"Hier zat mijn kleindochter voor het laatst trots op haar fietsje": 20 jaar na racistische moorden door Hans Van Themsche, blikt grootmoeder van Luna terug

11 mei 2006, een dag die bij veel Antwerpenaren en bij uitbreiding veel Vlamingen in het geheugen gegrift staat. 's Ochtends vroeg trekt de toen 18-jarige Hans Van Themsche vanuit Roeselare naar Antwerpen. 

Van Themsche zit op dat moment in het 5e middelbaar op internaat in het Vrij Agro- en Biotechnisch Instituut. Na het ontbijt beslist hij om niet naar de les te gaan. Hij vertrekt met de trein naar Antwerpen, laat zich kaalscheren bij een kapper en koopt een jachtgeweer bij een wapenhandelaar aan de Lombardenvest.

In de buurt van het Antwerpse stadhuis op de Grote Markt, pakt hij zijn geweer uit en laadt het. Het is intussen iets voor 12 uur 's middags. Op een pleintje aan de Minderbroedersrui zit de 46-jarige Turkse vrouw Songül Koç een boek te lezen. De vrouw draagt een hoofddoek. Ze is een Antwerpse van Turkse origine. Zonder aarzelen opent Van Themsche het vuur en schiet haar in de borst. De vrouw overleeft de aanslag.

Vervolgens wandelt hij verder, richting de Zwartzustersstraat. Daar kruist hij de 24-jarige Malinese vrouw Oulematou Niangadou, die als oppas werkt en de 2-jarige Vlaamse peuter Luna bij zich heeft. Nadat Van Themsche hen is gepasseerd, draait hij zich om en richt zijn wapen op hen en vuurt. Beide slachtoffers worden in de rug geraakt en sterven.

"Ik kan me die dag nog seconde voor seconde herinneren", vertelt de 86-jarige Suzanne Van Well, de grootmoeder van Luna. "Ik was op dat moment een opleiding aan het geven, in Anderlecht. Ik was vergeten mijn telefoon uit te zetten, wat ik normaal nooit doe."

Net voor het einde van die opleiding, krijgt de vrouw telefoon van haar dochter. "Ik ben even buiten gegaan en heb opgenomen. Ik herkende de stem van mijn dochter bijna niet. Ze vertelde me dat er iets verschrikkelijks was gebeurd met Luna en N'Doei, zoals we Oulematou noemden. Ze waren allebei dood."

"Ik was compleet de kluts kwijt en wist niet wat er gebeurde. Ik heb rustig de opleiding afgerond, heb nog evaluatieformulieren uitgedeeld en ben dan vertrokken. Het was echt een andere 'ik', in de auto naar huis begon het door te dringen wat er gebeurd was."

Hans Van Themsche wordt uiteindelijk gearresteerd vlak bij café In de Gloria, tussen de Zwartzustersstraat en de Grote Markt. Hoofdinspecteur Marcel Van Peel zit daar op dat moment op het terras te lunchen. 

"Ik herinner me die dag nog alsof het gisteren was", zegt Van Peel. "Aan de tafel naast ons zeiden enkele vrouwen 'daar loopt iemand met een wapen rond'. Ik ben meteen gaan kijken en zag ietsje verder Hans Van Themsche wandelen."

"Ik heb meteen naar hem geroepen om zijn wapen neer te leggen, en heb mijn eigen wapen getrokken", gaat Van Peel verder. "Hij stapte op mij af, maakte een beweging naar zijn geweer en dan heb ik zelf geschoten. Hij riep nog 'schiet me dood', maar ik heb hem in zijn buik geraakt en hij is neergevallen."

Voor Van Well zijn de eerste dagen na het drama een soort van waas. "Ik voelde een grote leegte", vertelt ze. "Na 2 dagen merkte ik plots dat we nog niets hadden gegeten. Ik heb aan de buren gevraagd om voor onze familie soep te maken. We waren volledig van de kaart."

De weken erna komen er ontzettend veel vragen af op de familie. "Iedereen zei: het is verschrikkelijk wat jullie meemaken", aldus Van Well. "Maar een (klein)kind verliezen is voor iedereen even erg. Alleen kwam er bij ons ontzettend veel media-aandacht bij kijken. Maar we konden niet anders dan de pers te woord staan."

Het maakt de voorbereiding voor de begrafenis van Luna, in de Sint-Pauluskerk in Antwerpen, er niet gemakkelijker op. "Er was zelfs een Amerikaans persbureau dat een balkon probeerde te huren met uitzicht op de tuin van de kerk om zo de beste foto's te kunnen maken", vertelt de vrouw. "Dat was het laatste van onze zorgen, maar er moest op gereageerd worden."

Er zijn ontzettend veel aanwezigen op de begrafenis. "De kerk zat afgeladen vol", herinnert Van Well zich. Acteur Jan Decleir brengt een afscheidslied, stadsdichter Bart Moeyaert draagt een gedicht voor.

Van Themsche wordt volledig toerekeningsvatbaar verklaard en verschijnt in 2007 voor de rechtbank. Een assisenjury moet beslissen over de schuldvraag. 

Op 10 oktober 2007, na 3,5 uur beraadslagen, bevindt die jury hem unaniem schuldig over de hele lijn. Ook de racistische motieven vinden ze als grondslag voor de moorden voldoende bewezen. In een verhoor zou hij hebben toegegeven dat hij doelbewust op allochtonen mikte. Op 11 oktober 2007 wordt Van Themsche veroordeeld tot levenslange opsluiting.

De rechts-extremistische ideeën van Hans Van Themsche laten voor Suzanne Van Well duidelijk zien wat voor schade ze kunnen aanrichten. "Als iemand de theorieën van etnische zuiverheid en nationalisme echt in de praktijk brengt, dan bewijst dit hoe gevaarlijk ze zijn."

Intussen is Hans Van Themsche onder strenge voorwaarden vrij uit de gevangenis van Oudenaarde en zit hij in een gesloten instelling. "Ik volg mijn dochter over de hele lijn", verwijst Van Well naar eerdere interviews van de moeder van Luna. "Een gevangenis dient er niet voor om er daarna weer slechter uit te komen."

"Ik begrijp de moeder van Luna, maar ik ben daar harder in", vult Van Peel aan. "Ik vind dat een straf een straf moet blijven en dat hij ze moet uitzitten. Punt."

Laurence van Brée, de moeder van Luna, heeft al 2 keer met Hans Van Themsche gesproken. "Ze vertelde me dat hij zich heel bewust is van zijn fouten", zegt Van Well. "Hij is blijkbaar echt veranderd. Als mijn dochter dat zegt, dan geloof ik dat. Welk nut heeft het dan om die man langer op te sluiten?"

Zowel Van Peel als Van Well worden de laatste jaren niet zo vaak meer aangesproken over die 11 mei 2006. "Ik word wel nog af en toe een held genoemd, als er weer iets in de media gebracht wordt rond Van Themsche", zegt Van Peel. "De weken na die dag kreeg ik ontzettend veel berichtjes en kaartjes, maar dat is snel geminderd."

In de Zwartzustersstraat herinnert een gedenksteen nog steeds aan de dood van Luna en Oulematou 'N'Doei' Niangadou. "Het is 3 minuten wandelen van mij thuis en ik ga er elk jaar op 11 mei een boeketje hangen", besluit Van Well. "Ik probeer niet te denken aan het feit dat mijn kleindochter hier vermoord is, maar dat ze hier voor het laatst trots op haar fietsje zat."