Gedetineerden kunnen vanaf vandaag verplicht worden om een drugstest af te leggen. Minister van Justitie Annelies Verlinden (CD&V) wil zo het "hardnekkige probleem" van druggebruik in gevangenissen aanpakken. Daarnaast gelden nieuwe tarieven in federale musea en treedt ook het veelbesproken Mercosur-vrijhandelsakkoord in werking. Een overzicht van wat er deze maand verandert.
Nieuw op 1 mei: Mercosur-akkoord in werking en duurdere museatickets
Verplichte drugstests in gevangenissen
Om het probleem rond druggebruik in onze gevangenissen in te perken, is het vanaf vandaag mogelijk om gedetineerden tot een drugstest te verplichten. Daarmee worden de veiligheid, gezondheid en re-integratiekansen van gedetineerden versterkt, zegt minister van Justitie Annelies Verlinden (CD&V) .
Hoe gaat dat in zijn werk? De tests worden uitgevoerd via speeksel- of urinestalen. Ze kunnen gericht plaatsvinden, op basis van concrete aanwijzingen bijvoorbeeld, maar ook willekeurig.
Wat niet kan, is een gevangene fysiek dwingen om een test af te leggen. Wie weigert, wordt automatisch als positief getest beschouwd.
Als een gedetineerde een positieve test aflegt, wordt hij of zij onmiddellijk doorverwezen door de medische en psychosociale diensten, met het oog op eventuele acute zorg en een behandeltraject. Daarna volgt een herhalingstest.
Bij een positieve test, fraude of weigering, kan ook een sanctie worden opgelegd.
Verlinden plant de maatregel uit te breiden naar transitiehuizen, waar gedetineerden in de laatste fase van hun straf verblijven. Want ook daar komt druggebruik voor.
Volgens de minister is de maatregel "een belangrijke stap naar drugsvrije gevangenissen en naar een adequate strafuitvoering, waarin orde, zorg en re-integratie hand in hand gaan".
Invoering handelsakkoord tussen EU en Mercosur-landen
Na meer dan 25 jaar onderhandelen gaat het vrijhandelsakkoord tussen de Europese Unie en de landen van Mercosur in. Het creëert een van de grootste vrijhandelszones ter wereld, goed voor 30 procent van het mondiale bruto binnenlands product (bbp) en meer dan 700 miljoen consumenten.
Het Mercosur-handelsakkoord, wat is dat ook weer?
Mercosur staat voor Mercado Común del Sur, Spaans voor 'zuidelijke eengemaakte markt'. Het is een douane-unie tussen Argentinië, Brazilië, Paraguay, Uruguay en Bolivia (lid sinds juli 2024). De EU kwam vorig jaar, na maar liefst 25 jaar onderhandelen, tot een vrijhandelsakkoord met de Mercosur-landen. In januari dit jaar werd het officieel ondetekend.
Die deal moet de handel tussen de Latijns-Amerikaanse landen en de Europese lidstaten vergemakkelijken. Importheffingen op bepaalde goederen en ingewikkelde administratieve procedures om handel te voeren aan beide kanten vallen weg of worden fors verlaagd.
Het akkoord bevat ook afspraken over de voorwaarden waaraan producten moeten voldoen en over het naleven van klimaat- en milieudoelstellingen.
Wat concreet verandert? De EU zal meer auto's, machines, wijn en gedistilleerde dranken kunnen exporteren. Ook kunnen we meer Zuid-Amerikaans rundvlees, gevogelte, suiker, rijst, honing en soja invoeren. Dat lokt veel onrust uit in de Europese landbouwsector, die vreest voor oneerlijke concurrentie.
Onder meer door de kritiek van de boeren verzetten landen als Frankrijk en Polen zich tegen het akkoord - al konden zij geen blokkeringsmeerderheid vormen - en heeft het Europees Parlement het akkoord nog niet goedgekeurd.
De Europarlementsleden beslisten eind januari om de wettelijkheid van het verdrag te laten toetsen, wat het goedkeuringsproces met 1 tot 2 jaar kan verlengen.
Toch houdt dat de invoering niet tegen. De Europese Commissie wilde niet wachten en besloot eind februari om het verdrag alvast voorlopig in werking te laten treden, en dat gebeurt dus op 1 mei. Ze maakt zich sterk dat in het akkoord voldoende waarborgen zijn ingebouwd voor de landbouwers.
Hogere ticketprijzen voor federale musea
Wie binnenkort een federaal museum bezoekt, checkt best op voorhand de prijzen voor een toegangsticket. Veel musea trekken vanaf 1 mei hun prijzen fors omhoog, omdat ze vanaf dan hun eigen prijzen mogen bepalen.
Tot nu moest elke tariefwijziging geregeld worden via een ministerieel besluit, een omslachtige procedure die weinig aansloot bij de realiteit van de musea, klinkt het bij Minister van Wetenschapsbeleid Vanessa Matz (Les Engagés).
De nieuwe regels gelden voor deze musea:
Planetarium van de Koninklijke Sterrenwacht
De Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België
Het Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen
De Koninklijke Bibliotheek van België
Het Koninklijke Musea voor Kunst en Geschiedenis
Het Muziekinstrumentenmuseum
De Hallepoort
Het Koninklijk Museum voor Midden-Afrika.
De voordeeltarieven moeten een stuk eenvoudiger worden vanaf mei. Lange tijd verschilden de regels voor gratis toegang en korting naargelang de doelgroep of de musea.
"We maken een einde aan onterechte verschillen en versterken een eenvoudig principe: iedereen moet onder dezelfde voorwaarden toegang hebben tot ons erfgoed", liet Matz eerder deze maand al weten.
Concreet zullen alle federale musea vanaf 1 mei gratis zijn voor kinderen jonger dan 3 jaar, personen met een handicap en hun begeleider, leerkrachten of journalisten.
Daarnaast krijgen jongeren onder de 25 jaar een korting van 60 procent. Wie ouder is dan 65 jaar krijgt 25 procent korting, en werkzoekenden en personen met verhoogde tegemoetkoming krijgen ook 60 procent.
Naast die kortingen is de toegang tot de musea (met uitzondering van het Planetarium) iedere eerste woensdag van de maand vanaf 13 uur gratis voor iedereen.
