De Verenigde Staten en Iran zijn akkoord gegaan met een staakt-het-vuren dat 2 weken zal duren, om te onderhandelen over langdurige vrede. Wat zijn de partijen overeengekomen? En hoe reageert Israël op het akkoord?
"Ik ben akkoord gegaan om de bombardementen en de aanval op Iran 2 weken lang stop te zetten." Dat schreef de Amerikaanse president Donald Trump gisteravond op . Na bemiddeling door Pakistan is Trump akkoord gegaan om de strijd tegen het Iraanse regime tijdelijk te staken. Op die manier kunnen de VS en Iran verder onderhandelen over een langdurig vredesakkoord.
Het akkoord kwam enkele uren voor een ultimatum van de Amerikaanse president. Die eiste dat Iran voor 20 uur Amerikaanse tijd (2 uur 's nachts in België) zou instemmen met een deal om de oorlog te beëindigen. Indien niet, dreigde Trump, zou het Amerikaanse leger "alle bruggen en energie-infrastructuur van Iran" met de grond gelijkmaken. "Een hele beschaving zal vanavond sterven", schreef de president. Zo ver is het nooit gekomen.
Wat zijn de partijen overeengekomen?
Het is door zowel de Amerikanen als door het Iraanse regime bevestigd. Het zal dus 2 weken duren: tijdens die 2 weken zullen beide partijen geen aanvallen meer uitvoeren op elkaars doelwitten.
Een vredesakkoord voor de lange termijn is "al ver gevorderd", zegt Trump in zijn bericht op Truth Social. De VS hebben in Iran "alle militaire doelstellingen al bereikt en zelfs overtroffen".
"Over vrijwel alle punten waarover in het verleden onenigheid bestond, is tussen de Verenigde Staten en Iran overeenstemming bereikt, maar een periode van 2 weken zal het mogelijk maken om de overeenkomst af te ronden en definitief te maken", aldus Trump.
Tijdens het staakt-het-vuren zal de opnieuw opengaan. Dat was een belangrijke voorwaarde van de Amerikanen. De zeestraat moet "volledig, onmiddellijk en op een veilige manier" bevaarbaar zijn voor schepen, zoals de olie- en gastankers die momenteel vastzitten in het gebied.
De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi bevestigt dat dat zal gebeuren. "De komende 2 weken zal een veilige route door de Straat van Hormuz worden opengesteld", zegt de minister. Het Iraanse leger zal die heropening begeleiden.
Wat eisen de VS en Iran voor langdurige vrede?
Iran heeft een 10 puntenplan opgesteld en overhandigd aan de Amerikaanse regering. Enkele van die punten zijn vrijgegeven door het Iraanse regime:
Een einde aan de oorlog tegen en aanvallen op groepen die tot de Iraanse As van Verzet behoren ( in Libanon, in Jemen, etc.)
Een volledige terugtrekking van de Amerikanen in het Midden-Oosten
Garanties dat er geen nieuwe "agressie tegen Iran" komt
Een protocol om de veilige doorgang van schepen door de Straat van Hormuz te verzekeren, dat "de dominantie van Iran" garandeert
voor de schade door de oorlog, "op basis van schattingen"
Het recht om uranium te kunnen verrijken
De opheffing van sancties tegen het Iraanse regime en de vrijgave van bevroren Iraanse fondsen in het buitenland
Trump zegt dat hij het plan heeft ontvangen. Het is volgens hem "een goede basis om verdere onderhandelingen te kunnen voeren".
Opvallend genoeg zegt de Amerikaanse president dat "over vrijwel alle punten waarover in het verleden onenigheid bestond, inmiddels overeenstemming is bereikt tussen de Verenigde Staten en Iran". Nochtans hebben de Amerikanen in het verleden verschillende eisen gesteld die niet overeenkomen met de Iraanse rode lijnen:
Een einde aan de Iraanse uraniumverrijking en de ontmanteling van de nucleaire installaties
De belofte om nooit te streven naar de bouw van een nucleair wapen
Een beperking op de productie van
Geen verdere financiering van regionale terreurgroepen, zoals de Houthi's en Hezbollah
Beide partijen claimen alleszins een overwinning op de ander. Trump zegt dat Iran aan zijn heropbouw kan beginnen en dat "de gouden eeuw van het Midden-Oosten kan beginnen". Het Iraanse regime benadrukt op zijn beurt dat het Amerikanen heeft kunnen weerstaan en nu zijn eisen kan stellen om vrede te bereiken.
Hoe reageert Israël?
De Israëlische premier Benjamin Netanyahu zegt dat hij "de beslissing van president Trump om de gevechten 2 weken stop te zetten, steunt". De premier zegt dat Israël de aanvallen tegen Iran opschort.
Enkele minuten nadat Trump had aangekondigd dat er een akkoord was met Iran, klonken wel nog op verschillende plaatsen in Israël sirenes. Onder meer in Jeruzalem waren verschillende explosies te horen. Meerdere raketten van Iran zijn onderschept, laat het Israëlische leger weten.
Israël verwerpt wel de Iraanse voorwaarde om de oorlog in Libanon stop te zetten. Momenteel zitten Israëlische troepen in Libanon, in een poging om de militiegroep Hezbollah uit te schakelen. De Israëlische regering is dus niet van plan om de strijd daar te staken.
