De langetermijnrente heeft het hoogste niveau bereikt in 14 jaar: 3,64 procent. Dat is het gevolg van de oorlog in het Midden-Oosten. Een hoge rente is geen goed nieuws voor wie geld wil lenen om bijvoorbeeld een huis te kopen. En ook voor de overheid wordt het mogelijk een - zoveelste - aderlating.
Rente stijgt tot hoogste niveau in 14 jaar, wat betekent dat voor jouw geld?
Kevin Calluy
Gepubliceerd:
We hebben het al weken over de stijgende gas- en olieprijzen en de gevolgen voor onze energiefactuur, maar de bommen in het Midden-Oosten hebben nog een ander economisch gevolg: een stijgende rente.
Het gaat dan om de stijging van de langetermijnrente. Het woord zegt het een beetje zelf: het is de rente die je moet betalen wanneer je geld leent op lange termijn.
Die rente zit dus in de lift en nog geen klein beetje. De vorige piek was in 2023. Toen steeg de rente door de oorlog in Oekraïne en de gevolgen van de stijgende - jawel - energieprijzen. De rente staat nu hoger dan toen.
Voor een nog hogere rente moeten we al teruggaan naar 2012 en de eurocrisis of kredietcrisis. Toen raakten verschillende landen - waaronder België - in de problemen in de nasleep van de financiële crisis van 2007 en 2008.
Genoeg geschiedenis. Wat betekent dat 'renterecord'?
Voor je geld
Voorlopig zijn de gevolgen voor je spaarcenten beperkt, want dat geld wordt niet rechtstreeks beïnvloed door de langetermijnrente.
De rente op je spaarrekening is namelijk gelinkt aan de kortetermijnrente. Dat is de rente die de verhoogt of verlaagt om de onder controle te houden.
De ECB zal dat dus doen als de inflatie dreigt te versnellen, en net dat is aan het gebeuren door de stijgende energieprijzen. Als de oorlog dus blijft duren, zal ook de kortetermijnrente stijgen en zal je spaargeld dus meer gaan opbrengen.
Met die nuance dat dat geld door de gestegen inflatie wel minder waard zal zijn.
Voor je woning
Wat wel sterker beïnvloed wordt door de langetermijnrente is een hypotheek, een lening voor een woning dus. Lenen wordt duurder.
"Hypotheektarieven zullen meer dan waarschijnlijk in de komende weken en maanden opwaarts herzien worden", zegt Peter Vanden Houte, hoofd van de studiedienst bij ING.
"Al zal dat wellicht niet onmiddellijk gebeuren. De markt moet eerst wat stabiliseren. Elke keer als Trump iets zegt, reageert de markt daar sterk op, naar boven of naar beneden." Met andere woorden: de tarieven zullen pas echt stijgen als de rente langere tijd hoger blijft.
Moet een kandidaat-koper dan snel snel zijn lening afsluiten? Dat denkt Vanden Houte niet. "Ik denk niet dat de rente nog fel gaat blijven stijgen. We zitten nu al rond de piek van in 2023. Er zit al veel slecht nieuws verpakt in de huidige rente. Ik denk niet dat er nog een halve procent bij zal komen."
Voor je aandelen
Wie heeft, heeft mogelijk al wat gezweet de afgelopen weken. De koersen maken bokkensprongen, ongeveer gelijklopend met wat Trump de wereld instuurt (in positieve zin) en wat er allemaal op het terrein gebeurt (in negatieve zin).
"Een stijgende rente is meestal niet goed voor aandelen. Enerzijds omdat alternatieven interessanter zijn, zoals , maar ook omdat het de economische groei kan afremmen." Ook bedrijven moeten natuurlijk geld lenen om te kunnen groeien en dat is duurder geworden. Dat betekent minder winst.
Moet ik dan nu al mijn aandelen verkopen? "Op de beurs zijn er goeie en (heel) slechte dagen. Het is onmogelijk om die te timen. Als langetermijnbelegger blijf je dus best zitten."
Oké, bijkopen dan? Vanden Houte zou nog even afwachten. "Dit conflict kan nog veel kanten uit. De VS heeft duizenden grondtroepen naar het gebied gestuurd. Als die worden ingezet, kan dat leiden tot een verdere escalatie."
"Wie een teen in het water wil steken, wacht beter op meer bewijs van het front dat het de goeie kant op gaat. Als de kentering is ingezet, kan het wel heel snel gaan op de beurs."
Voor de overheid
Mensen die schulden aangaan om een huis te kopen, zijn dus mogelijk slechter af met een hogere rente, maar ook voor de overheid is het slecht nieuws. De overheid heeft namelijk een schuld van meer dan 550 miljard euro.
Je moet die schuld zien als een stapel leningen, met allemaal verschillende rentevoeten. Om de zoveel tijd moet de overheid een deel van die leningen terugbetalen en ze gaat ook nieuwe leningen aan, want de overheid heeft voortdurend geld nodig.
En daar zit het probleem. Elk jaar moet zo'n 10 procent van die schuld opnieuw worden geleend. Dit jaar zal dat dus aan veel hogere rentes zijn dan tijdens de coronacrisis, toen lenen heel goedkoop was.
"Tijdens en na de pandemie hebben we jarenlang heel lage rentes gehad. Het zijn die leningen die we de komende jaren gaan moeten ", legt Vanden Houte uit.
"Als je een lening van 0 procent moet vervangen door een lening van 3,5 procent is dat een groot verschil voor de schatkist. Dat effect gaan we de komende jaren meer en meer beginnen te zien."
"Die duurdere schuld gaat ook bijdragen aan het . In simulaties houdt men daar wel rekening mee, maar nu de rente sneller stijgt dan verwacht, zal er zeker extra bespaard moeten worden en dat zullen we uiteindelijk allemaal voelen in onze portemonnee."
