Als je stage wil lopen in de gezondheidszorg of vrijwilligerswerk wil doen, reis je beter nu niet af naar Oost-Congo of het westen van Oeganda. Dat zegt viroloog Erika Vlieghe. Daar is er immers een zeldzame variant van het ebolavirus uitgebroken waar nog geen geneesmiddel tegen bestaat. De kans dat het virus de oversteek naar Europa zou maken, acht ze dan weer klein: "Dit is niet onze eerste ebola-uitbraak."
Viroloog Erika Vlieghe waarschuwt reizigers naar Oost-Congo: "Denk 2 keer na als je risicovolle activiteiten doet"
Viroloog Erika Vlieghe vindt het tijd om de lessen van de ebola-uitbraak in West-Afrika 10 jaar geleden van onder het stof te halen. Dat zegt ze in De Wereld Vandaag op Radio 1. Vlieghe is diensthoofd infectieziekten in het Universitair Ziekenhuis van Antwerpen.
Erika Vlieghe bezorgd over ebola-uitbraak in Congo: "Luchtvaartmaatschappijen moeten reizigers goed informeren"
"Vliegtuigmaatschappijen en luchthavens hebben veel geleerd van vorige uitbraken, en procedures opgemaakt. Het is hoog tijd om die vanonder het stof te halen of opnieuw te activeren en aan te scherpen. Reizigers moeten weten dat ze naar of van een risicogebied reizen. En dan weet iedereen ook wat te doen als iemand ziek zou worden. Dat is een eerste stap."
Elders is men al bezig met het waarschuwen van reizigers, ziet Vlieghe. "De website van het Instituut voor Tropische Geneeskunde (ITG) met informatie voor reizigers is bijvoorbeeld al aangepast. Bij Buitenlandse Zaken bekijkt men het. En ook binnen de Europese context zal er wat over gesproken worden."
Zondag noemde de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) de ebola-uitbraak in Congo en Oeganda een internationale noodsituatie voor de volksgezondheid. De Congolese autoriteiten tellen intussen al 105 vermoedelijke overlijdens in de Ituri-provincie, het centrum van de uitbraak. Er zijn ook 393 vermoedelijke besmettingen vastgesteld.
Buitenlandse Zaken heeft intussen de reisadviezen voor Congo en Oeganda aangepast.
Voor een uitbraak in Europa vreest Vlieghe niet. "Dit is niet onze eerste ebolauitbraak. Zelfs bij de volkomen uit de hand gelopen uitbraak van 2014 tot 2016 zijn er uiteindelijk slechts een handvol mensen met ebola buiten West-Afrika gereisd."
"Maar uiteraard moeten we daar wel altijd voor beducht zijn. We moeten argeloze reizigers toch goed informeren, en zeker kwetsbare mensen. Ook aan hen zou ik zeker zeggen: kijk of je je reis kan aanpassen."
"Denk 2 keer na als je er nu stage geneeskunde wil gaan lopen"
Maatregelen nemen tegen reizigers die terugkeren uit Afrika, "is minder evident", zegt Vlieghe. "En zomaar blindweg grenzen sluiten of vluchten afgelasten is niet het slimste plan. Het werkt ook contraproductief."
Dat zei ook Reginald Moreels vanochtend al in De Ochtend: "De Wereldgezondheidsorganisatie raadt af om grenzen te sluiten. Het is ook bijna onmogelijk, want dan gaan mensen via meer clandestiene of minder gebruikte wegen de grens oversteken, zonder beveiliging en zonder detectie."
Niet elke reis is even risicovol
Viroloog Erika Vlieghe
Vlieghe wil ook niet afraden om naar het risicogebied te reizen. "Dat is niet aan mij. Dat is een politieke beslissing. Reisadvies ligt bij Buitenlandse Zaken."
"Maar niet elke reis is even risicovol", vervolgt ze.
"Als je bijvoorbeeld naar 1 van de 2 getroffen landen reist (Congo of Oeganda, red.) om mee te werken in de zorg, bijvoorbeeld als stagiair in de geneeskunde of de verpleegkunde, dan wordt het al een heel ander verhaal. Daar zou ik toch wel durven zeggen: denk 2 keer na. Misschien is het nu niet het goede moment om stage te lopen in Oost-Congo of het westen van Oeganda."
Instituut voor Tropische Geneeskunde reist naar ebola-gebied
Binnenkort vertrekt er een team van het ITG naar het risicogebied, maar zij weten hoe ze daar veilig kunnen werken.
"Dat onderzoeksteam heeft zeer veel expertise", zegt Vlieghe. "Een van de grote problemen bij deze meer zeldzame variant is dat de klassieke tests niet goed gebruikt kunnen worden. Zij brengen beter werkende laboratoriumcapaciteit mee om de lokale labo's te ondersteunen."
"Tegelijk zullen ze ook samen met Congolese partners onderzoek doen naar deze uitbraak, zowel naar mogelijke geneesmiddelen als naar de dynamiek van zo'n uitbraak. Dat soort onderzoek kan je niet van achter je bureau alleen doen. Daarvoor moet je op het terrein zijn."
Erika Vlieghe legt in De afspraak uit waarom een uitbraak van ebola "altijd zorgwekkend" is
