Recordcijfers bij meldpunt voor phishing: "Oplichters worden inventiever en spelen in op actualiteit"

Als je een verdachte link spot of een phishing-e-mail ontvangt, dan kan je dat melden bij het digitale meldpunt ­Verdacht@safeonweb.be . Op die manier kan er snel actie ondernomen worden om oplichting te voorkomen. 

Steeds meer Belgen doen dat, zo blijkt. In de eerste 3 maanden van het jaar werden meer dan 3,6 miljoen gevallen van phishing gesignaleerd. "De stijging is enorm", zegt Miguel De Bruycker van het Centrum voor Cybersecurity.

"We hadden vorig jaar gemiddeld 27.000 berichten per dag van de bevolking. In januari is dat aantal gestegen naar 35.000, in februari bijna 42.000, en in maart zijn we ruim over die 42.000 gegaan."

Die stijging komt deels omdat het meldpunt bekender is geworden en phishing bijna elke dag in het nieuws zit, maar er zijn volgens het CCB ook gewoon méér phishingpogingen. "Online fraude gaat wereldwijd sterk de hoogte in."

"Criminelen worden alsmaar inventiever", zegt De Bruycker. "Ze zijn ook natuurlijk enorm gesterkt door artificiële intelligentie, die hen toelaat om heel snel heel geloofwaardige berichten te maken. Ook de tools die ze gebruiken, worden krachtiger. Iemand zonder enige technische kennis kan in enkele dagen een volledige phishingomgeving opzetten."

De phishingberichten spelen steeds vaker in op de actualiteit van het moment. Onlangs waren er veel berichten over de pensioenhervorming. Op dit moment proberen criminelen in te spelen op de energiecrisis, door zich te richten op mensen die op zoek zijn naar goedkopere contracten."

"Als iets in de media komt, gaat het ongelofelijk snel. We zien dan een massa berichten rond dat thema. Om 8 uur 's ochtends hebben we al een zicht op de grote campagnes van de dag, bij wijze van spreken."

Het werkelijke aantal phishingpogingen ligt nog een stuk hoger, want niet alles wordt gemeld en bij Safeonweb krijgen ze vooral de 'klassieke' gevallen binnen: frauduleuze e-mails of sms'en die links naar frauduleuze sites ­bevatten.

Slachtoffers van phishing zijn vaak tienduizenden euro's kwijt. Volgens Febelfin, de koepelorganisatie van de Belgische banken, gingen phishers in 2024 aan de haal met minstens 49 miljoen euro. Volledige cijfers voor 2025 zijn er nog niet. 

Dat instantoverschrijvingen steeds meer de standaard zijn geworden, speelt mogelijk ook een rol. "Voor het aantal meldingen niet meteen, want dat komt later in het oplichtingsproces", zegt De Bruycker. "Maar het is wel een belangrijk punt. Banken zeggen dat zelf: bij tragere transacties is er meer tijd om te evalueren." 

De laatste weken kregen de banken heel wat kritiek, omdat ze te weinig actie zouden ondernemen en te moeilijk zouden doen over terugbetalingen. Federaal minister van Consumentenbescherming Rob Beenders (Vooruit) eist dat de sector ­tegen deze zomer met een actieplan ­tegen phishing komt. 

De CEO van BNP Paribas Fortis reageerde op zijn beurt fors in de media. "Phishing is een door sommigen opgeklopt verhaal", klonk het. Hij wijst naar de eigen verantwoordelijkheid van mensen, de telecomoperatoren en de grote socialemediabedrijven. 

De Bruycker noemt het "jammer" dat partijen met de vinger naar elkaar wijzen. Een goeie samenwerking is net uiterst belangrijk om de veiligheid te verbeteren. "Op die manier raken we niet vooruit. Wij zitten met al die verschillende partijen rond de tafel en we zijn een mooi plan aan het uittekenen voor dit jaar om de trend te keren."

"Vergeet ook niet, het is een zeer internationaal fenomeen. Ik zie soms cijfers vanuit andere landen en daar is het absoluut niet anders."