Verheerlijking van geweld, afpersing, het aanzetten tot zelfverminking of tot het verwonden of doden van anderen. Dat is wat er omgaat in de sadistische chatgroep 'No lives matter', waarbij een Oost-Vlaamse tiener betrokken raakte. Wie zit er achter de groep? En hoe groot is de dreiging?
"Wie wreedste opdrachten laat uitvoeren, krijgt meeste aanzien": zo werkt sadistisch netwerk 'No lives matter'
Stef Van Chaze
Gepubliceerd:
Heb je een vraag over geweld, misbruik of kindermishandeling, dan kan je terecht bij de hulplijn 1712 . Kinderen en jongeren kunnen ook terecht bij Awel , op het nummer 102 of via de website.
Een tienerjongen uit Oost-Vlaanderen is door de jeugdrechter uit handen gegeven en geïnterneerd voor zijn betrokkenheid bij de sadistische onlinegroep 'No lives matter' (een nihilistische verwijzing naar de ''-beweging). Dat gebeurde vorig jaar, maar het nieuws raakte gisteren pas bekend.
De groep behoort tot 'The Com' of 'The Community', een online ecosysteem van allerlei sadistische subgroepen en netwerken. De grootste en bekendste is de '764'-groepering, waarin kwetsbare jongeren seksueel worden afgeperst om gruwelijke dingen met henzelf of anderen te doen.
'No lives matter' draait vooral om real life-geweld, schetst Olivier Cauberghs, online radicaliseringsexpert bij Insite Academy. "In die groepen circuleren beelden van onthoofdingen, extreme dierenmishandeling, maar ook handleidingen over hoe je aanslagen en geweld moet plegen tegen willekeurige slachtoffers."
In Europa zijn zo al verschillende zaken gelinkt aan NLM, aldus Cauberghs. "In Zweden bijvoorbeeld werd een 80-jarige man neergestoken door een 14-jarige jongen die betrokken was bij 'No lives matter'. Hij filmde de feiten en verspreidde de beelden in een chatgroep."
Rekrutering via games en sociale media
Zowel de daders als de slachtoffers zijn jongeren, voornamelijk tieners die op jonge leeftijd als het ware worden gerekruteerd. "In veel gevallen gaat het om kwetsbare jongeren die op zoek zijn naar vriendschappen of bevestiging", zegt de radicaliseringsexpert.
"Ze worden meestal benaderd op klassieke platformen als Instagram, X, Telegram of via chatgesprekken in games als Roblox of Minecraft. Vandaaruit worden ze naar kleinere, meer besloten groepen geleid. En zo gaan ze stapje voor stapje verder."
Wie de wreedste opdrachten laat uitvoeren, krijgt het meeste aanzien
Olivier Cauberghs, radicaliseringsexpert
Vervolgens worden ze aangezet tot gruwelijkheden door mensen die aanzien hebben in die groepen. "Je hebt een soort rangschikking met mensen die een hogere status hebben dan anderen. Zij zetten anderen aan tot gruwelijke dingen en kijken dan zelf mee via livestreams."
"Wie de wreedste opdrachten laat uitvoeren, waarbij de meeste slachtoffers vallen, krijgt het meeste aanzien", legt Cauberghs uit.
Begin dit jaar getuigde een vader in Terzake over hoe zijn dochter het slachtoffer werd van een sadistische groep
Is er ook sprake van een vaste hiërarchische structuur? "Sommigen laten uitschijnen dat dat georganiseerd is, maar in werkelijkheid groeit zoiets eerder organisch: iemand begint ermee, vindt aansluiting bij andere jongeren, en dan groeit zo'n groep uit tot een aantal mensen die dan ook weer anderen proberen aan te spreken."
Oprichter opgepakt in Nederland
Vorige zomer werd de vermoedelijke oprichter van het netwerk opgepakt in Nederland. Het gaat om Justin B., een 25-jarige Eindhovenaar die online de gebruikersnaam 'Cxrpse', oftewel 'lijk', gebruikte.
Hij zou anderen hebben aangezet tot onder meer extreem geweld en zelfverminking en zou jongeren hebben afgeperst met seksueel expliciet materiaal. Online verheerlijkte hij aanslagplegers als Anders Breivik, die in 2011 77 mensen doodschoot in Noorwegen.
Volgens Het Laatste Nieuws zou de Oost-Vlaamse tiener de Nederlander hebben opgevolgd als leider van de groep.
Hoe kan het zover komen?
De grote vraag blijft waarom die jongeren overgaan tot zulke feiten. "We zien vooral dat ze genot halen uit dat sadisme", zegt Cauberghs. "Het is maar heel zelden dat ze uit een ideologische overtuiging handelen. We zien groepen met hakenkruizen, maar dat is eerder een uitzondering."
Volgens de radicaliseringsexpert gaat het eerder om , het hebben van een pessimistisch wereldbeeld dat overgaat in morele leegte. "Ze geloven dat er geen beterschap meer mogelijk is voor de maatschappij en willen iedereen meetrekken in die neerwaartse spiraal."
Hoe groot is de dreiging in België?
Onder meer het , het orgaan dat de dreiging analyseert in ons land, Child Focus en waarschuwen al langer voor online groepen die geweld aanmoedigen.
Volgens het OCAD staan er een handvol mensen op de terreurlijst die betrokken zijn bij sadistische groepen. Sommigen van hen hebben al slachtoffers gemaakt.
Toch is de dreiging eerder beperkt, klinkt het daar. Om het in perspectief te plaatsen: op de OCAD-lijst staan zo'n 555 extremisten die intensief worden opgevolgd.
Met een handvol cases in ons land is het nog steeds een uitzonderlijk fenomeen
Olivier Cauberghs, radicaliseringsexpert
Ook Cauberghs zegt dat er geen reden is tot paniek. "Met een handvol cases in ons land is het nog steeds een uitzonderlijk fenomeen", benadrukt hij. "Toch is het belangrijk om te weten dat 1 dader tientallen slachtoffers kan maken en dat de daders verspreid kunnen zitten over de hele wereld."
"Er is ongetwijfeld ook nog een dark number van mensen die het slachtoffer zijn geworden, maar niet naar de politie zijn gestapt", besluit hij.
Heb je een vraag over geweld, misbruik of kindermishandeling, dan kan je terecht bij de hulplijn 1712 . Kinderen en jongeren kunnen ook terecht bij Awel , op het nummer 102 of via de website.