Al een 60-tal Aldi-supermarkten zijn gesloten door een staking van het personeel, zo verneemt onze redactie. De werknemers leggen sinds gisteren het werk neer, nu de keten overweegt om zijn Belgische winkels op zondag te openen. Wat betekent dit voor het personeel? "Wie altijd tijdens de kantooruren werkt, wil dat behouden en gaat dat ook verdedigen."
De Aldi-supermarkten in Stabroek, Ekeren, Olen, Antwerpen Slachthuislaan, Sint-Job, Beerse, Turnhout, Mol, Zeelandstraat Hoboken en Ronse waren deze ochtend al dicht. Wat later sloten de filialen in Knokke-Heist, Evergem, Ronse, Lochristi, Sint-Niklaas, Zelzate, Wachtebeke en Zele. Momenteel zijn een 60-tal vestigingen dicht, zo verneemt onze redactie.
De staking is gisteren begonnen. Het personeel heeft meteen het werk neergelegd en de deuren gesloten. De reden? Nu concurrent Lidl overweegt om op zondag te openen, voelt Aldi zich genoodzaakt om te volgen.
De supermarktketen start daarom verkennende gesprekken op met de vakbonden. "Dat worden moeilijke onderhandelingen. De vraag is hoe hard de vakbonden het been stijf gaan houden", zegt marketingprofessor Gino Van Ossel, die verbonden is aan de Vlerick Business School, in De Ochtend.
"Ik werk graag voor Aldi, maar niet op zondag"
Wat zijn de gevolgen voor het personeel?
Medewerkers van Aldi vrezen dat er geen compensatie komt voor zondagwerk, zoals bij voorganger Delhaize. Volgens Van Ossel klopt die bezorgdheid niet helemaal. "Binnen de sector zijn er verschillende statuten", legt hij uit.
Delhaize heeft zijn eigen winkels overgedragen aan zelfstandige uitbaters. Die winkels vallen onder een ander paritair comité, waar lagere lonen gelden. Voor ketens als Aldi, Lidl en Colruyt is de situatie anders. Zij moeten hun personeel meer betalen.
De vakbonden vertolken vooral de stem van de meerderheid, maar individuele voorkeuren lopen sterk uiteen natuurlijk
Gino Van Ossel, professor Marketing
Als een keten zoals Aldi vrijwillig beslist om op zondag te openen, zal ze volgens Van Ossel ook studenten moeten inschakelen. "In België heerst de cultuur om enkel zondagswerk in te voeren op vrijwillige basis, en waarschijnlijk zullen niet alle vaste medewerkers bereid zijn om dan te werken."
Werkgevers hebben daar ook baat bij. Want als iedereen op zondag zou werken, zouden er hogere premies betaald moeten worden. "Bij Carrefour spreek je in theorie over toeslagen tot 200 procent om op zondag te werken."
"De vakbonden hebben zich daar flexibel opgesteld, maar hebben ter compensatie dan wel bekomen dat Carrefour zich engageert om de komende jaren geen winkels te verzelfstandigen, enzovoort. Dus het is een onderhandelingsspel eigenlijk."
Waarom verzet het personeel zich?
Volgens retailexpert Van Ossel draait het om verworven rechten en de impact op het privéleven. "Het is eigenlijk heel eenvoudig, het gaat vaak over wat mensen gewoon zijn", zegt hij. "Wie altijd tijdens de kantooruren werkt, wil dat behouden en gaat dat verdedigen."
De professor geeft nog de situatie bij Bpost als voorbeeld. Daar is er onrust bij het personeel over de plannen van het bedrijf om te schuiven met de werkuren, om zo beter te kunnen inspelen op de nieuwe realiteit van de pakjesmarkt.
Maar er zijn ook mensen die het wél zien zitten om op zondag te werken. "De vakbonden vertolken vooral de stem van de meerderheid, maar individuele voorkeuren lopen sterk uiteen natuurlijk."
"Wie een gezin met jonge kinderen heeft, wil liever thuis zijn op zondag. Maar alleenstaanden zeggen soms: zondag is een saaie dag, ik werk dan liever en doe mijn boodschappen tijdens de week, bijvoorbeeld."
Ook studenten staan er anders tegenover. "Voor hen is zondagwerk net interessant, omdat ze overdag in de week les hebben." Daarnaast is zondagswerk ook voor de moslimgemeenschap een minder groot probleem. "Historisch en religieus gezien is vrijdag hun vrije dag, dus sommigen willen liever op die dag thuisblijven."
Waarom zet de supermarkt die stap?
In het algemeen verruimen supermarkten hun openingsuren vooral om tegemoet te komen aan de consument. "In een vrije markt zal altijd iemand beslissen om langer open te gaan, omdat klanten dat verwachten."
Volgens Van Ossel evolueert België daarmee naar wat in andere landen al langer de norm is. "We passen ons aan aan het gedrag van de consument en aan het buitenland, waar ketens vaak 7 dagen op 7 open zijn."
Daarnaast speelt ook concurrentie een rol: winkels die wél open zijn op zondag kunnen extra klanten aantrekken omdat andere zaken gesloten blijven.
Als Lidl binnenkort op zondag zou opengaan, dan zal Aldi zich gedwongen voelen om te volgen
Gino Van Ossel, professor Marketing
In het geval van Aldi is vooral het gevaar om gesloten te blijven, als Lidl wél op zondag zou opengaan. Dat bedrijf is daarover in overleg met de vakbonden. "Als Lidl binnenkort op zondag zou opengaan, dan zal Aldi zich gedwongen voelen om te volgen", is Van Ossel stellig.
Tegelijk blijft het een moeilijke afweging, waardoor veel bedrijven de onderhandelingen voeren met de handrem op. Want langere openingsuren brengen ook hogere kosten met zich mee, waardoor niet elke speler meteen volgt. "Als iedereen open is, zal er wel degelijk wat meer verkocht worden, maar tegelijk stijgen ook de kosten."
Als er geen goede afspraken worden gemaakt over verloning, kunnen de kosten bovendien sterk oplopen. "Afhankelijk van de sector kan het uurloon verdubbelen of zelfs verdrievoudigen, en dan wordt het moeilijk om winstgevend te blijven."
