Vlaanderen krijgt een commissie die zich exclusief zal richten op de teruggave van naziroofkunst. Dat heeft minister van Cultuur Caroline Gennez (Vooruit) aangekondigd. Er komt een wettelijk kader om claims te onderzoeken en kunstwerken die gestolen zijn terug te geven aan de oorspronkelijke eigenaars of hun erfgenamen. Ook enkele werken uit het KMSKA zouden in aanmerking komen voor onderzoek door de commissie.
"Kwestie van gerechtigheid": nieuwe Vlaamse commissie moet teruggave van naziroofkunst mogelijk maken
Jens Van Reet
Gepubliceerd:
Tijdens de bezetting door nazi-Duitsland in de Tweede Wereldoorlog werden duizenden kunstwerken zoals schilderijen, beeldhouwwerken en boeken gestolen. Vaak waren de slachtoffers Joden, die door de nazi's werden vervolgd.
Ook in België belandden veel kunstwerken in handen van uitbuiters en nazi's, die ze verkochten of in hun eigen huizen ophingen. Tot op vandaag proberen nakomelingen van de oorspronkelijke bezitters de kunstwerken weer in bezit te krijgen.
Buurlanden gingen ons al voor
De Vlaamse regering wil nu een heldere procedure voor de teruggave van die naziroofkunst creëren. Daarvoor roept Vlaams minister van Cultuur Caroline Gennez een commissie in het leven die claims moet onderzoeken en een teruggave mogelijk maken.
"Andere landen zoals Duitsland, Nederland en Frankrijk hebben al lang een rond naziroofkunst", laat Gennez weten. Nu zet Vlaanderen dus ook die stap. "Dit is een kwestie van gerechtigheid, maar ook van herinnering en collectieve verwerking."
Diepgaand onderzoek
De commissie zal 2 taken hebben. Enerzijds zal ze advies geven aan de Vlaamse regering over binnengekomen claims die betrekking hebben op stukken uit de . Anderzijds kunnen ook lokale besturen, private eigenaars en erfgenamen een beroep doen op de commissie.
Voor elke claim komt er een onderzoek naar waar het betrokken werk vandaan komt en worden alle betrokken partijen gehoord om een juiste inschatting te kunnen maken. Dat was vroeger vaak niet het geval, klinkt het.
Diepgaand herkomstonderzoek is noodzakelijk om tot rechtvaardige oplossingen te komen
Vlaams minister van Cultuur Caroline Gennez (Vooruit)
Ook zal er naast de commissie worden ingezet op . Vlaanderen zal organisaties ondersteunen die screenings en onderzoek willen uitvoeren om zo naziroofkunst op te sporen. "Wanneer er aanwijzingen zijn van roofkunst, is diepgaand herkomstonderzoek noodzakelijk om tot rechtvaardige oplossingen te komen", benadrukt Gennez.
Op dit ogenblik loopt er al een onderzoek bij de Vlaamse overheid naar 2 claims. Het gaat om 3 kunstwerken uit de collectie van het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen (KMSKA). Het museum heeft ook een lijst op zijn website staan, waaruit blijkt dat de herkomst van 21 werken niet duidelijk is.
Een van de weinige keren dat roofkunst van een museummuur werd gehaald, was in 2022. Toen gaf het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten in Brussel (KMSKB) een Joodse familie een schilderij van Lovis Corinth terug, na jarenlang onderzoek.
