Zwerfseizoen van jonge wolven is begonnen: wie er een ziet, mag dat melden aan Welkom Wolf 

Jan Loos van Welkom Wolf zag de laatste weken weer heel wat meldingen binnenvallen, zo vertelt hij in De Ochtend op Radio 1.

"In Noord-Limburg was er een wolf verdwaald op een industrieterrein, vervolgens zat er een op de grens tussen Mol en Balen, een paar dagen later in Poppel en in Nederland en kort daarna in Molenbeersel, Kinrooi. Dan vraag je je af: was dat nu 4 keer dezelfde wolf?"

Op dit moment zijn er in ons land nog maximaal 5 jongen van de roedel die hier ooit was. "Ooit" schrijven we, want de ouders van die roedel zijn gesneuveld. Hun welpen zijn nu op een leeftijd van bijna 12 maanden. "Die gaan nu de wijde wereld in trekken", zegt Loos.

Dat gebeurt typisch in deze periode. "Wolven hebben 2 opties: ofwel vertrekken ze voor hun eerste verjaardag. Een deel ervan doet dat. Een ander deel, meestal 2 of 3 welpen, mogen blijven in het territorium van de ouders en die worden dan ingeschakeld als babysitters voor het nieuwe nest. Dat komt er nu aan, want alle wolven in heel Europa worden geboren tussen half april en half mei."

Een wolf die een jaartje langer blijft, draagt minstens 6 maanden bij aan de opvoeding van de nieuwe welpen. Maar dan zit zijn taak erop en moet hij ook, kort voor zijn tweede verjaardag, vertrekken. "Er is dus geen enkele wolf die 3 jaar bij zijn ouders blijft."

Dat zwerven kan heel ver gaan. "Een wolf zoekt een heel groot nieuw leefgebied", vertelt Loos. "Denk aan 250 vierkante kilometer. Dat zijn 10 gemeenten in één keer, een halve provincie. En daar moet dan ook nog voldoende rust zijn om ooit zelf jongen te kunnen krijgen én voldoende voedsel. Dan denken we aan wild: reeën, everzwijnen, herten, …"

"Soms vindt zo'n wolf dat dicht bij huis. Denk aan wolvin Emma, uit Limburg, die gestrand is op een militair domein in Wuustwezel. Maar andere wolven zwerven duizenden kilometer door Europa voor ze vinden wat ze zoeken."

In dat gebied wachten ze, soms heel lang, op een andere zwerver van het andere geslacht die daar ook zijn intrek komt nemen. "Als die 2 een koppel vormen, kan je er zeker van zijn dat er in de volgende maand februari gepaard wordt." 63 dagen later worden er dan jongen geboren.

En dat gedrag geldt voor zowel mannetjes als vrouwtjes. "In de literatuur is veel geschreven over mannetjes, dat die veel verder zouden zwerven en zouden blijven doorzoeken tot ze vrouwtjes zouden vinden. Maar de praktijk wijst uit dat dat helemaal niet zo is: ook mannetjes gaan zich soms koppig vestigen en jarenlang wachten tot er een vrouwtje langskomt. Dus die theorie is achterhaald."

Bottomline: als je zo'n wolf ziet op pakweg een industrieterrein in Neerpelt, weet je niet of dat een Limburgse wolf is of een zwerver uit het buitenland. "Wij proberen die wolven in kaart te brengen", vertelt Loos. 

"Om te beginnen de gevestigde wolven. Want die lopen nachtenlang rond in hun territorium en steken daarbij gevaarlijke wegen over. Wij proberen die oversteekplekken in kaart te brengen. Dat lukt alleen maar met een combinatie van waarnemingen van wildcamera's en waarnemingen van het publiek.

"Wat de zwervende wolven betreft, gaat het vooral over nieuwsgierigheid: welke wolf loopt hier rond? Waar komt die vandaan? Ook daar dragen die waarnemingen toe bij."

Puur op het zicht kan je eigenlijk ook meestal niet weten om welke wolf het gaat. "Dus eigenlijk moet je vaak wachten op een schadegeval of op een prooi in een bos. Op basis van DNA-stalen kunnen we dan te weten komen waar die wolf vandaan komt."