In het West-Afrikaanse land Mali is minister van Defensie Sadio Camara om het leven gekomen bij een aanval op zijn woning in Kati, in de buurt van de hoofdstad Bamako. De aan Al Qaeda gelinkte terreurgroepering JNIM heeft intussen de reeks aanvallen op verschillende steden en strategische posities in het land opgeëist. De jihadisten coördineerden het geweld samen met de Toeareg-opstandelingen uit het noorden van het land.
Malinese minister van Defensie komt om bij aanval, regering in verdrukking door gecoördineerde actie rebellen
Samenvatting:
De aan Al Qaeda gelinkte terreurgroep JNIM heeft samen met de Toeareg-rebellengroep FLA gecoördineerde aanvallen uitgevoerd op meerdere steden in Mali, waaronder de hoofdstad Bamako en de noordelijke steden Kidal en Gao.
JNIM eist de aanvallen op en claimt onder meer de woonplaats van president Assimi Goïta, de luchthaven en militaire sites te hebben aangevallen. De FLA zegt de controle over de stad Kidal te hebben overgenomen.
Freelancejournaliste Aida Grovestins noemt de aanvallen een grote schok: "De rebellen hebben met deze gezamenlijke en gecoördineerde verrassingsaanval de noordelijke steden toch kunnen veroveren." Ze verwacht dat het conflict niet snel zal liggen.
Gisteren meldde een bron bij de veiligheidsdiensten en een volksvertegenwoordiger in Mali verschillende schoten in de hoofdstad Bamako. Ook in Gao en Kidal in het noorden en in Sévaré in het centrum van het land werden schoten gehoord. Ook Kati, het stadje ten noordwesten van Bamako waar generaal en leider van Mali Assimi Goïta woont, werd beschoten.
Het leger sprak over "niet-geïdentificeerde gewapende terroristische groeperingen" die "georganiseerde aanvallen" uitvoerden in verschillende steden.
Volgens verschillende bronnen voerde de jihadistische terreurgroep Jamaat Nusrat al-Islam wal-Muslimin (JNIM), die gelinkt is aan Al Qaeda, de aanvallen uit. Intussen heeft de groep de aanvallen ook opgeëist. Ze hebben de aanvallen naar eigen zeggen samen met de -opstandelingen uit het noorden gecoördineerd.
Wat is JNIM?
JNIM is een aan Al Qaida gelinkte groep die actief is in de en geldt als een van de meest actieve gewapende groeperingen in de regio. De organisatie ontstond in 2017 uit een fusie van verschillende rebellengroepen die eerder vochten tegen Franse en Malinese troepen tijdens een gewelddadige opstand in Noord-Mali in 2012.
De beweging wordt geleid door Iyad Ag Ghali, een van de uit het noorden van Mali. Het precieze aantal strijders is onbekend; de Washington Post schat het op zo’n 6.000. Sinds de oprichting heeft JNIM duizenden mensen gedood. Volgens cijfers van ACLED ligt het dodental tussen januari en april van dit jaar al op 207.
Het belangrijkste doel van JNIM is het veroveren van grondgebied en het verdrijven van westerse invloed in de regio. Sommige experts vermoeden dat de groep uiteindelijk heel Mali onder haar controle wil brengen.
Dood minister van Defensie is flinke klap voor het leger
Correspondent van nieuwszender Al Jazeera
In een persbericht eist de terreurgroep de verantwoordelijkheid op voor de aanvallen van zaterdag op "de residentie van de Malinese president Assimi Goïta, die van minister van Defensie Sadio Camara en de internationale luchthaven en militaire sites in Kati". Vandaag is bekend geraakt dat minister van Defensie Sadio Camara is omgekomen bij de aanval in Kati. Binnen de militaire junta die Mali leidt gold Camara volgens Al Jazeera als een belangrijk figuur. "Zijn dood is een flinke klap voor het leger", aldus een plaatselijk correspondent van de nieuwszender. Assimi Goïta zelf zou ongedeerd zijn.
De groepering zegt verder ook de belangrijke noordelijke stad Kidal veroverd te hebben "na een geslaagde operatie tegen het Malinese leger en de Russische huurlingen, met medewerking van de FLA".
Samenwerking tussen verschillende groepen
JNIM claimt dus de overwinning en bedankt haar "partners" voor het "harde werk". "Samen brengen we een echte transformatie teweeg, ten dienste van de religie, het land en het volk", aldus JNIM.
Een van die partners is het s Azawad Liberation Front (FLA). Zij proberen al enkele jaren een 'staat van Azawad' te installeren in het noorden van Mali. Hun woordvoerder Mohamed Elaouloud Ramadane meldde al snel na de aanvallen bij persagentschap Reuters dat ze "controle hadden genomen over verschillende 'posities' in Kidal en Gao".
En ze bevestigden dat ook in een bericht op Facebook: "Onze gewapende troepen hebben de controle over de stad Kidal. De gouverneur is gevlucht." De stad was eerder nog in handen van het Malinese leger en Russische huursoldaten.
Bekijk: in de stad Gao worden schoten gelost
De secretaris-generaal van de Verenigde Naties, Antonio Guterres, veroordeelt het "extremistisch geweld" en hij zegt zich grote zorgen te maken over de aanvallen. Hij roept op tot gecoördineerde internationale steun om de "dreiging van gewelddadig extremisme" aan te pakken en "humanitaire hulp" te bieden.
In het zuiden van Mali is het geweld intussen gaan liggen, maar in het noorden hebben de rebellen dus wel hun slag thuisgehaald. Dat zegt Aida Grovestins, freelancejournaliste in West-Afrika, in De Ochtend op Radio 1. Ze volgt de situatie op vanuit Senegal, buurland van Mali.
Schok voor regering
Grovestins heeft het over een schok voor de Malinese regering. "De regering heeft in het verleden al heel veel moeite gehad om het noorden van Mali weer in haar handen te krijgen, omdat het sinds 2012 gecontroleerd werd door de FLA en de jihadisten."
"Dat de rebellen met deze gezamenlijke en gecoördineerde verrassingsaanval de noordelijke steden toch hebben kunnen veroveren, is dus een enorme schok", weet Grovestins. "Het stadje Kati mag dan onder controle zijn, het noorden is dat niet."
JNIM roept Rusland op zich niet te mengen in het conflict, omdat het goede banden wil met hen in de toekomst
Aida Grovestins, freelancejournalist in west-Afrika
Ook opmerkelijk is de samenwerking tussen JNIM en FLA, zegt Grovestins. "De 2 groepen hadden jarenlang ruzie en nu spreken ze plots over een broederschap."
Ze vermoedt dat het conflict niet snel zal gaan liggen, omdat JNIM lijkt te denken dat het de regering in Mali omver kan werpen. "In een bericht richten ze zich specifiek tot Rusland, omdat Russische soldaten het Malinese leger helpen. De terreurgroep roept het op om buiten het conflict te blijven, omdat ze 'in de toekomst een goede relatie willen met hen'."
Volgens het Franse persagentschap AFP hebben de rebellen een akkoord gesloten met het Malinese leger en hun bondgenoten van het Russische Afrikacorps, zodat die het militairte kamp van Kidal kunnen verlaten.
Grovestins ziet gelijkenissen met de situatie in Syrië, toen de jihadisten daar de macht overnamen. "De Russen kregen toen een gelijkaardige boodschap. Dat is op zijn minst opmerkelijk", besluit ze. "De regering in Mali zal het nog moeilijk krijgen."
Onrust in Mali: "Meerdere plekken aangevallen, impact is groot"
