Familie van prepper Yannick Verdyck stelt onderzoek in vraag na dodelijke politie-interventie: "Wij willen de waarheid"

"Wij wisten niet dat Yannick in het vizier van politie en justitie zat", zo zeggen de ouders van Yannick Verdyck. "Absoluut niet." Dat hun zoon een prepper was, wisten ze wel. "Wij vonden dat hij daarin wel een beetje overdreef, dat wel." 

"Yannick was iemand die geregeld de randen van de humor opzocht en hij bediende zich bij pot en pint van stoerdoenerij, grootspraak en opschepperij. Dat gedrag kan als ongepast of ondoordacht worden ervaren, maar het zijn op zichzelf geen strafbare feiten", aldus de familie.

"Er zijn van hem geen racistische uitspraken vastgesteld en er was geen sprake van een extreemrechtse ideologie. Uiteraard kunnen bij bepaalde uitlatingen kritische vragen worden gesteld, maar uiteindelijk vallen zij ultiem onder de vrijheid van meningsuiting en kunnen ze niet worden gekwalificeerd als een schending van de wet."

Daar dachten politie en inlichtingendiensten duidelijk anders over. 

Het gerechtelijk dossier startte in juli 2022. "Verdyck Yannick zou als aanhanger van het extreemrechtse, fascistische gedachtegoed reeds geruime tijd plannen hebben om de strijd aan te gaan tegen de controlerende overheid in de vorm van gewapend verzet", lezen we. 

Verder staat te lezen dat hij zou beschikken over "een arsenaal legale en illegale wapens, gedemilitariseerd materiaal, kogelwerende vesten, survivalkits, radiocommunicatiemiddelen, jammers ter verstoring van radiofrequenties, geprepareerde drones".

De familie herkent zich niet in dat beeld. "Yannick was geen terrorist en er is dan ook geen enkel bewijs of aanwijzing gevonden voor een terroristische aanslag toen of in de toekomst in het ganse dossier", zo zeggen ze.

"Zijn recht op verdediging werd onherroepelijk geschonden toen hij werd neergeschoten. Hij heeft geen reactie kunnen geven op wat sommigen (onder grote druk) over hem vertelden, hij heeft geen verklaring kunnen geven over gevonden voorwerpen, hij heeft geen context kunnen geven bij zijn denkwijzen, noch over zijn preppen." 

"De verdachte werd voorgesteld als een persoon met een terroristisch, extreemrechts profiel, die beschouwd werd als gek en tot in alles in staat." Dat kregen de speciale eenheden te horen op een briefing die ochtend van 28 september 2022. Met die boodschap in het achterhoofd vertrokken ze om Yannick Verdyck te arresteren. 

Korte tijd later verplaatste de equipe, in totaal 14 man, zich naar de Molenlei in Merksem om er een versterkte huiszoeking uit te voeren. Daar woont Yannick Verdyck, van beroep goudhandelaar en in zijn vrije tijd veel bezig met wapens.

“Dat hij beschikte over veel wapens, minstens 30, veel munitie, zwart poeder, dat hij ook over scanners beschikte om de communicatie van de politiediensten af te kunnen luisteren", zo werd nog meegegeven.

Om exact 5.15 uur worden de eerste schoten gelost aan de voorkant van de woning. Het raam verbrijzelt, glasscherven vallen op de grond. Gelijktijdig tracht een ploeg aan de achterkant van de woning met een hydraulische pomp de gewapende deur te laten springen. Dat lukt niet onmiddellijk. Met een stormram forceert men wel een doorbraak.

Maar Yannick Verdyck, het target, wordt door het lawaai natuurlijk wel gewekt. Hij springt uit zijn bed en kruipt naar de voorkant van zijn woning. Een politieman roept zowel in het Nederlands als in het Frans: "Federale politie. Handen in de lucht, kom naar mij."

Een agent verklaart later: "De verdachte gaf voor mij geen gevolg aan de sommaties." 

Wat er dan wel gebeurde is niet helemaal duidelijk. Yannick Verdyck zou een geweer genomen hebben (sommige verklaringen spreken over 2 geweren) en richtte dit op de politiemensen die via de achterdeur binnenkwamen. Dat geweer is ongeladen, al weet de politie dat natuurlijk niet.

Een agent verklaart: "Ik heb de persoon zien mikken op mij en mijn collega en er was daarop een impact van een projectiel aan mijn linkerzijde, maar ik weet niet wie er geschoten heeft." Het kan niet anders dan dat dat schot kwam van een collega. De wapens van Verdyck, zo bleek achteraf, waren immers ongeladen.

De agenten voelen zich hoe dan ook bedreigd en schieten. Geen twijfel mogelijk, een kwestie van zelfverdediging, zo verklaren ze. Yannick Verdyck wordt 5 keer geraakt.

‘Tango down’, wordt gecommuniceerd. Men tracht hem nog te reanimeren, maar tevergeefs. Hij sterft vrijwel onmiddellijk. In een paar minuten tijd is de operatie afgelopen, dodelijk afgelopen. 

Yannick Verdyck stond al een tijdje op de radar van de Staatsveiligheid. “Het strafdossier bevat nota’s van de Veiligheid van de Staat (VSSE) gericht aan het federaal parket waarin onder meer verwezen wordt naar de ‘prepperspecial’ die Verdyck in 2017 schreef voor het blad ‘Macrotrends’.

Verdyck geeft volgens de informatie van de VSSE ook lezingen over het investeren in goud en het 'preppen'", zo staat te lezen in een vonnis dat veel later wordt uitgesproken.  

Omdat Staatsveiligheid de dreiging concreet ziet worden, dragen ze het onderzoek over aan de politiediensten. Zij starten observaties en tappen telefoons af van Verdyck en enkele anderen. Daarin komt het beeld naar voren van preppers, mensen die zich voorbereiden op noodsituaties, zoals natuurrampen of oorlogen.

Dat doen ze door voorraden voedsel en water aan te leggen en, in het geval van Verdyck, door zichzelf te bewapenen. Wapens hebben Verdyck altijd al gefascineerd. Hij had een wapenvergunning en was ook lid van een schietclub.

Uit de tapgesprekken, zo staat het in het dossier, komt het beeld van iemand die “zich voorbereidt op het einde van de maatschappij (…), voor zijn aankopen zoveel mogelijk cash wil betalen, een aversie heeft van het (controlerend) bankwezen, en mensen rond zich verzamelt met bepaalde vaardigheden die volgens de preppersfilosofie van Verdyck bruikbaar zullen zijn bij SHTF ('Shit Hits The Fan') (de door preppers gebruikte uitdrukking voor het einde van de maatschappij)." (sic)

Er zijn ook een paar telefoongesprekken die de alarmbellen doen afgaan. Zo horen ze Yannick Verdyck tegen kompaan I.G. zeggen: "Ik slaap met mijn 9mm onder mijn kussen. Ik hoop dat ze me niet komen halen. Dan sterft er meer dan 15 man."

Andere groepsleden zeggen: "Een goeie flik is een dode flik." Of nog: "Wanneer gaan we de politiekers en flikken snipen?"

Of dit soort uitlatingen ernstig moet worden genomen, dan wel verbale stoerdoenerij is, is een kwestie van interpretatie. Anderzijds schrijft de onderzoeksrechter wel: "Gedurende het ganse onderzoek werden er geen elementen gevonden die naar een concreet tijdstip voor een mogelijke aanslag en/of gewapend verzet verwijzen, noch tegen de overheid noch tegen individuen."

In de rechtszaak waar 5 kompanen van Yannick Verdyck later terechtstaan, oordeelt de rechtbank dat het "koesteren van plannen" voldoende reden is om hen te veroordelen.

Er worden straffen uitgesproken van 6 maanden tot 5 jaar. Yannick Verdyck staat in die zaak evident niet terecht, hij is overleden, al domineert zijn persoon wel het proces. 

Vooreerst vraagt de familie zich af of er werkelijk geen enkele andere manier was om hun zoon te arresteren. Daar staat tegenover dat de politie vooraf wel degelijk een risicoanalyse maakte. Gezien het vuurwapengevaarlijke karakter van Verdyck zagen zij geen andere oplossing dan de inzet van de speciale eenheden.

Maar ook bij die inzet heeft de familie haar vragen. In hun ogen zijn de verklaringen van de agenten niet consistent. De ene spreekt over 1 wapen, de ander over 2 wapens. De ene zegt dat Yannick gehurkt zat, een ander zegt dat Yannick rechtop stond.

Yannick zou het wapen (of de 2 wapens) uit de kast gehaald hebben, maar deze kast zat helemaal gevuld waardoor dat onwaarschijnlijk is. Bovendien is het wapen nadien teruggevonden met de loop richting straatkant, niet richting agenten. Werden die wapens achteraf verlegd? Waarom is dat allemaal niet onderzocht? 

Nog meer vragen: hoe kunnen de schotwonden gerijmd worden met de kogelbanen? Hetzelfde vragen ze zich af met betrekking tot de bloedspatten. De ouders contacteerden zelf 2 deskundigen (een ballisticus en een bloedspattenanalist) en op basis van hun verslagen komen ze tot andere conclusies.

Dat de agenten moesten opereren in een stressvolle situatie waarin ze zich bedreigd voelden door iemand die, dixit de briefing, vuurwapengevaarlijk was, overtuigt hen niet onmiddellijk. 

"Wij willen de waarheid weten, wat er is gebeurd en waarom?", zo zeggen de ouders van Yannick Verdyck. Zij hebben grote vragen bij de officiële versie. "We mochten gaan kijken naar een toneelstuk waarvan beweerd wordt dat het de wedersamenstelling van de gebeurtenissen was. (…)  Zelfs wij als leken ontwaarden een groot aantal onmogelijkheden en verklaringen die niet bij elkaar passen."

In januari van dit jaar sprak de raadkamer in Antwerpen de buitenvervolging uit van de agent die de dodelijke schoten loste. Er is geen misdrijf gepleegd, zo oordeelde men, de agent handelde uit wettige verdediging. Ook het onderzoek is op een voldoende wijze gevoerd.

De familie ziet het anders. Ze ging in beroep en de zaak komt voor de Kamer van Inbeschuldigingstelling in september. Die zal moeten oordelen of de agent die op Yannick Verdyck schoot, zich zal moeten verantwoorden voor de rechtbank of niet.