"Terreur uit Syrië en Irak verplaatst zich naar Afrika": dit is er aan de hand in Mali

De aan Al Qaeda gelinkte terreurgroep JNIM heeft afgelopen weekend samen met Toearegrebellen verschillende gewelddadige aanvallen uitgevoerd op 8 steden in Mali. Jarenlang hadden die 2 groepen onenigheid, maar nu strijden ze samen tegen het regeringsleger. 

Wie de spanningen in de regio volgt, is niet verbaasd over deze escalatie. "Dit was al lang voorbereid", zegt VRT NWS-journalist Stijn Vercruysse in Het Kwartier. "Met de aanvallen zijn heel veel strijders er met heel veel wapens in geslaagd om het leger te verdrijven uit onder meer Kidal." Dat is een stad in het oosten van het land die van groot belang is voor het juntaregime. 

Rebellen die tegen de regering strijden, dat is niets nieuws in Mali. Ook in 2011 gebeurde dat al. De situatie escaleerde in die mate dat zowel de Fransen als een vredesmacht van de Verenigde Naties naar het land gestuurd werden om het geweld te controleren, legt Vercruysse uit. 

"Vijf jaar geleden heeft het toenmalige leger onder leiding van generaal Assimi Goïta een staatsgreep gepleegd en de Fransen en VN-macht buitengegooid. Ze werden vervangen door de Russen, meer specifiek de Wagner-groep." Rusland zag geld in Mali, omdat het land veel goud bezit. En liefst willen de Russen ook hun invloedssfeer nog wat uitbreiden, ten koste van de Amerikanen en de Fransen, legt Vercruysse uit.

"Zij beloofden mee te strijden tegen de jihadistische rebellen, maar de Russen zijn zwaar tekeergegaan in Mali. Ze hebben massaslachtingen uitgevoerd en eigenlijk een schrikbewind geïnstalleerd."

De rebellengroepen hebben Rusland afgelopen weekend opgeroepen om zich afzijdig te houden, omdat ze in de toekomst "goede banden willen onderhouden". Moskou heeft die oproep verworpen en bevestigt dat de troepen van het Afrikacorps in Mali zullen blijven om "extremistische terreur" te bestrijden.

Nu bleek de maat dus vol bij de bevolking. "Ze zijn zich tegen de Russen gaan keren. Al die onvrede heeft geleid tot de aanvallen van zaterdag, die ook nu nog aan de gang zijn." 

De 2 rebellengroepen zijn het hele noorden aan het innemen. Dan ga je een opsplitsing van het land krijgen, legt Vercruysse uit. "Daarna volgt waarschijnlijk de inname van de hoofdstad Bamako. De jihadisten blokkeren nu al alle toegangswegen tot de stad, er kan geen brandstof of voedsel meer binnen. De stad wordt economisch eigenlijk doodgeknepen." 

Het einddoel van de rebellen is de val van het regime, zeggen de Toearegrebellen zelf. 

Intussen roept de Belgische overheid haar landsgenoten op om het land te verlaten. Vercruysse nuanceert: "We hebben nog een tachtigtal landgenoten in Mali zitten. Dat zijn er veel minder dan de enkele duizenden Fransen die nog aanwezig zijn in het land." Ook Frankrijk roept haar burgers op het land te verlaten. 

Dat het geweld opnieuw escaleert, is slecht nieuws voor de hele regio in het westen van Afrika, vertelt Vercruysse. 

"De terreur die zich enkele jaren geleden concentreerde in Syrië en Irak is nu helemaal verplaatst naar Afrika, specifiek de Sahel. Terreurgroepen die gelinkt zijn aan Al Qaeda en IS strijden daar al jarenlang tegen elkaar en tegen verschillende regeringen. In landen als Burkina Faso en Niger hebben ze al grotendeels de controle." 

Dat Mali nu ook volgt, schept een slecht precedent voor stabiele landen in de regio. "Ivoorkust, Benin, Togo, Ghana en ook Senegal, het zijn allemaal landen die economisch aan het groeien zijn. Als die nu bedreigd worden door terreur, waar eindigt dat dan?", vraagt Vercruysse zich af. 

Want als die terreurgroepen grote delen van Afrika in handen hebben, zou Europa wel eens een doelwit kunnen worden, besluit hij.