of -eigendommen, zonder enige militaire rechtvaardiging, een oorlogsmisdaad is." 

Hoewel het staakt-het-vuren op 15 mei nogmaals werd verlengd met 45 dagen, is daar in realiteit niet veel van te merken. Het blijft een fragiel bestand en de verwoestingen gaan nog steeds door.