De uitbraak van een zeldzame variant van het ebolavirus in Congo en Oeganda is een internationale noodsituatie voor de volksgezondheid, volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO). De dodentol in de Congolese provincie Ituri is intussen opgelopen tot 87. In België moeten we zeker niet panikeren, zegt onderzoeker Laurens Liesenborghs. "Maar in de regio rond Congo wordt dit wel een stevige uitdaging."
WHO waarschuwt: ebola-uitbraak in Congo is internationale medische noodsituatie
Op dit moment is het onduidelijk hoeveel mensen precies besmet zijn met de zeldzame variant van het ebolavirus en hoever het zich al heeft verspreid.
In de Congolese hoofdstad Kinshasa werd een nieuw geval bevestigd bij iemand die terugkeerde uit de provincie Ituri in het noordoosten van Congo. Daar hebben volgens de WHO vermoedelijk 246 mensen de Bundibugyo-variant opgelopen tot nu toe. Er werden ook 80 sterfgevallen van vermoedelijk besmette mensen geregistreerd door de WHO.
Tot zover zijn 8 besmettingen in een laboratorium bevestigd, waarvan ook 2 in Kampala in Oeganda in slechts 24 uur tijd. Beide gevallen hebben geen duidelijk onderling verband. Een van die besmettingen was dodelijk.
Ook in Goma, de stad in Oost-Congo die bezet wordt door rebellengroep M-23, is intussen een geval bevestigd. Het betreft een vrouw wiens man overleed aan het virus in Bunia, een stad in de provincie Ituri.
Wat is ebola?
Ebola is een ziekte veroorzaakt door het ebolavirus. Dat virus komt normaal enkel voor bij dieren, denk aan vleermuizen, maar springt eens om de zoveel tijd over op de mens. Dat kan dan op korte tijd kleine of grotere epidemieën veroorzaken.
Wie het virus oploopt, zal eerst plotse hevige vermoeidheid opmerken. Dan volgen hoge koorts en spierpijnen. In een volgende fase komt ook hevige diarree erbij en je verliest liters aan vocht, waardoor je in shock kan gaan en je organen het kunnen laten afweten.
De organisatie maakt zich zorgen over besmettingen in ziekenhuizen, nadat ook zeker 4 zorgverleners waren overleden.
"Bovendien vergroten de aanhoudende onveiligheid, de humanitaire crisis, de hoge mobiliteit van de bevolking, het stedelijke of semi-stedelijke karakter van de huidige hotspot en het grote netwerk van informele zorginstellingen het risico op verspreiding nog verder", klinkt het in een verklaring .
Geen vaccin voor deze zeldzame variant
In Europa moeten we ons niet meteen zorgen maken over dit virus, zegt Laurens Liesenborghs, onderzoeker aan het Instituut voor Tropische Geneeskunde, in De Ochtend op Radio 1. Hij volgt de ebola-uitbraak in Congo op de voet. "In België moeten we er zeker niet over panikeren", stelt hij gerust.
Ebola-uitbraak in Congo: "Eén op 2 geïnfecteerden sterft eraan"
"In Congo alleen al zijn er al 17 uitbraken geweest en het virus heeft nooit voet aan wal kunnen krijgen in Europa, omdat we een goed en performant gezondheidssysteem hebben."
Hoewel de Congolezen volgens hem dus veel ervaring hebben met het aanpakken van zulke uitbraken, wordt het bij deze variant van het virus toch een stevige uitdaging. "Het is zeer waarschijnlijk dat dit gaat uitbreiden naar de buurlanden van Congo."
Deze uitbraak is zo uitdagend, omdat het om een zeldzame variant van het ebolavirus gaat: de Bundibugyo-variant.
"Voor de typische Zaïre-variant hebben we tegenwoordig vaccins en goede geneesmiddelen, maar voor de Bundibugyo-variant is dat jammer genoeg niet het geval", legt Liesenborghs uit. "Het is nog maar de 3e uitbraak met deze variant, dus het wordt een hele uitdaging om die aan te pakken."
En de politieke instabiliteit in het land helpt de epidemie niet vooruit, weet Liesenborghs. "Ituri is niet bezet door de M23-rebellen, maar het is wel een instabiel gebied waar veel rebellen actief zijn. Dat werkt zo'n epidemie in de hand."
WHO wil internationale coördinatie
De ziekte gaat vaak ook gepaard met zeer veel angst. "Het is een ernstige ziekte. Een op de twee mensen die besmet raken, sterft en dat creëert veel angst die een hele gemeenschap kan verlammen."
De hemorragische koorts heeft de afgelopen 50 jaar in Afrika 15.000 doden geëist. De dodelijkste epidemie in Congo, die tussen 2018 en 2020 plaatsvond, eiste bijna 2.300 doden en 3.500 zieken.
Volgens de WHO vereist de situatie internationale coördinatie en samenwerking om de omvang van de uitbraak in kaart te brengen en de nodige maatregelen te nemen.
