Ook Raad van State schort 'opvangverbod' Van Bossuyt op: "Asielzoekers riskeren op straat te slapen"

Na het Grondwettelijk Hof beveelt nu ook de Raad van State de schorsing van de beslissing om geen opvang te bieden aan asielzoekers die al bescherming hebben gekregen in een ander EU-land. Met die maatregel wil de federale regering de instroom van asielzoekers terugdringen en zo de druk op de opvang verlichten.

Het Grondwettelijk Hof had eind februari de wettelijke bepaling die dit mogelijk maakte al geschorst. Het oordeelde in februari dat de beslissing asielzoekers "een moeilijk te herstellen ernstig nadeel (kan) berokkenen".

Omdat het onduidelijk is of het EU-recht België toelaat om in een dergelijke situatie materiële hulp te weigeren, legde het Hof de kwestie voor aan het Hof van Justitie van de Europese Unie.

Begin maart zei de minister daar niet op te zullen wachten en de stopzetting van de opvang voor zulke asielzoekers te blijven handhaven, op basis van "een andere juridische grondslag".

Op die beslissing kwam veel kritiek. Verschillende organisaties zoals Vluchtelingenwerk Vlaanderen en de Franstalige Liga voor de Mensenrechten trokken naar de Raad van State om de schorsing bij "uiterst dringende noodzakelijkheid" af te dwingen, net als een aantal personen die rechtstreeks nadeel ondervonden van de maatregel.

De Raad van State volgt hun bezwaren nu en schorst nu de richtlijn van de minister. De beslissing van Van Bossuyt zou de betrokken asielzoekers onmiddellijk blootstellen "aan het risico dat zij in een toestand van volledige ontbering terechtkomen en op straat moeten slapen".

De minister had bovendien de afdeling Wetgeving van de Raad van State moeten raadplegen alvorens de richtlijn aan Fedasil door te geven, klinkt het.

In een eerste reactie aan VRT NWS nuanceert Van Bossuyt de opschorting. "De weigering van de opvang voor wie al bescherming heeft in een andere EU-lidstaat kan nog steeds; de juridische basis werd niet geschorst door de Raad van State, wel zegt de Raad dat we iedere beslissing beter en individueel moeten motiveren." 

Volgens de N-VA-politica kan ze haar beleid verderzetten, indien "Fedasil een individuele beoordeling maakt per dossier".  Daar wil ze nu mee aan de slag gaan. "Ik zal het arrest van de Raad van State verder analyseren en zal samen met mijn diensten bekijken hoe we de werkwijze van Fedasil in lijn kunnen brengen met de voorwaarden uit het arrest." 

De Raad van State wil niet bevestigen of die interpretatie van de minister correct is, maar kan zich daar later wel over uitspreken, als er nieuwe klachten zouden volgen.

Ook van tegenstanders van het beleid van de regering zijn al eerste reacties binnen. "De minister heeft een terugkerend probleem met de rechtsstaat", zegt Khalil Aouasti van de Franstalige oppositiepartij PS. "De regering moet haar conclusies trekken over dit besluit, en het lijkt er vandaag op dat zij dit dossier niet langer kan beheren. (…) Met menselijke waardigheid en de fundamentele principes van onze democratie speel je niet."

Bij Groen reageren ze gelijkaardig. "Het is goed dat de Raad van State ingrijpt om het onwettige beleid van minister Van Bossuyt stil te leggen", zegt Kamerlid Matti Vandemaele. "We gaan ervan uit dat de minister nu eindelijk wel de wet zal volgen. Van Bossuyt moet de rechtsstaat leren respecteren."

Ook Vluchtelingenwerk Vlaanderen vraagt de federale regering en Van Bossuyt om de uitspraak te "respecteren" en het beleid onmiddellijk bij te sturen. "Wanneer een minister actief schorsingen van rechters probeert te omzeilen, dan raakt dat niet alleen onze mensen - maar ook de fundamenten van onze rechtsstaat", aldus beleidsmedewerker Thomas Willekens. Volgens hem is de juridische basis wel degelijk weg om met haar beleid door te kunnen gaan.

Bij Les Engagés, coalitiepartner van N-VA, zijn ze eveneens tevreden met de terugfluiting door de Raad van State. "Les Engagés had ernstige bedenkingen bij de nieuwe juridische basis die de minister naar voren had geschoven om haar beleid toe te passen", zegt voorzitter Yvan Verougstraete. "De Raad van State bevestigt onze twijfels. We vragen de minister nu een geloofwaardig alternatief voor te stellen."