Leerkracht leest emotionele brief aan Raul (9) voor op proces: "Had ik je maar nooit losgelaten"

Op dag 3 van het proces over de dood van Raul getuigen vandaag familieleden en mensen uit zijn omgeving. Die getuigenissen moeten een breder beeld scheppen van wat er met het jongetje is gebeurd, en wat moeder Maria M. en stiefvader Nicusor C. heeft bezield.

Raul werd 3 jaar geleden gevonden in het Houtdok in Gent, in een sporttas. In de laatste momenten van zijn leven werd hij zwaar gefolterd, maar de moeder en stiefvader schuiven de verantwoordelijkheid af.

Een van de familieleden die vandaag getuigt, is C. N., een oom van het jongetje. Hij woont in Duitsland. C. heeft Raul voor het laatst gezien op 1 januari 2023, een maand voor zijn dood.

"Raul was een goed kind: soms heel druk en onrustig, maar dat is normaal voor een kind. Maar de laatste keer dat ik hem zag, was hij compleet veranderd. Hij lachte niet meer, was stil en praatte amper. Ook zijn zus was veel stiller geworden."

C. legt uit dat hij achterdochtig werd toen hij plots een telefoontje kreeg van stiefvader Nicusor met de vraag waar Raul was. "Ik legde uit dat hij niet in Duitsland was", zegt C. "Ik voelde dat er iets niet klopte." In feite was Raul toen al dood.

Op 11 april reed de man vanuit Duitsland naar Gent, nadat Nicusor berichten naar de familie had gestuurd dat Raul dood was, "en ze dus niet meer achter hem moesten vragen". Het was hij die uiteindelijk ook naar de politie stapte in Gent.

"Ik moest naar Gent rijden om het met mijn eigen ogen te zien", zegt C. "Ik kon het niet geloven. Ik dacht niet dat ze daartoe in staat zouden zijn. Het was een horrorfilm in het echt."

Ten slotte richt hij zich tot Maria en Nicusor. "Ik wacht al 3 jaar op de vraag: waarom?", zegt hij. "Wat heeft dit kind ooit misdaan om zo tot zijn einde te komen?" De 2 zeggen er geen verklaring voor te hebben.

Anthony Mallego, de advocaat van moeder Maria, merkt op dat C. tijdens zijn eerste verhoor op 11 april niets gezegd heeft over de toestand van het gezin tijdens zijn laatste bezoek rond de jaarwisseling.

"Toen zei hij dat het tijdens dat bezoek goed ging met de kinderen en dat er niets vreemds aan de hand was", klinkt het.

Ook de voormalige huisbaas van het gezin en een buurman komen aan het woord tijdens het proces. Zij zeggen nooit iets vreemds te hebben opgemerkt.

"De kinderen waren braaf en rustig", aldus de buurman. "Er waren weleens ruzies, waarna de kinderen op het matje werden geroepen, maar dat gebeurt in elk gezin. Ik weet natuurlijk niet wat er zich binnenskamers afspeelde."

De buurman verklaart dat hij ergens midden januari 2023 terugkwam uit vakantie en dat hij Raul niet meer zag. "Volgens Maria was hij met vakantie bij een oom in Duitsland. In de weken daarop werd Maria teruggetrokken. Zij en haar dochter verlieten het huis nog amper."

In de namiddag kwamen de leerkrachten van Raul aan het woord. De jongen heeft in totaal 6 weken in Gent op school gezeten. Ze beschrijven hem als een lief, leuk en grappig kindje. Hij blonk uit in wiskunde en kon zijn medeleerlingen verbazen door salto's te maken op de speelplaats, klinkt het.

"'De eerste keer dat hij potloden, gekleurd papier, of de speelplaats, zag, ging een wereld voor hem open", herinnert een leraar zich. "Hij was ook heel aanhankelijk tegenover mij en mijn collega's, alsof hij op zoek was naar fysiek contact."

Tegelijk kon hij soms heel boos worden. "Dat komt omdat hij de taal niet sprak en omdat hij de structuur niet gewoon was", zegt een andere leerkracht. "Als hij boos was, kwam hij soms om knuffels vragen zonder een woord te zeggen."

Volgens de leerkrachten en de directie waren er wel alarmbellen. De jongen wandelde iedere dag alleen van en naar school, hij droeg steeds dezelfde kleertjes en oogde vaak heel bleek. Dingen die de leerkrachten ook hebben aangehaald in een gesprek met de moeder en het CLB. Sporen van mishandeling hebben ze nooit opgemerkt.

Vanaf de 2e week van december 2022 kwam Raul plots niet meer naar school. Volgens de moeder was hij in Roemenië en zou hij daarna terugkomen. Maar dat is nooit meer gebeurd.

De procesdag eindigde met een brief van een leerkracht die een hechte band had met Raul. Zij was begeleidster van anderstalige leerlingen in de school en had daardoor iedere dag contact met hem. Hoewel ze erg emotioneel was, stond ze erop om de brief zelf voor te lezen.

"Alles wat je wilde, was onze aandacht en onze liefde. En met alles wat je deed, toonde je dat, op elke mogelijke manier", klonk het onder meer. "Ik hoor je nog steeds mijn naam roepen. Soms enthousiast, soms boos, soms verdrietig of wanhopig. Elke keer opnieuw."

(...) "Hoe had ik het moeten weten? Waarom liet je niets weten? Of liet je het wel weten, toen je me vastnam alsof je me nooit ging loslaten? Had ik maar nooit losgelaten."

In de rechtszaal werd het muisstil toen de brief werd voorgelezen. Verschillende mensen in de zaal moesten een traantje wegpinken. Ook Maria, Rauls moeder, barstte in tranen uit.

Wat opvalt is dat er buiten de oom en de leerkrachten geen andere getuigen in de rechtbank aanwezig zijn om te praten over hoe Raul echt was. De jongen was hier amper een half jaar en had geen sociaal netwerk, geen vangnet.

Andere familieleden werden door de rechtbank opgeroepen om te getuigen, maar zijn niet komen opdagen.

Vanmorgen kwamen ook de psychiaters aan het woord die Maria en Nicusor hebben onderzocht.

Volgens hen legden ze tijdens het onderzoek voortdurend "functionele verklaringen" af. "De verklaringen worden aangepast aan wat de beschuldigde op dat moment het beste uitkomt", verduidelijkt prof. dr. Frédéric Declercq.

Hun opvoedingsstijl werd gekenmerkt door discipline en straffen. "Bij Nicusor is er zelfs sadisme mee gemoeid: hij genoot van de zware straffen. Bij hem is er ook sprake van psychopathische persoonlijkheidstrekken."

Ter verdediging halen de advocaten van Maria en Nicusor hun moeilijke thuissituaties aan. Maria groeide op met 14 kinderen in een woning met 2 kamers in Roemenië. Nicusor bracht het grootste deel van zijn kindertijd door in een weeshuis.

"Maar dat zijn geen redenen om je kind zo zwaar te mishandelen", aldus professor Declercq. "Haar andere 13 broers en zussen hebben hun kinderen niet omgebracht. Ze veroordelen het zelfs."

Het risico dat ze opnieuw feiten van kindermishandeling zouden plegen, is overigens hoog, stellen de onderzoekers. "Het zijn mensen die geen empathie of schuldgevoelens hebben. Dat is gevaarlijk voor iedereen."

Volgens de psychiaters is er bij geen van beiden sprake van een geestesstoornis. Ze hebben voldoende intellectuele capaciteiten om te beseffen wat ze deden.

Maria en Nicusor riskeren de maximumstraf van 30 jaar opsluiting voor foltering met de dood tot gevolg, zonder oogmerk om te doden. Woensdag kennen we wellicht de uitspraak.