Het olielek in het Deurganckdok in de Waaslandhaven heeft de natuur op de rechteroever van de Schelde meer aangetast dan op linkeroever. Verschillende diensten voerden deze namiddag een uitgebreide screening uit, onder meer met drones. Binnen 5 dagen moet alles opgeruimd zijn, want eind van de week wordt springtij verwacht. Natuurpunt roept intussen ook op om niet op eigen houtje olie op te ruimen.
Olievervuiling Waaslandhaven treft rechteroever zwaarder dan linkeroever
Op de linkeroever screenden vrijwilligers van Natuurpunt, het Agentschap Natuur en Bos (ANB), het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek (INBO) en de Civiele Bescherming zondag de zone tussen de Hedwige- en Prosperpolder en het Schor van Ouden Doel. Op het eerste gezicht vielen er maar enkele vervuilde plekken te zien.
Een drone-vlucht boven moeilijk bereikbare zones toonde wel iets meer verontreiniging dan verwacht, maar de situatie blijft beheersbaar. Maandag gaan 2 ploegen van ANB en de Civiele Bescherming de zone opruimen.
Op de rechteroever is de situatie ernstiger. Mogelijk door stroming, eb en vloed en de windrichting dreef de olie snel richting het natuurgebied Galgenschoor. Daar is de Civiele Bescherming al aan de slag, maar er blijft nog veel opruimwerk.
Springtij als deadline
Jef Van De Wiele, voorzitter van Natuurpunt Waasland, benadrukt dat de opruiming snel moet gebeuren. "Eind van de week is er extreem hoog water, springtij, en dan overstromen ook de schorgebieden. Het is dus zaak om zowel op linker- als op rechteroever binnen de 5 dagen de zaak op te schonen."
"Doen we dat niet, dan gaan we olie krijgen in het schorgebied, tussen het riet en tussen alle andere planten. Daar broeden momenteel ook al vogels, dus in dat geval spreken we van een ecologische ramp", waarschuwt Van De Wiele. "Dat moeten we koste wat kost vermijden."
Niet zelf gaan opruimen
Tot nu toe zijn er weinig dieren die zwaar getroffen zijn door de olie. Een licht besmette bergeend was niet te vangen omdat ze nog in goede conditie was. Een bever met lichte oliebesmetting werd opgenomen in het vogelopvangcentrum in Oostende. Toch wijst Van De Wiele ook op een minder zichtbaar risico: eenden die het slik filteren via hun snavel, nemen mogelijk ook olie in. Dat kan naast uitwendige ook inwendige schade veroorzaken.
Natuurpunt roept mensen op om niet op eigen houtje naar de natuurgebieden te trekken. Schorren zijn moeilijk begaanbaar en de opruiming vraagt een professionele aanpak. Als vrijwilligers nodig zijn, maakt Natuurpunt dat bekend via sociale media.
Op rechteroever is het Galgenschoor besmeurd
Op rechteroever is vooral het Galgenschoor getroffen, van Lillo tot de Zandvlietsluis en de Berendrechtsluis", vertelt Willy Ibens van Natuurpunt Antwerpen Noord. "Het gaat om een zone die is verontreinigd. Niet helemaal, maar met stukken waar de olie op het slik en de vegetatie ligt. Het gaat toch over tientallen hectaren. We hebben 6 kuikens van ganzen aangetroffen die onder de teer zaten en gestorven zijn. Wij hebben geen andere bezoedelde dieren aangetroffen."
De olie dringt wel in het slib waarin waterdiertjes zitten. "Die worden opgegeten door de vogels en die krijgen op die manier vergiftigd voedsel binnen. De bodem moet op termijn zichzelf reinigen met bacteriën, maar dat kan lang duren voor alles ecologisch hersteld is."
De opruimingswerken verstoren het broedseizoen, wat een bijkomend probleem is
Willy Ibens, Natuurpunt Antwerpen Noord
De opruimingswerken zijn hier volop begonnen. "Dat is op zich een bijkomend probleem want het is het begin van het broedseizoen en dat wordt door al die activiteit verstoord op de rietvelden langs de Schelde waar de Bruine Kiekendief hun nesten bouwen. Dat is nefast."
De Civiele Bescherming heeft de leiding over de hele operatie. "Wij voegen daar onze vrijwilligers aan toe. Het verontreinigd slib wordt in vaten en plastic zakken gedaan. Die worden opgehaald met kleine machines die over het slib kunnen rijden. Onze vrijwilligers kennen ook goed het terrein, zodat er niemand in geulen sukkelt. We vullen elkaar perfect aan."
De opruimactie moet voor het springtij klaar zijn, dan wordt de olie verder in het gebied geduwd. "Als het in de rietvegetatie terechtkomt, kleeft het aan de rietstengels en kan het niet meer worden verwijderd."
