Antwerps Letterenhuis krijgt archief en brillencollectie van Tom Lanoye

Het Letterenhuis in Antwerpen is het vroegere Archief en Museum van het Vlaamse Cultuurleven en is gevestigd in de Minderbroedersstraat in de historische binnenstad. Het bestaat al bijna honderd jaar en is uitgegroeid tot de plek waar alles wordt bewaard over de grote figuren in de Vlaamse literatuur.

Veel van die archieven zijn erfstukken van overleden literaire grootmeesters. Maar er zijn dus ook levende legenden die hun kasten en schuiven leegmaken zoals nu dus Tom Lanoye. Alle stukken worden geïnventariseerd, gestockeerd en worden op termijn ook toegankelijk voor iedereen.

Het Letterenhuis bezat al enkele stukken van Lanoye, waaronder vroege handschriften en het dossier rond de theaterproductie 'Ten Oorlog'. Dat archief wordt nu aanzienlijk uitgebreid. Het gaat onder meer om handschriften, typoscripten, briefwisseling, foto's, audiovisueel materiaal en digitale bestanden. 

Ook toekomstige documenten zal Lanoye aan het Letterenhuis toevertrouwen. Volgens de schrijver zelf biedt het Letterenhuis de ideale plek om zijn werk te bewaren en toegankelijk te maken. "Het zal er schouder aan schouder mogen staan met werk van de auteurs die ik bewonder en aan wie ik schatplichtig ben", zegt hij.

Het archief geeft een beeld van het uitgebreide oeuvre van Tom Lanoye, maar ook hoe hij werkt, wat hem inspireert en hoe daarop gereageerd wordt. Zijn optredens komen in woord en beeld terug tot leven, stelt het Letterenhuis. 

Een paar objecten uit het archief trekken onmiddellijk de aandacht. Ze illustreren hoe Tom Lanoye zelf met zijn archief omgaat en getuigen van zijn liefde voor het bibliofiele boek. Voor het handschrift van 'Kartonnen dozen' liet hij een doos in golfkarton maken. De pagina’s met de eerste aanzetten en verbeterde typoscripten werden ingebonden en in de doos gestoken, samen met een kleiner doosje met aandenkens aan de Griekenlandreis: folders en prentkaarten van antieke beeldhouwwerken van naakte mannen.

Ook de indrukwekkende brillencollectie van de auteur verhuist naar het Letterenhuis. Hij draagt al sinds het begin van zijn carrière brillen van ontwerper Hoet. Daar zitten heel wat opvallende monturen bij en die maken volgens hem deel uit van zijn literaire persoonlijkheid.

In afwachting van de volledige raadpleegbaarheid van het Lanoye-archief, is nu al een kleine selectie te zien in 'De vitrine'. De mini-expo 'Dozen uitpakken' toont de iconische dozen gemaakt voor 'Kartonnen dozen' en 'Sprakeloos', aangevuld met knipsels en foto's. 

Tom Lanoye is één van de bekendste nog levende Vlaamse schrijvers. Hij won in 2024 de Grote Prijs der Nederlandse letteren en één jaar eerder de Boon Publieksprijs voor Fictie.