Na moorden door Hans Van Themsche 20 jaar geleden kwam er nieuwe wapenwet: "Streng, maar ze werkt"

Op 11 mei 2006 besliste Hans Van Themsche om in Antwerpen een jachtgeweer te kopen en daarmee 3 mensen neer te schieten. Songül Koç, een Turkse vrouw die op een bankje een boek aan het lezen was, overleefde de aanslag.

De 2-jarige Luna en haar oppas Oulematou niet. Zij werden in de Zwartzustersstraat in de rug geschoten. 

"Hoe Hans Van Themsche toen een wapen kocht, dat is nu onmogelijk", zegt Nils Duquet van het Vlaams Vredesinstituut. De wapenwetgeving is na de moorden door Hans Van Themsche grondig veranderd.

Tot 2006 kon je bij een wapenhandelaar binnenwandelen en zonder vergunning een jachtgeweer kopen. "Het was toen heel gemakkelijk om een jacht- of sportwapen te kopen", vertelt Duquet. "Je moest enkel je identiteitskaart tonen om te bewijzen dat je meerderjarig was."

Door de publieke verontwaardiging na de schietpartij door Hans Van Themsche, werd de nieuwe wapenwet versneld ingevoerd. Toch was er al jarenlang discussie over. "Die nieuwe wet was eigenlijk al jaren in de maak. In 1991 had Europa al een nieuwe vuurwapenrichtlijn ingevoerd, maar het duurde heel lang voordat die in België werd toegepast."

"België is echt een vuurwapenland, met heel veel belangen in de productie van vuurwapens", gaat Duquet verder. "We hadden hier ook echt een wapencultuur, dus het lag politiek heel gevoelig om die wapenwet in te voeren. Er was frictie over tussen Vlaamse en Waalse partijen."

Vanaf 8 juni 2006 was de nieuwe wapenwet van kracht, nog geen maand na de dood van Luna en Oulematou. Wapens worden sindsdien ingedeeld in 3 categorieën: verboden wapens, vrij verkrijgbare wapens en vergunningsplichtige wapens.

"Het werd allemaal een stuk duidelijker. De basis is eigenlijk: je moet een vergunning hebben voor een wapen, behalve bij specifieke uitzonderingen zoals een alarmpistool of heel oude wapens (van voor het einde van de 19e eeuw), en je moet in principe meerderjarig zijn. En ook belangrijk: je hebt een wettige reden nodig om een wapen te bezitten."

Zo heb je het sportief en recreatief schieten, dat zijn mensen die naar de schietstand gaan, de jacht of het verzamelen van wapens. Daarnaast heb je bijvoorbeeld ook nog beroepen die voor het werk een wapen mogen bezitten. "Op die manier worden zoveel mogelijk risicoprofielen uitgesloten om legaal een wapen te bezitten."

Tussen 2006 en 2008 stonden mensen met een vuurwapen voor de keuze: of ze leverden hun wapen in, of ze moesten een vergunning aanvragen. "In die periode werden er over het hele land meer dan 200.000 vuurwapens ingeleverd. Die werden bijna allemaal gesmolten. Het wapenbezit in ons land is toen erg gedaald, intussen zitten we wel opnieuw aan het hetzelfde aantal van zo'n 800.000 zoals voor 2006."

Het stijgend aantal mensen dat een wapen bezit, heeft te maken met de populariteit van de schietsport enerzijds, en het gevoel van onveiligheid anderzijds. "Toch is de wapenwet erg effectief: veel mensen die gewoon een wapen willen omdat ze zich onveilig voelen, worden tegengehouden door de vergunningsplicht", verklaart Duquet. 

Ook het aantal doden na schietincidenten is de afgelopen 20 jaar sterk gedaald, zegt Duquet. "Die wapenwet is heel positief geweest. Met legale wapens zien we steeds minder incidenten. De wet is streng, maar ze werkt. Criminelen kunnen door de wapenwet veroordeeld worden voor illegaal wapenbezit."