De Britse premier Keir Starmer heeft in het parlement toegegeven dat hij Peter Mandelson nooit had mogen benoemen tot ambassadeur in de VS. Maar hij zegt ook dat anderen cruciale informatie voor hem hebben achtergehouden. De oppositie is niet overtuigd en verwijt Starmer dat hij zelf te weinig actie heeft ondernomen, wetende dat de benoeming van Mandelson een groot risico was.
Premier Starmer verdedigt zich in zaak-Mandelson: "Ik had informatie moeten krijgen, maar er is beslist mij die niet te geven"
Freek Willems
Gepubliceerd:
In het kort:
De Britse premier Starmer heeft zich in het parlement verdedigd in de zaak van de omstreden benoeming van Peter Mandelson tot ambassadeur in de Verenigde Staten.
Starmer zegt dat hij niet goed is geïnformeerd en schuift de verantwoordelijkheid daarvoor door naar ambtenaren binnen het ministerie van Buitenlandse Zaken.
De Britse oppositie is niet overtuigd door zijn uitleg en zegt dat Starmer zelf proactiever had moeten optreden.
Het is niet de eerste keer dat de Britse premier zich in het parlement moet komen verdedigen in de zaak van de omstreden benoeming van Peter Mandelson. Dat de parlementsleden hem opnieuw aan de tand wilden voelen, komt doordat er vorige week nog maar eens nieuwe informatie over de benoeming naar boven is gekomen.
Toen raakte bekend dat het ministerie van Buitenlandse Zaken de benoeming niet heeft tegengehouden en Mandelson een zogenoemde veiligheidsmachtiging toekende, ondanks een negatief advies van de dienst die Mandelsons achtergrond moest controleren.
Die veiligheidsscreening werd pas uitgevoerd nadat Mandelsons benoeming publiek gemaakt werd, maar voor hij aantrad als ambassadeur. De resultaten werden echter niet gedeeld met de premier of zijn medewerkers.
De zaak-Mandelson
De Britse premier Keir Starmer benoemde partijgenoot Peter Mandelson eind 2024 tot ambassadeur in de Verenigde Staten.
Begin 2025, na de benoeming, maar voor Mandelson aantrad, werd een veiligheidsscreening uitgevoerd. Daaruit bleek dat hij niet geschikt was voor de job. Toch hield het ministerie van Buitenlandse Zaken de benoeming niet tegen.
Starmer heeft de resultaten van die screening naar eigen zeggen pas vorige week voor het eerst gezien.
Mandelson werd in september 2025 ontslagen, na berichten in de pers over zijn diepgaande relatie met de Amerikaanse zedendelinquent Jeffrey Epstein. Starmer zei toen dat hij een jaar eerder niet wist dat hun band zo diep was.
Tegen Mandelson loopt intussen een gerechtelijk onderzoek. Hij wordt er onder meer van verdacht geheime overheidsinformatie aan Epstein te hebben doorgespeeld.
Starmer vindt dan ook dat hem geen schuld treft en dat benadrukte hij in het parlement nog eens door een chronologie te geven van alle beslissingen die zijn genomen en welke informatie hij op dat moment had.
De premier herhaalde verschillende keren dat hij Mandelson nooit had mogen benoemen, maar dat hij dat gedaan heeft op basis van de informatie die hij toen had. "Ik neem mijn verantwoordelijkheid en verontschuldig me opnieuw bij de slachtoffers van Epstein."
De vraag is niet: waarom heeft niemand de premier iets gezegd, de vraag is: waarom heeft de premier het niet gevraagd
De Britse oppositie verwijt de premier dat hij zelf te weinig actie heeft ondernomen
Starmer noemt het "onthutsend" dat er meer informatie beschikbaar was (verwijzend naar de resultaten van de veiligheidsscreening), maar hij die niet gekregen heeft. "Dit is niet zomaar een vergissing, er is beslist om die informatie niet door te geven, terwijl daar op meerdere momenten de kans toe was." En dat is "onaanvaardbaar", zei Starmer.
De premier blijft de verantwoordelijkheid voor de hele zaak dus vooral doorschuiven naar anderen. Hij kan naar eigen zeggen niet geloven dat ambtenaren binnen het ministerie van Buitenlandse Zaken cruciale informatie hebben achtergehouden voor de regering. Als ik die informatie had gehad, had ik Mandelson nooit benoemd, herhaalde hij.
"Premier zonder macht"
De oppositie is allerminst overtuigd door de uitleg van de premier. De Conservatieven verwijten hem onder meer dat hij het Lagerhuis sneller had moeten inlichten over de nieuwe informatie die vorige week bekendraakte.
Partijleider Kemi Badenoch herinnerde Starmer er ook aan dat Mandelson een dubieuze figuur is, in het verleden al 2 keer ontslagen was en dus eerst grondig onderzocht had moeten worden, voordat Starmer hem benoemde. "Dit is een zaak van nationale veiligheid." Ze hekelde ook dat de uitleg van de regering "alsmaar tegenstrijdiger" wordt.
Niemand durft te zeggen dat Starmer er over een maand nog zal zitten
Lia van Bekhoven, correspondente in het Verenigd Koninkrijk
Zowel de Conservatieven als de Liberale Democraten hechten ook weinig geloof aan Starmers uitleg dat hij niet goed geïnformeerd werd. Ze verwijten hem dat hij voor de benoeming niet eens met Mandelson heeft gepraat. De vraag is niet waarom niemand Starmer iets verteld heeft, maar waarom Starmer zelf niets gevraagd heeft, benadrukten verschillende parlementsleden.
"Hij wist dat het een groot risico was om Mandelson te benoemen, maar hij heeft toch beslist om dat risico te nemen. En nu ontploft alles in zijn gezicht", klonk het bij de Liberale Democraten. "Starmer beloofde verandering na de chaos onder de Conservatieven, maar is daar niet in geslaagd. Dit is een premier die in functie is, maar niet aan de macht is."
Genadeslag in mei?
"Had Starmer niet politiek een beetje nieuwsgieriger moeten zijn en echt moeten vragen: denken jullie dat de benoeming van Mandelson op zo'n supergevoelige post een verstandige zet is?", vat correspondente Lia van Bekhoven het gevoel dat in het parlement leeft samen.
En die bedenkingen leven ook in zijn eigen partij, zegt Van Bekhoven in De Wereld Vandaag op Radio 1. Er is een patroon van mensen die door Starmer ontslagen worden, legt ze uit. "Starmer is nog geen 2 jaar premier en heeft al een aantal mensen op belangrijke functies ontslagen, omdat ze hem niet goed zouden hebben voorgelicht."
"De oppositie zegt nu: het wordt tijd dat Starmer zelf de verantwoordelijkheid neemt." Dat de premier zijn ontslag zal indienen, verwacht Van Bekhoven echter niet. Of toch niet deze week, ook niet na de getuigenis van een hoge ambtenaar van het ministerie van Buitenlandse Zaken, morgen in een parlementscommissie.
Maar begin mei vinden er regionale en lokale verkiezingen plaats en die beloven weinig goeds voor Starmers partij Labour. "En dan zal Starmer de druk om af te treden wel eens niet langer kunnen weerstaan. Misschien dat hij er nu nog net met het vege lijf van afkomt, maar over een paar weken laait deze hele storm weer op. En niemand durft te zeggen dat Starmer er over een maand nog zal zitten."
"Over enkele weken laait deze storm weer op": Lia van Bekhoven over de zaak-Mandelson en het lot van premier Starmer
