België praat met Algerije over extra gasleveringen, om zo de energieprijzen te helpen drukken. Maar zo vanzelfsprekend is extra Algerijns gas niet. De infrastructuur is er verouderd en de Algerijnen consumeren steeds meer van hun eigen gas. "Het kan een noodoplossing zijn, maar sluit zeker geen langetermijncontract van 20 jaar af", adviseren energie-experten.
Kan Algerijns gas de Belgische energieprijzen helpen drukken? "Alle kleine beetjes helpen, maar een groot verschil zal het niet maken"
Vincent Merckx
Gepubliceerd:
Samenvatting:
België voert gesprekken met Algerije over extra gasleveringen om zo de energieprijzen te helpen drukken. Eind deze maand reist er daarvoor een Belgische delegatie naar Algerije.
Algerije speelde vroeger een belangrijke rol in de Belgische gasvoorziening.
Extra Algerijns gas is niet vanzelfsprekend: er wordt niet veel geïnvesteerd in infrastructuur en de Algerijnen verbruiken zelf steeds meer gas.
Eerdere Algerijnse beloftes over exportverhogingen naar Europa werden niet waargemaakt.
Energie-experten denken dat het gas hoogstens op korte termijn een beetje verschil kan maken. Op langere termijn zullen we moeten wennen aan hogere gasprijzen en vaart maken met de energietransitie.
"The great European gas hunt is on again", schreef het persagentschap Bloomberg vorige week. De grote Europese jacht op gas is geopend. Italië en Spanje zakten al af naar Algerije om daar meer aardgas los te weken om de voorraden aan te vullen.
En ook België steekt de neus aan het venster. In de marge van het terugkeerakkoord dat ons land gisteren sloot met Algerije, werd er ook gepraat over aardgas, bevestigt minister van Buitenlandse Zaken Maxime Prévot (Les Engagés) via zijn woordvoerder aan onze redactie: "Er zal bekeken worden in welke mate we opnieuw Algerijns gas in België kunnen krijgen."
Die plannen zijn op dit moment nog niet concreet. Ze vallen ook minstens gedeeltelijk onder de bevoegdheid van Prévots collega Mathieu Bihet (MR), minister van Energie. Wel reist er eind deze maand een Belgische delegatie naar Algerije "om onder andere te kijken welke samenwerkingsmogelijkheden er zijn rond gas, waterstof en ", klinkt het nog.
Grote Europese gasleverancier
Daarmee warmt België een oude traditie van Algerijns gas opnieuw op. Die gaat helemaal terug tot 1982.
Toen werd de eerste lading uit Algerije afgeleverd in ons land. Jarenlang zou Algerije goed zijn voor zo'n 20 procent van de Belgische gasvoorziening. In de tussentijd werd de haven van Zeebrugge uitgebouwd tot een belangrijke lng-terminal en diepzeehaven waar grote tankers kunnen aanmeren.
Dat ging trouwens niet zonder slag of stoot. De eerste levering kwam er met 7 jaar vertraging. Maar ook de Algerijnen hadden reden tot klagen. Toen bleek dat er niet voldoende vraag was voor al dat Algerijns gas, zag de Belgische regering zich genoodzaakt om de helft minder gas af te nemen dan beloofd. Uiteindelijk zou Qatar in 2007 de rol van Algerije overnemen.
Vandaag is Algerije geen speler van betekenis meer in de Belgische gasmix. Het meeste aardgas dat in ons land wordt opgeslagen of verbruikt, komt uit Noorwegen, Frankrijk, Nederland, Rusland, het Verenigd Koninkrijk, Qatar en de VS.
Eén kanttekening: onder de noemer van Frans gas dat in ons land wordt ingevoerd, zit er ook een fractie Algerijns gas. Het gaat om lng dat in de terminal van Duinkerke is afgeleverd en opnieuw gasvormig is gemaakt.
Voor de hele Europese Unie is Algerijns aardgas dan weer wél belangrijk. Het land is de op 3 na grootste exporteur van aardgas naar Europa. En als we lng even buiten beschouwing laten, is het zelfs de op 1 na grootste, na Noorwegen.
In Italië is Algerijns gas goed voor 30 procent van de totale mix, en in Spanje zelfs voor 35 procent. Al dat gas wordt geleverd via 2 pijpleidingen op de bodem van de Middellandse Zee. Het hoeft dan ook niet te verwonderen dat de Italiaanse premier Giorgia Meloni en de Spaanse minister van Buitenlandse Zaken de voorbije dagen al naar Algerije afzakten om te polsen of er niet nog wat meer in zat.
Onderpresteren
Het is één ding om nu veel gas te leveren aan sommige Europese landen. Maar kan Algerije die export ook opschroeven, bijvoorbeeld naar België?
Dat is nog maar de vraag. Algerije heeft immers een geschiedenis van onderpresteren - of te veel beloven, afhankelijk van hoe je het bekijkt.
Van eerdere beloofde exportverhogingen naar Europa kwam er niet veel in huis. Neem nu het gas dat naar Italië wordt geëxporteerd via de Transmed-pijpleiding. Algerije nam zich voor om tegen 2023 30 miljard kubieke meter gas naar de laars te sturen. Het klokte uiteindelijk af op 21 miljard kubieke meter.
Of je nu een nieuw gasveld ontwikkelt of een nieuwe pijpleiding aanlegt, het zal veel tijd kosten
Jilles van den Beukel, energie-expert
De Algerijnse gas-export sputtert. Hoewel energie goed is voor 95 procent van de Algerijnse export, en dus erg belangrijk voor de economie, dààlde de hoeveelheid geëxporteerd gas tussen 2000 en 2023.
Dat heeft te maken met de gestegen consumptie door de Algerijnen zelf, maar ook met een gebrek aan investeringen. "De gasindustrie is er al wat ouder, met velden die al lang gebruikt worden. Daar zit dus minder in", legt energie-expert Moniek de Jong (Universiteit Gent) uit. "En er worden ook minder nieuwe velden in gebruik genomen."
Het is dus niet zo dat Algerije maar met de vingers hoeft te knippen. "Wat je ook doet, een nieuw veld ontwikkelen of een nieuwe pijpleiding aanleggen, het zal veel tijd kosten", legt Jilles van den Beukel uit, jarenlang projectmanager bij Shell. "Je hebt het over dingen die al snel een aantal jaar duren."
In de Nederlandse krant Trouw klinkt de Tunesische energie-expert Mohamed Ghazi Ben Jemia nog categorieker. "Algerije kan en zal proberen om er hogere prijzen uit te slepen, maar elke hoop op substantieel meer gas binnen een korte periode is kansloos."
"Best geen gascontract van 20 jaar met Algerije"
"Op korte termijn helpen alle kleine beetjes extra gas naar Spanje en Italië", denkt Van den Beukel. "Maar een groot verschil zal dat niet maken."
Wat Europa dan wel kan doen? "Zorg dat de eigen gasproductie niet te snel naar beneden gaat. Pluk het laaghangend fruit, en isoleer bijvoorbeeld beter. En aanvaard dat we naar hogere prijzen gaan. Al ziet het er nog wel beter uit dan in 2022."
Van den Beukel heeft een ontnuchterende boodschap: "Europa heeft niet zo veel middelen om op korte termijn iets te doen aan de stijgende gasprijzen." Op langere termijn "moeten we voort maken met de ", zegt hij. "Al kan je je afvragen of dit nu het moment is, of dat we het een paar jaar moeten uitstellen. Dat is een moeilijk dilemma."
"We moeten van het gas af", zegt De Jong dan weer beslist. Zij verwijst naar de klimaatimpact van fossiele brandstoffen. "Het heeft een te hoge CO2-uitstoot. Het beste is om alles in te zetten op hernieuwbare energie. Alles zolang het maar geen olie, gas of steenkool is."
"Al is dat natuurlijk gemakkelijk gezegd", beseft ook De Jong. "Daar moet heel wat infrastructuur voor aangepast worden in Europa en in België. Die extra gascontracten met Algerije zullen dus misschien nodig zijn, als noodoplossing. Maar zorg er dan wel voor dat het geen langetermijncontracten zijn van 20 jaar."
