De Belgische lonen zijn de afgelopen 10 jaar ongeveer evenveel gestegen als de prijs van benzine. Dinsdag steeg de prijs naar het hoogste peil sinds juli 2022. Het conflict in het Midden-Oosten kan op korte termijn nog voor schokken in de olieprijs zorgen, maar op langere termijn lijken lagere prijzen mogelijk.
Benzine tanken even duur als 10 jaar geleden: prijzen stijgen, maar onze lonen gelukkig ook
Bram Vandendriessche
Gepubliceerd:
Sinds dinsdag kost benzine 95 net geen 2 euro per liter. En wie benzine 98 tankt, betaalt zelfs 2,05 euro per liter. Bezine is sinds juli 2022 niet meer zo duur geweest. In 2022 stegen de brandstofprijzen sterk toen Rusland Oekraïne binnenviel.
Dit jaar zijn de prijzen hoog door het confict in het Midden-Oosten. De wederzijdse aanvallen en blokkades van de VS en Iran belemmeren de olie-export uit de regio. De wereldmarkten vrezen voor tekorten en jagen de prijs van olieproducten omhoog. Een van die producten is benzine.
Abnormaal hoge prijzen?
Beleven we dan nu opnieuw een energiecrisis? Als je de grafiek met brandstofprijzen van de afgelopen jaren bekijkt, lijkt het wel zo. Je ziet duidelijk dat de prijs fors stijgt in 2026, helemaal rechts op de grafiek. . Zeker benzine 95, de groene lijn, zit niet ver van het record in 2022. Dat was toen 2,16 euro per liter terwijl we vandaag rond de 2 euro per liter staan.
Maar die vorige piek in 2022 was dus in volle energiecrisis door de oorlog in Oekraïne. Is het vandaag dan even erg?
Prijzen eerlijk vergelijken
Om eerlijk te kunnen vergelijken over langere tijd, moeten we de indexering van onze lonen ook meerekenen. De prijzen stijgen, maar dankzij de indexering stijgen onze lonen ook.
Die indexering komt er telkens wanneer bepaalde goederen en diensten stijgen in prijs. De prijzen van bijvoorbeeld voeding, huisvesting en onderwijs vormen samen een korf, de zogenaamde gezondheidsindex. Stijgt de totale prijs van die korf voldoende, dan stijgen de lonen automatisch mee. Benzine en diesel zelf worden niet meegerekend in die index.
Even duur als 10 jaar geleden
En wat blijkt? De gezondheidsindex compenseert toch behoorlijk de stijging van de benzineprijs. De grafiek hieronder laat rechts, in 2026, inderdaad een stijging zien. Maar die is minder extreem dan de stijging in 2022, met de oorlog in Oekraïne. De grijze band op de grafiek toont dat de koopkracht die je nodig hebt om een tank te vullen, vandaag vergelijkbaar is met de periode tussen 2016 en 2020.
Als we rekening houden met indexeringen, hebben we vandaag voor een tank benzine ongeveer evenveel koopkracht nodig als 10 jaar geleden. Dus: de brandstofprijzen zijn gestegen, maar de lonen ook. Als we daarmee rekening houden, komen we op een gelijkaardig tarief uit als in 2016. Toch nog even aanstippen dat België een van de weinige landen is waar lonen automatisch worden geïndexeerd.
We zien ook 2 grote uitschieters op de grafiek. In 2020 was er een forse daling in de benzineprijzen omdat er door corona weinig vraag was. En in 2022 was er dus een piek door de oorlog in Oekraïne. Laten we die 2 even links liggen, dan zien we dat de koopkracht die nodig is om benzine te kopen, eigenlijk constant is. Er is misschien zelfs een lichtjes dalend patroon.
Komt er toch nog een crisis?
Wat de prijzen op korte termijn gaan doen, weet niemand. Er is wel degelijk een risico dat de prijs van olie nog verder stijgt als de Straat van Hormuz nog lang dichtblijft door het conflict tussen Iran en de VS.
Op langere termijn lijkt het erop dat de olieprijs weer kan zakken. De Verenigde Arabische Emiraten (VAE) verlieten begin deze maand na 60 jaar de organisatie van olie-exporterende landen (OPEC). Die organisatie wil de prijs hoog houden door olielanden onderling te laten afspreken dat ze maar beperkt olie zullen oppompen.
Maar de Verenigde Arabische Emiraten wil al langer méér olie produceren. Meer olie op de markt zou op termijn een lagere prijs kunnen betekenen. Maar eerst moet dat conflict tussen Iran en de VS worden opgelost.
