Kan je je leven verlengen door tientallen supplementen tegelijk te nemen? "Onnodig en mogelijk schadelijk"

Biohacking is nu erg populair online, met video’s die honderdduizenden views halen. Het betekent dat je ingrijpt in je eigen biologie om fitter te worden en langer te leven. Dat idee van langer gezond leven wordt ook wel ‘longevity’ genoemd. Biohacking gaat van eenvoudige gewoontes zoals beter slapen, gezond eten en bewegen tot meer verregaande en experimentele ingrepen. 

"Don't die, is the general theme of what we are trying to do", Johnson probeert dus om niet te sterven. Daarvoor probeert Johnson goed te slapen en gezond te leven.  De Amerikaanse techondernemer heeft ondertussen al fortuinen uitgegeven om veroudering tegen te gaan en experimenteerde zelfs met bloedplasma-infusies van zijn eigen zoon. En ook het dagelijks innemen van tientallen supplementen hoort erbij, dat heet "supplement stacking".

Bij 'supplement stacking' nemen mensen soms tientallen pillen per dag en dat is meestal niet nodig.

“Extremen zoals 90 supplementen per dag zijn overbodig en kunnen zelfs schadelijk zijn, met risico op bijvoorbeeld lever- en nierschade", waarschuwt prof. dr. Bert Op ’t Eijnde  van de faculteit Geneeskunde en Levenswetenschappen van de UHasselt. “Voor veel supplementen is er bovendien geen bewijs dat ze je leven verlengen", vervolgt hij.

Individuele supplementen hebben soms wel wetenschappelijke onderbouwing, maar het probleem is dat ze meestal apart onderzocht worden en zelden in combinatie. “Daardoor weten we weinig over hoe ze samenwerken", zegt dr. Op ‘t Eijnde. "Wat apart veilig of nuttig lijkt, is dat dus niet automatisch in combinatie."

Gebruik je medicatie, dan is extra voorzichtigheid nodig. Ziekenhuisapotheker Tine Van Nieuwenhuyse bij UZ Leuven, waarschuwt dat “voedingssupplementen kunnen interageren met geneesmiddelen bij onder andere kankerbehandelingen, waardoor die minder goed werken of net meer bijwerkingen geven."

De kern van 'longevity', langer gezond willen leven, is uiteraard waardevol . Prof. dr. Bert Op ’t Eijnde bevestigt dat “preventie of in andere woorden vroeg inzetten op gezonde voeding, voldoende slaap, stressbeheersing, spiermassa en metabole gezondheid wetenschappelijk goed onderbouwd is en kan bijdragen aan 10 tot 15 extra gezonde levensjaren.”

“Het probleem is dat in het biohacking-verhaal veel organisaties, bedrijven en zelfverklaarde experts op de wetenschap vooruitlopen", waarschuwt hij. Ook in Vlaanderen bieden websites dure ‘longevity’-programma’s aan met supplementenkuren.

Volgens Op ’t Eijnde is voorzichtigheid nodig: zulke trajecten kunnen leiden tot overdiagnose, valse positieven en onnodige behandelingen. "Wat online wordt beloofd, gaat soms te ver en is niet altijd gebaseerd op degelijke expertise. Het zou beter gereguleerd moeten worden."

'Longevity' is voorlopig ook geen wettelijk erkende medische discipline . Wel is er in ziekenhuizen en opleidingen steeds meer aandacht voor preventie en levensstijlgeneeskunde.

“Meer focus op hoe je ziekten zoals kanker of diabetes kan voorkomen en niet alleen behandelen, is positief", benadrukt Op ’t Eijnde. “Dat is iets wat nog verder uitgebouwd kan worden, ook in de opleiding van zorgverleners.”

In de eerste plaats blijft gezond eten altijd de basis, supplementen kunnen een nuttige aanvulling zijn maar vervangen nooit een gezonde maaltijd. Gericht supplementen nemen is ook niet slecht want “sommige mensen die een tekort hebben of die behoren tot een risicogroep, kunnen baat hebben bij het gebruik van supplementen”, zegt Van Nieuwenhuyse.

“Bepaalde mensen hebben extra vitamines of mineralen nodig, zoals vrouwen met een kinderwens of mensen met osteoporose. Maar alleen een arts kan bepalen of dat echt nodig is, daarom wordt het gebruik best opgevolgd door een erkende arts", zegt ze.