Geen dozen vol papier maar gigabytes aan bestanden. Het Letterenhuis in Antwerpen krijgt het archief van schrijver Tom Lanoye en dat is grotendeels digitaal. Maar dat betekent niet dat literaire archieven plots volledig veranderen, zegt directeur Nele Hendrickx. "Dit is geen kantelpunt. Die evolutie is al langer bezig."
Digitale archieven rukken op bij Antwerps Letterenhuis: "Geen kantelpunt maar een evolutie"
Flo Vande Reyde
Gepubliceerd:
Samenvatting:
Het Letterenhuis in Antwerpen krijgt het archief van schrijver Tom Lanoye, dat grotendeels digitaal is. Al jaren komen er in het Letterenhuis steeds meer digitale bestanden bij.
Digitale archieven bewaren is technisch complexer dan het lijkt: bestanden moeten over 30 jaar nog geopend kunnen worden, en ook privacy en auteursrechten maken het bewaren en ontsluiten moeilijker.
Het Letterenhuis verwacht geen puur digitale toekomst: hybride archieven, met zowel papieren als digitale stukken, zullen volgens Hendrickx alleen maar toenemen.
Het Letterenhuis ziet al jaren een verschuiving. Waar archieven vroeger bijna uitsluitend uit papier bestonden, komen er nu steeds meer digitale bestanden bij.
"Wij spreken al lang over hybride archieven", zegt Hendrickx. "Dat zijn archieven die zowel papieren als digitale stukken bevatten."
1 grote databrok
De echte verandering zit achter de schermen. Papieren archieven komen vaak gestructureerd binnen, maar dat is bij digitale bestanden niet altijd het geval. "Soms krijgen we 1 grote databrok binnen. Dan moeten we eerst uitzoeken wat er precies in zit, hoe we dat structureren en hoe we het kunnen bewaren", vertelt Hendrickx.
Digitale archieven lijken makkelijker te bewaren, maar dat is volgens het Letterenhuis maar schijn. "Bestanden moeten over 30 jaar nog geopend kunnen worden. Dat maakt het technisch complexer dan bij papier."
Digitale bestanden moeten over 30 jaar nog geopend kunnen worden, dat maakt het technisch complexer dan bij papier
Nele Hendrickx, directeur Letterenhuis Antwerpen
Daarom werkt het Letterenhuis samen met andere archieven om die digitale bewaring goed aan te pakken. Tegelijkertijd verandert ook het werk zelf. "Er is meer nood aan digitale expertise. Maar het mag geen 'zwarte doos' zijn. Alles moet begrijpelijk en toegankelijk blijven."
Niet alles mag online
Ook juridisch duiken er nieuwe vragen op. Zo spelen privacy en auteursrechten een belangrijke rol. "We kunnen niet zomaar alles online zetten. Daar zitten regels en beperkingen op, en die maken het soms complex."
En dan is er nog de vraag hoe duurzaam digitale archieven zijn. Waar een papier eeuwen kan meegaan, is dat bij digitale bestanden minder vanzelfsprekend. "We moeten blijven investeren in technologie om ze leesbaar te houden."
Toekomst blijft hybride
Volgens het Letterenhuis gaat er niet zomaar iets verloren met digitale archieven, maar verschuift de focus. "De waarde van een archief zit niet alleen in de tekst zelf, maar in alles errond", zegt Hendrickx. "Notities, mails, foto’s tonen hoe een boek tot stand komt en zeggen iets over de tijd waarin het geschreven is."
De toekomst van literaire archieven wordt volgens het Letterenhuis dan ook geen puur digitaal verhaal. "Die hybride vorm zal alleen maar toenemen", besluit Hendrickx. "Het is aan ons om ervoor te zorgen dat alles, digitaal én fysiek, bewaard en toegankelijk blijft voor de volgende generaties."
Regionaal nieuws uit Antwerpen
Gepubliceerd:
