Waarom Antwerpen start Ronde van Vlaanderen (niet) moet blijven organiseren

Voor alle wielerfans is de heilige zondag van de Ronde van Vlaanderen een dag om naar uit te kijken. In Antwerpen is heel de week gewerkt om het startpodium klaar te krijgen en zijn er tal van straten afgesloten om de wielerhelden door de binnenstad te laten fietsen.

Er worden dan ook zo'n 20.000 supporters verwacht aan de start, mogelijk de allerlaatste in Antwerpen. Het is de achtste keer dat het startschot in de Scheldestad wordt gegeven: van 2017 tot 2022 gebeurde dat aan de Scheldekaaien, in 2023 was het de beurt aan Brugge door een nieuwe wisselwerking tussen de twee steden.

Het contract voor die wisselende start loopt na volgend jaar af. Er is dus dit weekend nog de start in Antwerpen, volgend jaar in Brugge, maar over de startplaats(en) daarna moet nog onderhandeld worden.

"Er zijn veel steden geïnteresseerd, maar er zullen er helaas maar weinig uitverkoren zijn", zei Thomas Van Den Spiegel, CEO van organisator Flanders Classics, daar eerder over. "We zijn tevreden over de start in Antwerpen, maar de gesprekken over de toekomst moeten nog worden opgestart."

"Vanuit stadsmarketingperspectief zou het dom zijn om de start niet meer in Antwerpen te organiseren", vindt Annick Schramme, hoogleraar cultuurmanagement aan de Universiteit Antwerpen. "Het werkt verbindend voor de inwoners van je stad, er komt internationale pers op af en wielertoeristen komen zelfs vanuit andere landen naar Antwerpen om de start mee te pikken." 

Volgens Schramme is het wel belangrijk om ook andere evenementen te plannen die gelinkt worden aan die Ronde van Vlaanderen.

"Je moet die start echt proberen te verankeren in de stad, en dat gebeurt nu nog te weinig", aldus Schramme. "In de Vlaamse Ardennen wordt de wedstrijd nog veel meer gekoppeld aan bijvoorbeeld het verenigingsleven dat van alles organiseert."

Die verankering wordt vooral interessant als Antwerpen een langdurig contract kan afsluiten. "Als je kijkt naar bijvoorbeeld Middelkerke, dat sinds dit jaar de startplaats is voor het vernieuwde Gent-Wevelgem, wordt dat al gemakkelijker omdat ze meteen voor 10 jaar een contract hebben afgesloten."

Ook volgens Inge Derom (VUB), professor sportmanagement, heeft de start van de Ronde zeker een meerwaarde voor de stad op het vlak van media-aandacht. "Maar we mogen niet vergeten dat er ook mensen zijn die bewust wegblijven als er zo'n massa-evenement georganiseerd wordt", nuanceert Derom.

De start van de Ronde van Vlaanderen brengt, behalve een dag met veel beleving, weinig op voor de Antwerpenaar, vindt Derom. "Je kan je als inwoner afvragen of al dat geld (Antwerpen betaalt jaarlijks zo'n 500.000 euro om de start te organiseren, red.) niet beter aan iets anders besteed kan worden. Op maatschappelijk vlak zijn er misschien interessantere evenementen."

"Het wielrennen kampt met het probleem dat het minder jeugd en geen divers publiek aanspreekt", aldus nog Derom. "Bepaalde urban sports (skaten, BMX,...) hebben veel meer potentieel om dat divers publiek aan te spreken."

Het is moeilijk om in te schatten of de investering van een half miljoen euro haar geld waard is. "Voorstanders van zo'n evenement zullen daar volmondig 'ja' op antwoorden", pikt Schramme in. "De horeca, het toerisme... die hebben daar baat bij, maar dat mogen we ook niet overschatten. Het is geen meerdaags event dus mensen zullen niet echt overnachten in de stad."

Maar qua publiciteit valt de start van dé Vlaamse voorjaarskoers niet te onderschatten, zegt Schramme. "Er zijn geen cijfers over te vinden, maar het kan heel interessant zijn om daar impactmetingen over uit te voeren. Ik vind in ieder geval dat Antwerpen er volop voor moet gaan om de komende jaren startplaats te blijven."

De stad is in ieder geval bereid om de start opnieuw naar Antwerpen te halen. "Als we ons willen blijven profileren als 'sporthoofdstad van Vlaanderen', dan is het niet onlogisch om zo'n wielermonument hier te laten starten", reageert Stijn De Rooster (N-VA), schepen van Sport.

"Het WK en BK wielrennen zijn hier al gepasseerd, net als andere grote sportevents zoals het EK hockey of het WK basketbal. We tonen daarmee dat grote internationale sportwedstrijden hier kunnen plaatsvinden. Daarnaast laten we aan de wereld zien dat er in Antwerpen veel te zien en beleven valt."

De Rooster sluit zich aan bij Schramme en vindt ook dat de promotie voor de stad niet te onderschatten is. "De start van de Ronde van Vlaanderen is heel waardevol. Het is goed voor onze horeca, zeker voor de wielercafés, en het brengt mensen dichter bij elkaar."

In de stad worden nog tal van andere evenementen georganiseerd. "Die bereiken dan weer een ander deel van de samenleving", aldus De Rooster. "Volgende week is er bijvoorbeeld de Urban Sports Week in Park Spoor Noord. Dat trekt een totaal ander publiek dan de Ronde van Vlaanderen en dat is prima."

Zullen sterren als Tadej Pogacar, Mathieu van der Poel of Wout van Aert ook na dit weekend nog op het startpodium op de Grote Markt verschijnen? "Ik wil niet vooruitlopen op de onderhandelingen", zegt de schepen voorzichtig. "Maar ik ben zeker vragende partij om de start in Antwerpen te houden. De samenwerking met Brugge was de afgelopen jaren positief, dus ook die ligt mee op tafel."