Ruth Lasters is de nieuwe Dichter van België: "Vrijheid van meningsuiting moet je trainen als een spier" 

De Franstalige dichteres Lisette Lombé heeft de fakkel doorgegeven: de komende 2 jaar is Ruth Lasters Dichter van België . Ze is vereerd met de nieuwe functie, maar zet wel de puntjes op de i: "Ik heb volledige carte blanche gekregen, anders had ik het niet gedaan. Dat was mijn voorwaarde om het te doen." Daarmee verwijst ze naar haar periode als Antwerps stadsdichter. 

"Ik kijk liever vooruit", zegt Ruth Lasters. Ze is wel van plan om een vervolg te schrijven op het gewraakte gedicht 'Losgeld' dat voor het Antwerpse stadsbestuur niet door de beugel kon. Dat was een kritisch gedicht over de ongelijkheid in het onderwijs. Als leerkracht heeft Ruth Lasters daar veel ervaring mee.

"Er is eigenlijk helemaal niets veranderd in het onderwijssysteem", klaagt ze aan. "Jongeren van 12 jaar worden nog altijd in A- en B-groepen ingedeeld. Het is zelfs nog erger geworden. Wie van B naar A wil overstappen, kan een soort schakeljaar volgen, maar dat heet ‘opstroom’, alsof je van iets lagers naar iets hogers gaat. Dat is nog stigmatiserender."

Als Dichter van België wil Ruth Lasters met jongeren uit beroeps- en technische scholen samenwerken. Of een poëtische correspondentie opzetten met andere dichters over maatschappelijke thema’s.

Een Dichter van België schrijft minimaal 12 gedichten, verspreid over 2 jaar. Die worden dan telkens vertaald in de 2 andere landstalen. "Ik wil een heel verbindende rol spelen. België is een complex land en ik wil de gelijkenissen tussen de gemeenschappen in de verf zetten. Er is natuurlijk de taalgrens, maar we zijn allemaal mensen. En mensen willen ongeveer allemaal hetzelfde: liefde, zekerheid en de erkenning van hun identiteit."

Maar Ruth Lasters heeft nog meer ambitie: "Ik wil me echt mengen in het maatschappelijk debat en ook gevoelige thema’s durven aankaarten, zoals de vooroordelen aan beide kanten van de taalgrens of de rechten van de lgbtq+-gemeenschap."

Vrijuit kunnen spreken wordt het belangrijkste thema van de kersverse Dichter van België. "Vrijheid van meningsuiting moet je trainen als een spier. De halters om te trainen zijn die gevoelige thema’s, die we moeten durven aanboren. Als we die spier niet trainen, dan worden we het slachtoffer van dictators, zo eenvoudig is het. Jullie kunnen op mij rekenen voor de training van die spier", lacht Ruth Lasters.

Maatschappelijke misstanden aanklagen: dat kun je doen door op straat te komen of brieven of columns te schrijven. Wat kan een gedicht veranderen? "Ik denk dat poëzie, literatuur of kunst in het algemeen wel iets kunnen betekenen. Als kunstenaar kun je zeggen wat je denkt en ook verdedigen waar je voor staat. Gelukkig hebben we in België de vrijheid van het woord, laten we hopen dat dat zo blijft. Als kunstenaar kun je heel wat maatschappelijke thema’s aanbrengen en op die manier bijdragen. Dat hoop ik toch."

Humor kan zeker helpen. "Humor kan verzachten, kan iets wat redelijk prangend is op een iets zachtere manier aanbrengen. Ik hou van speelsheid. Als ik voor de klas sta en ik laat mijn leerlingen niet lachen, dan luisteren ze niet naar mij."

Humor zit ook in het 1e geestige gedicht van Ruth Lasters als Dichter van België. Inspiratie kreeg ze van een presse-papier met het beroemde schilderij 'La trahison des images' van René Magritte, met de beroemde afbeelding van een pijp, 'Ceci n’est pas une pipe'. "Als je die afbeelding draait, dan krijg je een vraagteken." Lasters borduurt er haar verzen rond in meerdere talen met een vriendelijke verwijzing naar premier Bart De Wever aan het eind. Je kan het gedicht hier volledig lezen .

Dichter van België dus. De nieuwe naam van de Dichter des Vaderlands. Ruth Lasters kiest voor 'dichter', wat ze zelf beschouwt als een neutrale term, niet mannelijk, niet vrouwelijk. Dichter van België is een initiatief van literaire organisaties uit heel België, als een uitwisselingsproject tussen de 3 taalgemeenschappen. Ruth Lasters is de 7e in de rij, na de Nederlandstaligen Charles Ducal, Els Moors en Mustafa Kör en de Franstaligen Laurence Vielle, Carl Norac en Lisette Lombé.

Ruth Lasters (°1979) schrijft poëzie en proza. Voor haar eerste roman 'Poolijs' kreeg ze in 2007 de Vlaamse Debuutprijs. Haar 4e roman 'VIN' verscheen in 2019, een boek over een jonge leerkracht die probeert te overleven in een complexe schoolomgeving.

Haar poëziedebuut 'Vouwplannen' werd bekroond met de Debuutprijs Het Liegend Konijn in 2009. Met haar 2e dichtbundel 'Lichtmeters' won ze de Herman De Coninckprijs. Haar recentste bundel heet 'Tijgerbrood'. In 2023 won Ruth Lasters de Arkprijs voor het Vrije Woord.