De situatie in de Straat van Hormuz zal niet van vandaag op morgen veranderen. Dat zegt rivierloods en voormalig kapitein Bart Gonnissen. Iran gaat de belangrijke zeestraat heropenen tijdens het staakt-het-vuren, maar er zal een beperkt aantal schepen doorgelaten worden en schepen moeten een tol van 2 miljoen dollar betalen. Volgens Gonnissen zijn er nog veel vragen over dit plan. "Wordt dit het nieuwe normaal?", vraagt hij zich af.
Iran heropent Straat van Hormuz en vraagt tol van 2 miljoen dollar aan schepen: "Wordt dit het nieuwe normaal?"
Tijdens het staakt-het-vuren zal de opnieuw opengaan. Dat was een belangrijke voorwaarde van de VS om akkoord te gaan met het tijdelijke . Iran zal daarom een veilige route openstellen, onder controle van het Iraanse leger.
En zo blijkt de Straat van Hormuz opnieuw van cruciaal belang te zijn voor Iran. Tijdens de oorlog met de VS werd het als wapen gebruikt. Nu geldt het als inzet voor een vredesakkoord, want ook bij een permanent staakt-het-vuren wil Iran de volledige controle over de zeestraat.
Zo wil Iran tol heffen op schepen die er moeten passeren, om op die manier de heropbouw van het land te financieren. Schepen zullen dan 2 miljoen dollar (!) moeten betalen om door de zeestraat te varen. Wat betekent dit plan voor de wereldeconomie? En hoe snel zal het scheepsverkeer kunnen hervatten?
Te veel vragen, te veel onduidelijkheden
Bart Gonnissen ziet nog veel onduidelijkheden. Hij is rivierloods, maar heeft vroeger als kapitein door de Straat van Hormuz gevaren. "Iran gaat de zeestraat weer openen onder zijn voorwaarden, maar wat zijn die voorwaarden?", vraagt hij zich af in De Ochtend op Radio 1.
"Een schip dat door de Straat van Hormuz vaart, zal zijn gegevens moeten doorgeven aan Iraanse autoriteiten of militaire eenheden om te controleren of er banden zijn met de VS of Israël. Als je dan door mag varen, moet je nog een tol betalen van 2 miljoen dollar."
Na het akkoord: hoe vrij is de Straat van Hormuz nu écht?
De voormalige kapitein heeft toch enkele bedenkingen bij de belasting. "Wordt dit het nieuwe normaal of zal die tol nog wegvallen? Ik denk dat we naar een nieuwe wereld zullen gaan, waarin Iran de controle over de zeestraat en over de handel gaat behouden."
En die "nieuwe wereld" zorgt voor veel onduidelijkheden bij . "Je gaat handel drijven met de , die beschouwd wordt als een terroristische organisatie.. Wordt dat dan door de EU en de VS beschouwd als een overtreding van de sancties tegen Iran?"
Waarom de Straat van Hormuz het sterkste wapen van Iran is
Volgens Gonnissen zullen verzekeringsmaatschappijen dan ook druk bezig zijn met het opstellen van risicoanalyses. "Welke wettelijke posities mogen rederijen innemen en welke risico's zijn er? Er zijn te veel onduidelijkheden, dus ik denk niet dat de situatie van vandaag op morgen zal veranderen."
"We mogen niet vergeten dat Iran schepen via een alternatieve route langs hun kust door de Straat van Hormuz stuurt, dus niet via normale vaarroutes. Als verzekeringsmaatschappijen zeggen dat het iets veiliger is, zullen rederijen wel varen. Maar op dit moment zijn er nog te veel vragen."
Beperkt aantal schepen per dag
Iran zal bovendien maar een beperkt aantal schepen doorlaten. Dus het valt nog af te wachten wat de heropening van de zeestraat voor de wereldeconomie betekent.
"Voor de oorlog waren er ongeveer 140 passages per dag. Nu spreekt Iran over 15 schepen per dag, dat is iets meer dan 10 procent van het voormalige aantal schepen. Welke lading zal men ook prioriteit geven? Laat men eerst de olietankers door? Ook op dat vlak zijn er nog veel vragen."
"Een schip dat nu vanuit Hormuz of uit de Golf zou vertrekken, zal pas binnen 3 tot 4 weken in Europa arriveren. Zelfs als de handel vandaag terug aanvat, zitten we toch nog een maand zonder aanvoer van olieproducten."
