2.000 miljard euro volstaat niet voor Europees Parlement: meerjarenbegroting moet 10 procent hoger

De komende weken wordt op hoog niveau gediscussieerd over de Europese meerjarenbegroting voor de periode 2028-2034. De Europese Commissie had vorige zomer een voorstel op tafel gelegd waarin sprake was van een budget van 2.000 miljard euro. Dat komt overeen met 1,26 procent van het bruto binnenlands product van alle lidstaten.

De lidstaten (Europese Raad) moeten zich nog uitspreken over het voorstel, maar nu al blijkt dat het niet evident zal zijn om de nodige unanimiteit te bekomen. Sommige lidstaten, ook België, vinden het voorgestelde budget veel te groot.

Vandaag zet het Europees Parlement de onderhandelingen helemaal op scherp. Het parlement heeft zonet een resolutie aangenomen waarin gepleit wordt voor een nóg groter budget. In de resolutie is sprake van een verhoging van 10 procent: van 2.000 miljard euro naar 2.200 miljard euro.

Het merendeel van het extra budget moet volgens het Parlement gebruikt worden om de leningen van het coronaherstelfonds terug te betalen. In het voorstel van de Commissie worden die terugbetalingen ook ingecalculeerd, maar het Parlement wil niet dat die terugbetaling de rest van het budget in gevaar brengt.

Andere prioriteiten voor het Europees Parlement: defensie en het Europese concurrentievermogen, maar ook de landbouw en de aanpak van de wooncrisis. Het parlement wil ook verder inzetten op vereenvoudiging, "zonder daarmee de transparantie, de verantwoordingsplicht of het democratisch toezicht te ondermijnen".

Het Parlement wil ook zelf belastingen kunnen innen. Men denkt bijvoorbeeld aan een taks op elektronisch afval en een Europese taks op afval. Het Parlement hoopt jaarlijks 60 miljard euro te halen uit "Europese belastingen".

De resolutie wordt gesteund door 4 fracties: de European People's Party (EPP), de sociaaldemocratische S&D-fractie, de liberale Renew Europe-fractie en de Groenen (The Greens/EFA).  

Europarlementslid Bruno Tobback (Vooruit/S&D) heeft het over een "bescheiden verhoging, maar wel één die écht nodig is". "Er wordt voortdurend naar Europa gekeken voor oplossingen, bijvoorbeeld op vlak van concurrentiekracht, veiligheid, migratie en innovatie."

"Dan moet je ook de eerlijkheid hebben om te zeggen: dat vraagt bijkomende investeringen, en dus extra middelen in de Europese begroting."

"Europa moet investeren in zijn toekomst, niet besparen op zijn ambities", vindt ook Hilde Vautmans (Anders/Renew Europe). "In een wereld van Trump-tarieven, Chinese dumping, torenhoge energieprijzen en groeiende militaire dreigingen is het duidelijk: geen enkele lidstaat kan deze uitdagingen alleen aan."

"In een wereld die op zijn grondvesten davert, heeft Europa meer slagkracht nodig, niet minder", vindt ook Europarlementslid Sara Mathieu (Groen). "Europese lidstaten verwachten bovendien steeds meer van de EU. Daar hoort een sterker budget bij." 

Groen juicht toe dat in de resolutie het LIFE-fonds, de belangrijkste Europese financieringsbron voor natuur- en klimaatorganisaties, behouden blijft en dat er ook meer budget wordt voorzien voor Europese steun aan Oekraïne.

Ook Liesbet Sommen en Wouter Beke (CD&V/EPP) stemden voor een verhoging. Ze hekelen onder meer dat in het voorstel van de Commissie wordt bespaard op het Europees Sociaal Fonds. 

Op Belgisch niveau maakt CD&V deel uit van de federale regering, die tegen een verhoging is. "De lidstaten moeten weten wat ze willen", vindt Sommen. "Enerzijds willen ze zelf niet bijdragen aan de Europese begroting, anderzijds willen ze Europa ook niet toestaan om zelf middelen te innen."

De Europarlementsleden van Vlaams Belang - die deel uitmaken van de fractie Patriots for Europe - stemden tegen de verhoging, net als de PVDA-parlementsleden die deel uitmaken van The Left.

Bij de European Conservatives and Reformists (ECR), de fractie waartoe N-VA behoort, waren de meningen verdeeld. Een groot deel van de fractie - ook de N-VA'ers - onthield zich bij de stemming, terwijl een ander groot deel tegenstemde. Een paar enkelingen stemden voor.

Johan Van Overtveldt (N-VA) stemde als voorzitter van de Commissie Begroting in het Europees Parlement helemaal niet mee. Hij verklaart in De Ochtend op Radio 1 waarom zijn fractie bedenkingen heeft. "Dat cijfer ligt al vrij hoog en daar komt nu nog een kwak bij. Dat heeft ook gevolgen voor de begroting van de lidstaten."

Onze voormalige federale minister van Begroting formuleert twee duidelijke bedenkingen. Ten eerste vindt hij het onbegrijpelijk dat het budget zou worden verhoogd zonder een kritische doorlichting van de Europese uitgaven door het Europese Rekenhof. Daarnaast vindt hij dat een verhoging van het budget afleidt van enkele dringende maatregelen die genomen zouden moeten worden.

"Ik denk concreet aan drie maatregelen: de versterking van de interne markt, de kapitaalmarkt en deregulering. Dat zijn drie beleidsonderdelen die absoluut de nodige aandacht vereisen, en waar de Commissie geen concrete stappen in zet om die op relatief korte termijn in praktijk om te zetten."

Het Europees Parlement heeft vandaag kleur bekend, maar de échte onderhandelingen, tussen de lidstaten, beginnen pas. "Dit wordt een van de moeilijkste, maar ook een van de meest bepalende debatten van het komende jaar", klinkt het bij Vooruit-Europarlementsleden Bruno Tobback en Kathleen Van Brempt.

"Heel wat Europeanen maken zich elke dag zorgen: over hun job, hun toekomst, hun veiligheid en de wereld rondom ons. Een sterk en sociaal Europa kan daar een antwoord op bieden. Maar dat kan alleen als we Europa ook de middelen geven om dat antwoord te formuleren."